Vyfde Sondag van Paastyd

Sections

Oorsig

Dit is die vyfde Sondag van Paastyd, die tyd in die kerkjaar waar ons fokus op die opdrag van die goeie nuus, die verkondiging van die evangelie.

Die Handelingeverhaal help ons besef dat die goeie nuus van die evangelie vir almal is, nie net sekere groeperings van mense nie.

Psalm 148 bevestig dit deur te verwys na alle dinge en almal wat die Here moet loof en prys.

Die gedeelte in Openbaring maak ons bewus daarvan dat almal wat na Jesus dors, welkom is. Die gedeelte uit Johannes help ons met die opdrag van liefde vir mekaar wat getuig van gehoorsame dissipelskap.

Ons kan dus die afleiding maak dat die goeie nuus vir almal is, dat dit nie ingeperk mag en kan word nie. Vandag se liturgie lei ons dus om ‘n sensitiwiteit vir “die ander” te kweek.

Ander tekste

Psalm 148
Sy Naam alleen is hoog verhewe
148 Prys die Here!
Prys die Here vanuit die hemele,
prys Hom in die hoë hemel!
2Prys Hom, alle engele,
prys Hom, alle hemelwesens!
3Prys Hom, son en maan,
prys Hom, alle sterre!
4Prys Hom, hoogste hemele,
en waters in die hoë hemelruim!
5Laat hulle die Naam van die Here
prys,
want Hy het beveelen hulle is geskep;
6Hy het hulle vir altyd
hulle vaste plek gegee,
vir hulle ’n orde neergelê
waarbuite hulle nie kan
beweeg nie.
7Prys die Here van die aarde af,
seediere en al die oseane,
8weerlig en hael, sneeu en miswolke,
stormwind wat sy opdrag gehoorsaam,
9berge, al die heuwels,
vrugtebome, al die seders,
10wilde diere, al die vee,
al wat kruip of vlieg,
11konings van die aarde, alle volke,
vorste, alle regeerders van die aarde,
12jong manne en meisies,
grysaards saam met seuns!
13Laat hulle die Naam van die Here
prys,
want sý Naam alleen is hoog verhewe,
sy majesteit strek oor die aarde
en oor die hemel.
14Hy het aan sy volk mag gegee.
Dit is die roem
van al sy troue dienaars,
die Israeliete,
die volk naby wie Hy is.
Prys die Here!

Openbaring 21:1-6
Die nuwe hemel en die nuwe aarde
21 Toe het ek ’n nuwe hemel en ’n nuwe aarde gesien. Die eerste hemel en die eerste aarde het verdwyn, en die see het nie meer bestaan nie. 2En ek het die heilige stad, die nuwe Jerusalem, van God af uit die hemel uit sien afkom. Die stad was gereed soos ’n bruid wat vir haar man versier is.

3Toe het ek ’n harde stem van die troon af hoor sê: “Kyk, die woonplek van God is nou by die mense. Hy sal by hulle bly; hulle sal sy volke wees, en God self sal by hulle wees as hulle God. 4Hy sal al die trane van hulle oë afdroog. Die dood sal daar nie meer wees nie. Ook leed, smart en pyn sal daar nie meer wees nie. Die dinge van vroeër het verbygegaan.”

5Toe sê Hy wat op die troon sit: “Kyk, Ek maak alles nuut.”

En daarna sê Hy: “Skryf hierdie woorde op, want hulle is betroubaar en waar.”

6Verder sê Hy vir my: “Dit het klaar gebeur. Ek is die Alfa en die Omega, die Begin en die Einde. Aan elkeen wat dors het, sal Ek te drinke gee uit die fontein met die water van die lewe, verniet.

Johannes 13:31-35
Jesus se heengaan is naby
31Toe Judas uit is, sê Jesus: “Nou word die Seun van die mens verheerlik, en God word deur Hom verheerlik. 32En aangesien God deur Hom verheerlik word, sal God self Hom ook verheerlik; en Hy sal Hom binnekort verheerlik. 33My kinders, Ek is nog net ’n klein rukkie by julle. Dan sal julle My soek, en soos Ek vir die Jode gesê het, sê Ek nou vir julle ook: Waar Ek heen gaan, kan julle nie kom nie. 34Ek gee julle ’n nuwe gebod: julle moet mekaar liefhê. Soos Ek julle liefhet, moet julle mekaar ook liefhê. 35As julle mekaar liefhet, sal almal weet dat julle dissipels van My is.”

Fokusteks

Handelinge 11:1-18

Petrus verantwoord hom voor die gemeente in Jerusalem

11 Die apostels en die ander gelowiges in Judea het gehoor dat mense wat nie Jode is nie, ook die woord van God aangeneem het. 2Toe Petrus dan in Jerusalem kom, het die Joodse gelowiges hom verwyt: 3“Jy het mense besoek wat nie besny is nie en het selfs saam met hulle geëet.”

4Petrus het toe vir hulle alles mooi uiteengesit: 5“Ek was in Joppe besig om te bid toe ek in geesvervoering ‘n gesig gesien het,” het hy gesê. “Ek het iets soos ‘n groot doek wat aan sy vier punte neergelaat word, uit die hemel sien afkom, en dit het tot by my gekom. 6Toe ek goed daarna kyk, sien ek daarin viervoetige diere van die aarde, wilde en kruipende diere, en wilde voëls. 7Ek het toe ‘n stem gehoor wat vir my sê: ‘Kom, Petrus, slag en eet.’8Maar ek het geantwoord: ‘Nooit nie, Here! Ek het nog nooit my mond aan iets gesit wat onrein of onheilig is nie.’9‘n Tweede keer het ek die stem uit die hemel gehoor: ‘Wat God rein verklaar het, mag jy nie onrein ag nie.’10Dit het drie keer gebeur, en daarna is alles weer in die hemel opgetrek.

11“Terselfdertyd het daar drie mans wat van Sesarea af na my toe gestuur is, by die huis aangekom waar ons tuis was. 12Die Gees het vir my gesê dat ek nie moet aarsel om saam met hulle te gaan nie. Ek en hierdie ses broers is toe saam met hulle, en ons het in Kornelius se huis ingegaan. 13Hy het vir ons vertel hoe hy die engel in sy huis sien staan het, wat vir hom gesê het: ‘Stuur iemand na Joppe toe en laat vir Simon daar haal wat ook Petrus genoem word. 14Hy het ‘n boodskap vir jou waardeur jy gered sal word, jy en jou hele huisgesin.’

15“Skaars het ek begin praat, of die Heilige Gees kom op hulle net soos op ons in die begin. 16Toe dink ek aan die woorde wat die Here gesê het: ‘Johannes het wel met water gedoop, maar julle sal met die Heilige Gees gedoop word.’ 17Hulle het net soos ons in die Here Jesus Christus geglo, en God het aan hulle ook dieselfde gawe as aan ons gegee. Wie was ek dan om God te probeer verhinder?”

18Toe die gelowiges dit hoor, was hulle tevrede. Hulle het God geprys en gesê: “God het selfs mense wat nie Jode is nie, tot inkeer gebring om aan hulle die lewe te gee.”

Die gemeente in Antiogië
19Deur die vervolging wat na Stefanus se dood ontstaan het, is die gelowiges uitmekaar gejaag. Party van hulle het na Fenisië, Siprus en Antiogië toe gegaan, maar hulle het die woord aan niemand anders as net aan Jode verkondig nie. 20Onder die vlugtelinge was daar sekere mense wat van Siprus en Sirene afkomstig was en wat in Antiogië gekom en daar ook aan die Griekssprekendes die evangelie dat Jesus die Here is, verkondig het. 21Die Here het die gelowiges gehelp, sodat daar baie mense tot geloof gekom en hulle tot die Here bekeer het.

22Die berig hieroor het die gemeente in Jerusalem bereik, en hulle het vir Barnabas na Antiogië toe gestuur. 23Toe hy daar kom, was hy bly om te sien hoe God in sy genade onder hulle gewerk het, en hy het hulle almal aangespoor om met hart en siel aan die Here getrou te bly. 24Barnabas was ‘n goeie man, vol van die Heilige Gees en met ‘n vaste geloof.

‘n Aansienlike groep mense is tot geloof in die Here gebring, 25en Barnabas is na Tarsus toe om vir Saulus te gaan soek. 26Toe hy hom kry, het hy hom na Antiogië toe gebring, en hulle twee het ‘n hele jaar lank saam in die gemeente gewerk en baie mense onderrig. In Antiogië is die gelowiges die eerste keer Christene genoem.

27In dié tyd het daar profete van Jerusalem af na Antiogië toe gekom. 28Een van hulle, met die naam Agabus, is deur die Gees gelei om te voorspel dat ‘n groot hongersnood die hele wêreld sou tref. Dit het dan ook in die tyd van keiser Claudius gebeur. 29Die gelowiges het toe besluit dat elkeen na sy vermoë sou bydra tot ‘n hulpfonds wat vir hulle medegelowiges wat in Judea woon, gestuur sou word. 30Hulle het dit gedoen en die geld met Barnabas en Saulus aan die ouderlinge in Jerusalem gestuur.

Liturgie

RUS

Toetrede: Lied 472

Votum: Psalm 148 (kan ook responsories gedoen word, of met verskillende stemme)

Seëngroet

Lofsang: Psalm 148 of Lied 199 of Flam 23 of Flam 458

Wil van God: Johannes 13:34-35

Toewyding: VONKK 57

Genadeverkondiging: Johannes 14:1

Geloofsbelydenis

HOOR

Gebed

Skriflesing: Handelinge 11:1-18

Familie-oomblik
Preek

LEEF

God nooi ons uit en ons kom tot rus

Rus

Toetrede:L Lied 472 Kom lofsing die Heer (n.a.v. Ps 148)

Votum: Psalm 148 (kan ook responsories gedoen word, of met verskillende stemme)

Prys die Here vanuit die hemele,
prys Hom in die hoë hemel!
2Prys Hom, alle engele,
prys Hom, alle hemelwesens!
3Prys Hom, son en maan,
prys Hom, alle sterre!
4Prys Hom, hoogste hemele,
en waters in die hoë hemelruim!
5Laat hulle die Naam van die Here
prys,
want Hy het beveel
en hulle is geskep;
6Hy het hulle vir altyd
hulle vaste plek gegee,
vir hulle ’n orde neergelê
waarbuite hulle nie kan
beweeg nie.
7Prys die Here van die aarde af,
seediere en al die oseane,
8weerlig en hael, sneeu en miswolke,
stormwind wat sy opdrag gehoorsaam,
9berge, al die heuwels,
vrugtebome, al die seders,
10wilde diere, al die vee,
al wat kruip of vlieg,
11konings van die aarde, alle volke,
vorste, alle regeerders van die aarde,
12jong manne en meisies,
grysaards saam met seuns!
13Laat hulle die Naam van die Here
prys,
want sý Naam alleen is hoog verhewe,
sy majesteit strek oor die aarde
en oor die hemel.
14Hy het aan sy volk mag gegee.
Dit is die roem
van al sy troue dienaars,
die Israeliete,
die volk naby wie Hy is.

Prys die Here!

Seëngroet

Lofsang
Psalm 148 of
Lied 199 Loof die Here uit die hemel (n.a.v. Ps 148) of
Flam 23 Prys Die Here  of
Flam 458 Prys Die Here Hoog Vanuit die Hemele

Wil van God
Johannes 13:34-35
34Ek gee julle ’n nuwe gebod: julle moet mekaar liefhê. Soos Ek julle liefhet, moet julle mekaar ook liefhê. 35As julle mekaar liefhet, sal almal weet dat julle dissipels van My is.”

Toewyding
VONKK 57 Ek Gee Aan Julle ‘n Nuwe Gebod

Genadeverkondiging
Johannes 14:1
Julle moet nie ontsteld wees nie. Glo in God; glo ook in My”

Geloofsbelydenis

Liedere

F23. ” Prys Die Here”
(RUBRIEK: Flam – Lof)  Teks en musiek: Rhe Janse © 1994 Brettian Productions (Opgeneem op Lentereën – Willie Joubert) (Ps 148)

1. Prys die Here vanuit die hemele;
prys die Here alle engele;
prys Hom son en maan,
prys Hom alle sterre!
Prys die Here en sy grote Naam!

2. Prys die Here van die aarde af,
uit die see en van die berge af.
Prys Hom bome, diere, plante en riviere.
Prys die Here en sy grote Naam!

3. Prys die Here alle volke saam;
mans en vroue, prys die Heer se Naam.
Prys Hom konings, vorste, oud en jonk tesame.
Prys die Here en sy grote Naam!

4. U’s my Here en ek prys u Naam;
U’s verhewe, hoor my loflied aan.
Heer, U majesteit strek oor aard’ en hemel;
U’s my Here, en ek prys u Naam!
U’s my Here, en ek prys u Naam!

F458. Prys Die Here Hoog Vanuit die Hemele (Psalm 148)
(RUBRIEK: FLAM – Lof)  Teks en musiek: Louis Brittz      Kopiereg: © Urial Publishing

1. Prys die Here hoog vanuit die hemele
son en maan, buig neer in eerbied.
Sterre, roep dit uit:
hoe groot is Hy!
Selfs die berge moet getuig:
hoe groot is Hy!

Refrein:

Laat ons die Naam van die Here prys
ons dankbaarheid met ons lewens wys.
Hy’s naby aan ons, Hy’s naby aan ons.
Sy Naam alleen is hoog en verhewe,
sy majesteit strek oor aarde en hemel.
Hy’s naby aan ons, Hy’s naby aan ons.

2. Engele sing uit,
oseaan en stormwinde
luister en gehoorsaam sy bevele.
Hy alleen verdien al die lof
elke aardse wese skree,
Heilig is die Heer!

Refrein:

3. Kom, alle volke,
laat ons die Here prys.
Die hele aarde,
laat ons die Here prys.
Hy is verhewe
laat ons die Here prys
laat ons die Here prys!

Refrein: (x2)

VONKK 57 Ek Gee Aan Julle ‘n Nuwe Gebod
Johannes 13:34-35 Teks: A new commandment I give unto you  – Roy Crabtree; Afrikaanse teks:  Daleen Kruger 2008 (Pro Deo)
Melodie: NEW COMMANDMENT – Roy Crabtree  Orrelbegeleiding: Albert Troskie 2009 (Pro Deo)
Klavierbegeleiding: Andy Silver Kantoryverwerking: Albert Troskie 2011 (Pro Deo) © Melodie en klavierbegeleiding: Roy Crabtree
© Afrikaanse teks, orrelbegeleiding en kantoryverwerking:  2011 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media)
RUBRIEK: Kontemporêr – Die Wil van God / Liefde, Dankbaarheid en Diens

Ek gee aan julle ‘n nuwe gebod
om soos Ek julle liefhet, mekaar lief te hê,
om soos Ek julle liefhet, mekaar lief te hê.
Want so sien alle mense wie is my dissipels:
deur liefde wat jul vir mekaar het.
Want so sien alle mense wie is my dissipels:
deur liefde wat jul vir mekaar het.

F100. Gaan Dan Heen
(RUBRIEK: Flammikidz – Diens en Getuienis)
Teks en musiek: Soekie Rautenbach
© 1997 Brettian Productions
(Opgeneem op Issie Waarheid)

1. Gaan dan heen en maak dissipels.
Gaan dan heen – Ek stuur jou nou.
Gaan dan heen en maak dissipels
van die nasies van die aarde
sodat elkeen in Jesus kan glo.

2. Alle mag – in die hemel
alle mag – behoort aan my.
Gaan dan heen en maak dissipels
van die nasies van die aarde
sodat elkeen in Jesus kan glo.

3. Nooit sal ek – jou verlaat nie.
Ek is nou – saam met jou.
Gaan dan heen en maak dissipels
van die nasies van die aarde
sodat elkeen in Jesus kan glo.

VONKK 73 Soos Die Vader U Gestuur Het (Uitsendingslied)*
Nav Johannes 20:12 en Matteus 5:14 Teks: Jacques Louw 2006 © Melodie:  KARIEN – Karien Pretorius 2006 ©, gewysig en ritmies aangepas VONKK Werkgroep 2009 © 2009 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media)  RUBRIEK:   Kontemporêr – Uitsending

Keervers:
Soos die Vader U gestuur het,
stuur U ons ook na die wêreld.

1. Maak ons Heer, getuies van u Naam
wat u Woord aan ander sal uitdra.

Keervers:
Soos die Vader U gestuur het,
stuur U ons ook na die wêreld.

2. Laat ons, Heer, u liefde sigbaar maak
deur te dien soos U ons geleer het.

Keervers:
Soos die Vader U gestuur het,
stuur U ons ook na die wêreld.

3. Gee vir ons ‘n hart vol deernis, Heer,
vir die nood en hartseer van ander.

Keervers:
Soos die Vader U gestuur het,
stuur U ons ook na die wêreld.

4. Laat ons, Heer, soos helder ligte skyn,
soos ‘n stad wat bo-op ‘n berg lê.
Amen. Amen. Amen.**

* Die  lied hoef nie noodwendig in geheel by Uitsending gesing te word nie.
** Die Amen-gedeelte kan ook as ‘n afsonderlike respons gesing word.

God praat met ons en ons luister

Gebed

Skriflesing: Handelinge 11:1-18

Familie-oomblik
Preek

Familie-oomblik

Daar is oulike videos van Handelinge 10 wat jy kan gebruik, aangesien Handelinge 11 tot ‘n groot mate ‘n oorvertelling van die gebeure in Handelinge 10 is.  Jy kan ook die YouVersion Bybel App vir Kinders aflaai en die storie van Kornelius se bekering op jou tablet saam met die kinders lees.  Dis lekker inter-aktief:  kinders kan op die skerm tik om die storie lewendig te maak.

Gesels dan oor die verskillende goed wat mense eet en nie eet nie (by ons het meeste kinders nie tamaties geëet nie!).  Jy kan ook gesels oor verskillende kulture en die verskillende dinge wat hulle eet.  Dan kan jy verduidelik dat daar reëls was wat gesê het Petrus mag nie sekere goed eet nie, maar dat God daardie goed gebruik het om vir Petrus te sê dat hy lief is vir alle mense.  Kyk gerus na die voorstelle wat Carolyn Brown maak.

Hier is ‘n inkleurprent van Petrus se preek uit die Bybel App, as jy dit gebruik het.  Of gebruik hierdie inkleurprent van Petrus se visioen.

Preekriglyn

God verras ons telkens. Ons teks maak duidelik dat mens nooit moet dink jy het God uitgesorteer nie. God se planne is groter as ons planne, God se bedoelinge oorskrei ons doelwitte altyd by verre.

Net sodra ons dink ons het God se kerk uitgesorteer, ons weet waaroor dit gaan, verras God ons weer. Petrus was oortuig hy weet hoe God werk, en wie God se mense is, toe verras God hom. Deur gesigte en die besoek van mense, en deur sy ervaring van die Heilige Gees wat op heidene uitgestort word, word Petrus hartgrondig verras en leer hy God se genade nuut ken.

God kan nie binne ons grense ingeperk word nie. God wil voortdurend mense bereik van wie ons dink dat hulle dit nie waardig is nie. Dit daag voortdurend ons definisies oor die identiteit van die kerk uit.

Worstel met identiteit

Die worsteling met diversiteit is nie ‘n nuwe ding nie. Inteendeel, dit is interessant as ‘n mens terugkyk oor die afgelope 20 eeue, hoedat die geskiedenis van worstel met identiteit homself telkens herhaal.

Hoe maak mens sin hiervan. Teoloog Andrew Walls sê die sentrum van die Christelike geloof skuif gedurig. Die Christelike geloof het ‘n herhalende patroon waarvan die hartland gedurig aan’t skuif is. Waarom is dit so? Dit is so, omdat God aktief werk in die geskiedenis. God self bring mense uit alle moontlike uithoeke bymekaar. Jesus rig hulle deur sy Woord en Gees tot dissipels af, en stuur hulle oor aale denkbare grense en hartlande.

Tydens Jesus se hemelvaart was Jerusalem en Palestina die sentrum van die vroeë kerk. Ná die vervolging in Jerusalem begin (hfst. 7-8), vind die verspreiding van Christene oor die bekende wêreld van daardie tyd plaas. Só skuif die hartland van die Christelike kerk algaande na Klein-Asië, Europa, Rome, en ‘n paar eeue later na Egipte en Noord-Afrika. Dit beweeg oor geografiese, politieke, etniese en godsdienstige grense heen.

Walls beskryf dié proses (2002:32):

“In each case a threatened eclipse of Christianity was averted by its cross-cultural diffusion. Crossing cultural boundaries has been the life blood of historic Christianity. It is also noteworthy that most of the energy for the frontier crossing has come from the periphery rather than from the centre.

Grense oorgesteek

En dit is wat ons hier in Handelinge ook sien.

Die eerste grense wat oorgesteek was, was Joodse grense: na die Jode van ander nasies wat in Jerusalem vir die Paas- en Pinksterfees was; na die Joodse Raad; na die Grieksprekende gelowiges wat saam met die Hebreeussprekende gelowiges in een gemeente ingesluit is; na die half-Joodse Samaritane, na die Ethiopiese Jood op pad na sy geboorteland.

Alles dra by tot die groei van die kerk.

Maar tog bly die kerk steeds ‘n Joodse verskynsel.

Tot in Handelinge 10 met die epogmakende skuif van die evangelie na heidene, nie-Joodse mense, mens van ‘n ander kultuur en ‘n ander godsdiens.

En dit is insiggewend dat die Here die hoofindoena van die kerk van Jerusalem, Petrus, kies om die eerste treë te gee op hierdie pad. Hy was ‘n getemperde leier, wat met groot vrymoedigheid en oortuiging opgetree het, van die verkiesing van Mattias af in hfst 1, regdeur al die toesprake op Pinksterdag en tot by die tempeltoespraak na die verlamde man se genesing en die gevolglike verskyning voor die Joodse Raad.

En met die optrede van Stefanus en Filippus in Jerusalem en Samaria, is die tyd ryp vir die volgende skuif. En God gebruik vir Petrus.

Twee hoofstukke in Handelinge (10-11) word gewy aan Petrus se kultuur-en veral godsdiens-bekering wat hierdie skuif begin en motiveer en wat ook tot die bekering en grensoorskryding van die kerk lei.

Daar is drie perspektiewe wat my getref het, hoe dié bekering moontlik geraak het.

  • Die eerste is hoe God daarin gewerk het.
  • En die tweede is die wyse waarop vooroordele opgehef is.
  • Die derde is die rol wat gasvryheid gespeel het.
God beweeg hemel en aarde

Ons teks sê duidelik God beweeg behoorlik hemel en aarde om Kornelius te bereik.

Die verhaal begin in hoofstuk 10 met ‘n skets van Kornelius wat God dien, maar tog nie ‘n praktiserende Jood geword het nie. In die oë van die Jode was hy dus nog ‘n heiden, van ‘n ander geloof of godsdiens.

Maar dit is juis hierdie heiden, hierdie man wat nie net van ‘n ander kultuur en ‘n ander etnisiteit is nie, maar boonop ook nog van ‘n ander godsdiensoortuiging is, wat deur die evangelie bereik word.

Hoe wonderlik dat ons hier leer dat God nie partydig is nie. God tref nie onderskeid nie. Die mens se uiterlike voorkoms of uiterlike sosiale of godsdienstige verbintenis speel nie vir God ‘n rol nie, want God meet nie volgens menslike standaarde nie. God is Iemand wat veel meer geïnteresseerd is in mense se houding teenoor Hom. God verwag van die mens eerbiedige respek vir Hom en en gehoorsaamheid aan sy wil. Daarom geniet Kornelius God se guns en seën.

En dit is wat ‘n mens sien in die lewe van Kornelius, die kaptein in die Italiaanse regiment, wat só gelewe het en daarom God se guns en seën geniet het. Om die waarheid te sê, God het hemel en aarde beweeg om aan hierdie eerbiedige man sy genade in Jesus te gee:

  • ‘n Engel van God word gestuur om ‘n persoonlike woord aan hom te spreek,
  • Petrus kry ‘n visioen (3 keer) om hom oor te haal om Kornelius se vriende te ontvang,
  • en onder die preek van Petrus bars die hemel oop om die genade van die Heilige Gees in ‘n “Klein Pinkster” oor hulle almal uit te stort. Dis asof God nie kon wag dat Petrus nog klaar praat nie, Hy wou hierdie mens Kornelius en almal rondom hom seën!
  • Anders as met Pinkster, kom die Gees nie sigbaar en hoorbaar deur wind en vuur nie. Die koms van die Gees is egter herkenbaar in die herhaling van die spraakwonder van Pinkster (vers 46 – hoewel dit moontlik glossalie was) en die lof wat aan God gebring word.
God deurbreek vooroordele

So deurbreek God die vooroordele van die Jode. En Hy vestig ‘n nuwe grondbeginsel vir die kerk: “ook die nasies”. Dit is ‘n nuwe konsep vir die Joodse gelowiges. Aan die een kant was dit natuurlik van altyd af God se visie dat die totale skepping en mensdom aan Hom behoort. Maar dit is deurgaans eintlik deur sy mense misverstaan (dink maar net aan die verhaal van Jona).

Maar aan die ander kant is dit nuut vir die Joodse en nou Christelike verstaan van die evangelie. Wat ook beteken dat waar dié deur eenmaal oopgenaam is, dit nooit weer afgeswak mag en kan en sal word nie. Dís die tipe God wat Hy is, en dís die tipe mense wat aan Hom behoort – almal!

En God bevestig sy keuse vir almal deur die gebeurtenis van die “Klein Pinkster”, die uitstorting van die Heilige Gees, sommer sonder seremonie op almal wat daar staan en luister het.

Die boodskap is: God neem uit elke nasie dié mense aan wat Hom vereer (respekteer) en doen wat reg is. Dit is soos Hy is. Dis waarop ons kan reken. Elkeen wat in Hom glo, ontvang vergifnis en word deel van sy familie. God is nie partydig nie.

Nie menslike voorkeure nie

God laat Wie Hy is en Hoe Hy Homself laat ken en Hoe Sý mense in hierdie wêreld lewe nie aan die voorkeure van sy mense of aan die toeval oor nie. Nee God tree beslissend op om die vooroordele juis van die mense in sy geledere te verander en hulle nie te laat opgaan in ‘n eksklusiewe kliekvorming nie.

Dis gevolglik nie net Kornelius wat “tot bekering” kom – as verteenwoordiger van die nasies – nie. Dis ook Petrus – as verteenwoordiger van die kerk! “Waarlik, ek begryp nou eers …”

Wat gebeur met Petrus? Hy belewe ‘n paradigma-verskuiwing. Soos dit telkens vandag ook maar is, is ons minder oop vir mense as wat ons dink. Daarom was daar ‘n duidelike teenkanting teen die inskakeling van gelowiges uit die heidene by die kerk. Maar God laat Hom nie afsit deur die stywe nekke van sy mense nie. Hy breek die persepsies wat ons van mekaar het af en laat egte gemeenskap tot stand kom.

En die belangrike wending (bekering) by Petrus sien ons in sy getuienis dat hy nou begryp dat God só is, dat Hy nie-Jode volledig inlyf in Sý kerk.  Die insig dat volksverbande in die Christelike kerk gerelativeer word, bring bekering!

Historiese gebeurtenis

Hierdie toespraak in Kornelius se huis neem dus ook ‘n besondere plek in Handelinge in omdat dit die eerste sogenaamde “heidenprediking” is (Roloff). Die saak het reeds in beginsel begin aandag geniet toe die Etiopiër tot bekering gekom het (Hand 8:26-40). Dit het egter tot nou geen permanente invloed op die kerk gehad nie (Marshall).

Hoe belangrik hierdie gebeurtenisse was, blyk uit die verwysing deur Petrus daarna in sy verdediging in Jerusalem (Hand 15:7-9). Dit word ook benadruk dat hierdie keuse nie deur mense gemaak is nie, maar deur God self. Dit gaan dus hier oor ‘n beslissende gebeurtenis in die geskiedenis van die vroeë kerk, naamlik dat die evangelie Jode en Grieke geld.

Ook die besnede gelowiges, dit wil sê die Joodse Christene, was baie verbaas oor die uitstorting van die Gees en kom tot bekering. Vir die Jode was die besnydenis immers die maatstaf wat bepaal het of ‘n mens ‘n Jood was en dus aan die volk van God behoort het. Laasgenoemde was uiters belangrik aangesien God sy Gees volgens hulle net aan Israel belowe het. Selfs die godvresendes uit die heidendom was dus nie volledig as deel van God se volk gereken nie. Hulle kon dus nie deelneem aan die pasga-maal nie (Eks. 12:44) en kon nie verder as die voorhof van die heidene gekom het nie. Let op, laasgenoemde was nie gereserveer net vir heidene nie, maar is so genoem omdat heidene ook daar toegelaat is.

Die koms van die Gees op hulle het egter die Christene uit die heidendom se status finaal verander. Hulle was nou volwaardig deel van God se familie. Aanvanklik was die Joodse Christene net verbaas oor die toedrag van sake, maar later het hulle God hieroor geprys (11:18). Die belangrikste is egter dat hulle self getuies was daarvan dat God besluit het dat die heil ook vir die heidene bedoel is (11:12). Hulle het naamlik by Kornelius en sy mense van die tekens gehoor (dat hulle die heidene in tale hoor praat en God prys) wat die uitstorting van die Gees op Pinksterdag vergesel het. Dié dat hulle sê dit was “net soos ons?” (vers 47).

Let ook op: Bekering is Bybelsgesproke nooit net ‘n individuele vertikale bekering nie. Dit dra altyd ‘n gemeenskapskarakter. Die punt is die kerk is ‘n familie en dis die tipe metafoor waarmee ons ook in dié jaar moet werk. En ons het bekering nodig om hieraan gehoorsaam te word.

Dit het ‘n impak oor hoe ons die mense in ons straat beskou / die mense wat by en vir ons werk / die mense saam met wie ons op ons paaie ry / die mense wat oor ons aangestel is / die mense in ons kerkfamilie / die mense in hierdie wye wêreld waaroor God sy genade wil uitstort. God neem uit elke volk en nasie dié mense aan wat Hom respekteer en wat doen wat reg is – ons moet doen wat reg is / ons moet Hom respekteer en eerbiedig.

 Gasvryheid

Wat baie insiggewend is, is dat God gasvryheid gebruik as die manier waarop die Gees deur die grense kan breek.

En daarmee word dit ‘n model vir die oorsteek van grense – om in gasvryheid mense in te sluit en ook om die grense na hulle gasvryheid oor te steek. So het Jesus immers sy dissipels in Lukas 10 uitgestuur om die gasvryheid van die Jode te geniet en in die proses die evangelie te verkondig. En Jesus self bly 2 dae by die Samaritane in Sigar en geniet hulle gasvryheid en verkondig die evangelie.

Petrus geniet die gasvryheid van Simon, die leerlooier in Joppe, toe die 3 mans hom kom vra om Kornelius in Sesarea te besoek.

Met Petrus se intrek by Kornelius, en die genieting van sy gasvryheid, het dit wat vroeër ongehoord was, nou werklikheid geword het: dat ‘n Jood saam met mense geëet het wat nie Jode was nie. Dat Petrus in die huis van Kornelius gebly het en tafelgemeenskap met hom beoefen het, is ‘n bewys dat hy Kornelius ten volle as Christen beskou en aanvaar het. Só maak Lukas dit bekend dat die bekeerde heidene nie meer as onrein beskou is nie. Niemand het blykbaar ook voorgestel dat Kornelius besny moes word nie.

En dít is waarvan Petrus hier in hoofstuk 11 getuienis aflê. Die kerk in Jerusalem oortuig. Gasvryheid het die kanaal geword waardeur die evangelie beweeg van Jood na heiden en so verder. En dit raak ook die voertuig waardeur die Jode die heidene in ‘n ander lig begin sien, as mense vir wie God lief het en wat die evangelie moet hoor.

Die gedeelte leer ons dus om verby ons aannames en vooroordele te beweeg.

Ander kulture ingesluit

Die verhaal vorm dus deel van ‘n baie belangrike storie van die eerste gemeente in Handelinge, hulle insluiting van nie-Jode, d.w.s. heidene in die gemeente van die Here. Dit het beteken dat die kerk ‘n beslissende skuif na die insluiting van ander ander kulture gemaak het.

Daar is daarom eintlik nie ‘n manier om die betekenis hiervan te oorskat nie. Met die verblyf van Petrus en die Joodse gelowiges by Kornelius het hulle ‘n gemeenskapsgrens oorgesteek, wat nooit weer terug getrek mag word nie. Die middelmuur van skeiding tussen Jood en heiden is weggeneem.

Dit vervul die beloftes in die Ou Testament – Genesis 12 en Joël 2-3 om maar net twee te noem – dat die nasies ingesluit is in God se plan vir die kerk.

Dit is ook duidelik dat hier `n nuwe episode vir die kerk begin: mense wat nie Jode is nie word ingesluit in die kerk en klaarblyklik gaan daar nie van hulle verwag word om in te val by Joodse godsdiensgebruike nie!

Móét grense oorsteek

Die kerk moet altyd weer sy grense oorsteek. En dit bly iets wat die kerk se wese bepaal.

Reg rondom die Middellandse See het die evangelie na dié gebeure soos ‘n vloedgolf versprei. Rodney Stark en sy span navorsers se werk oor The Rise of Christianity (1997: San Francisco: Harper) vertel hoe hierdie, eintlik obskure groep, van ongeveer 7 000 gelowiges oor drie eeue heen gegroei het tot die dominante geestelike invloed wat die Westerse wêreld in sy diepste wese beïnvloed het. Teen die tyd dat Konstantyn die Christelike kerk tot staatsgodsdiens verklaar het, was 33 miljoen van die 56 miljoen mense in die Ryk geassosieer met Jesus, die Here (Kurios).

En ons moet vir mekaar sê, die kerk se toekoms lê in voortdurende oorsteek van grense.

Luister weer na Walls (2002:78-79):
There are two dangers. One lies in an instinctive desire to protect our own version of the Christian faith, or even to seek to establish it as the standard, normative one. The other, and perhaps the more seductive in the present condition of Western Christianity, is the postmodern option: to decide that each of the expressions and versions is equally valid and authentic, and that we are therefore each at liberty to enjoy our own in isolation from all the others.

Die patroon van die eerste eeue, is weer op ‘n dramatiese globale skaal aan die afspeel.

Oorweeg die volgende gegewens (uit Lamin Sanneh: Whose religion is Christianity? Grand Rapids: Eerdmans, 2003).

  • Teen 1962 verlaat die meeste sendelinge Afrika. In dié stadium is daar in Afrika 60 miljoen Christene en 145 miljoen Moslems.
  • Toe gebeur die Handelinge 10-11 proses en die evangelie kry sy vrye loop in Afrika. Tussen 1970 en 1985 is daar gemiddeld 16 500 bekerings per dag in Afrika tot die Christelike geloof… en ‘n leegloop van kerke in die Noorde en Weste.
  • In 2005 tel Afrika 408 miljoen mense wat met Christus assosieer, 46% van sy bevolking. Moslems tel 355 miljoen, 40% van die Afrika-bevolking.

Dit sê mos vir ons, die kerk se geestelike heil en toekoms lê daarin dat dit voortdurend oor grense gaan.

Die kerk moet sonder ophou strewe om saam met “die ander” aan tafel te gaan sit. Dit is ook waar van die nagmaalstafel. In die breek van brood en die drink van wyn moet dit Jesus se visie op die wêreld gedenk.

Die groter vreugde en bevryding vir die kerk is om saam met ander uit te beweeg na die uitdagings van ons gebroke wêreld. Die Een aan wie alle mag gegee is, kán dit verander. Hy spesialiseer in die doen van die onmoontlike. Kultuur- en godsdienstige grensoorskryding is ‘n hekkie … maar die oorwinning daaroor is ‘n deur tot die lewe en hoop vir die wêreld!

Evangelie is vir almal

Die evangelie van Jesus Christus is goeie nuus en dit is vir die hele wêreld bestem.

Die oomblik dat jy dit vir jouself hou en God vir jouself en vir jou eie belang opeis, begin die stadige kanker van geestelike dood intree.

Die oomblik egter dat jy die deure van jou hart en lewe vir ander oopmaak – in navolging van Christus se koms aarde toe – en jy daarmee oor die grense van jou eie lewe, kultuur en belange beweeg, word die liefde en diensbetoon, die gemeenskap en genade, die reg en vrede van God se teenwoordigheid herontdek.

Soos wat dit inspoel in mense se lewe en kultuur en dit omswaai en suiwer, bring dit ongekende nuwe lewe.

Dit is waarvoor ons ons lewe moet gee!

God se voorkeur

Hoe lyk God se voorkeurprentjie van ons gemeente? Vreugdevolle mense wat altyd gereed is om die goeie nuus met ander te deel? ‘n Ruimte waar verskillende mense die hoop het om God te vind? ‘n Omgewing waar dit gaan oor Jesus Christus die Here en nié oor ‘n gemeente wat maar net goed wil afgaan volgens wêreldse standaarde nie? ‘n Gemeenskap van mense wat geleer het om saam te onderskei waarop dit werklik aankom? Mense wat dieper onderskei wat eintlik “in” is en “uit”? Mense wat verstaan dit is “in” om ander binne te nooi en van hulle te leer?

God stuur ons om te leef

Gebed
Dankoffer
Slotsang
Lied 488 Helder skyn u lig vir die nasies of
Flam 100 Gaan Dan Heen http://flam.kerkmusiek.co.za/product/f100-in-e/
Seën
Soos die Vader Jesus gestuur het, stuur hy julle ook. Vrede vir julle! Amen
Respons
Lied 488 v4 laaste drie reëls: “Laat u ryk, Heer, in óns kom…” of
VONKK 73 Soos Die Vader U Gestuur Het (Uitsendingslied)* http://vonkk.kerkmusiek.co.za/product/vonkk-00073/

A ministry platform for faith leaders.

© Copyright Bible Media | This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.