Vyfde Sondag in Koninkrykstyd

Sections

Oorsig

Die Here sal sy volk en die koningshuis van Jerobeam nie meer spaar nie. Hy gaan met die swaard optree. Amos bots met priester Amasia en koning Jerobeam.

God is moeg vir onregverdige beslissings.

Die Kolossense is bekend vir hulle liefde.

Die barmhartige Samaritaan – hoe ‘n medemens is jy?

Ander tekste

Psalm 82
82 ’n Psalm van Asaf.
In die hemelse vergadering,
tussen die hemelwesens,
staan God op om uitspraak te lewer:
2“Hoe lank gaan julle nog
onregverdige beslissings vel,
nog partydig wees vir die goddelose?
3Julle moet reg laat geskied
aan die mens in nood
en aan die weeskind,
’n regverdige uitspraak vir die hulpelose
en die behoeftige lewer,
4julle moet die mens in nood
en die arme bevry,
hulle uit die mag van die goddelose red;
5maar julle weet niks,
julle verstaan niks,
julle gaan eenvoudig in duisternis voort,
en so word die fondamente
van die wêreld geskud.
6Ek het wel gesê:
Julle is almal gode,
almal met mag beklee.
7Maar nou, julle sal elkeen sterwe
soos ’n mens
en aan julle einde kom
soos enige maghebber.”
8Kom tog, o God! Lewer uitspraak
oor die wêreld,
want al die nasies
behoort aan U.

Kolossense 1:1-14
1 Van Paulus, ’n apostel van Christus Jesus deur die wil van God, en van die broer Timoteus.
2Aan almal in Kolosse wat aan God behoort, getroue broers in Christus.
Genade en vrede vir julle van God ons Vader!

Ons dank God vir julle
3Wanneer ons tot God, die Vader van ons Here Jesus Christus, bid, dank ons Hom altyd vir julle 4omdat ons gehoor het van julle geloof in Christus Jesus en van julle liefde vir al die gelowiges. 5Hierdie geloof en liefde is gegrond op die hoop wat vir julle in die hemel bewaar word en waarvan julle reeds gehoor het toe die waarheid, die evangelie, aan julle verkondig is. 6Die evangelie het julle bereik, en net soos dit in die hele wêreld vrug voortbring en verder versprei, gebeur dit ook by julle van die dag af dat julle van God se genade gehoor het en dit leer ken het soos dit werklik is. 7Julle is daarin onderrig deur Epafras, ons geliefde medewerker en ’n getroue dienaar van Christus in julle belang. 8Dit is ook hy wat ons vertel het van die liefde wat deur die Gees in julle gewek is.

Ons bid vir julle
9Daarom, van die dag af dat ons dit van julle gehoor het, hou ons ook nie op om vir julle te bid nie. Ons vra God dat Hy deur al die wysheid en insig wat die Gees gee, julle sy wil duidelik sal laat ken, 10sodat julle tot eer van die Here sal lewe deur net te doen wat Hy verlang. Mag julle vrugte dra deur goeie werke en toeneem in die kennis van God. 11Mag God deur sy wonderbare krag julle alle sterkte gee om in alle omstandighede geduldig te volhard. 12Met blydskap moet julle die Vader dank wat julle geskik gemaak het om deel te hê aan die erfenis wat vir die gelowiges wag in die ryk van die lig. 13Hy het ons uit die mag van die duisternis weggeruk en ons onder die heerskappy gestel van sy Seun wat Hy liefhet. 14Deur die Seun het ons die verlossing verkry, die vergewing van ons sondes.

Lukas 10:25-37
25Daar was ’n wetgeleerde wat aan Jesus ’n strikvraag wou stel. Hy staan toe op en vra: “Meneer, wat moet ek doen om die ewige lewe te verkry?”

26Jesus sê vir hom: “Wat staan in die wet van Moses geskrywe? Wat lees jy daar?”

27Hy antwoord: “Jy moet die Here jou God liefhê met jou hele hart en met jou hele siel en met al jou krag en met jou hele verstand, en jou naaste soos jouself.”

28“Jy het reg geantwoord,” sê Jesus vir hom. “Doen dit en jy sal die lewe verkry.”

29Maar die wetgeleerde wou homself handhaaf en vra vir Jesus: “En wie is my naaste?”

30Jesus gaan toe nader daarop in deur te sê: “Toe ’n man eenmaal op pad was van Jerusalem af na Jerigo toe, het rowers hom aangeval. Hulle het hom kaal uitgetrek en hom geslaan dat hy halfdood bly lê, en toe padgegee. 31Dit gebeur toe dat daar ’n priester met daardie pad langs kom, en toe hy hom sien, gaan hy ver langs verby. 32Net so het daar ook ’n Leviet by die plek gekom, en toe hy hom sien, gaan hy ook ver langs verby. 33Maar ’n Samaritaan wat op reis was, het op hom afgekom, en toe hy hom sien, het hy hom innig jammer gekry. 34Hy het na hom toe gegaan, sy wonde met olie en wyn behandel en hulle verbind. Toe het hy hom op sy rydier gehelp en hom na ’n herberg toe geneem en hom daar verder versorg. 35Die volgende dag haal hy twee muntstukke uit en gee dit aan die eienaar van die herberg en sê: ‘Sorg vir hom, en as jy meer onkoste met hom het, sal ek jou betaal wanneer ek hierlangs terugkom.’

36“Wie van hierdie drie is volgens jou die naaste van hom wat onder die rowers verval het?”

37Die wetgeleerde antwoord: “Die man wat aan hom medelye bewys het.”

Toe sê Jesus vir hom: “Gaan maak jy ook so.”

Fokusteks

Amos 7:7-17
Die eerste gesig: Sprinkane
7 Die Here God het my ‘n gesig laat sien: Hy was besig om ‘n sprinkaanswerm te vorm toe die gras weer begin uitspruit het nadat die koning se hooi af was. 2Die sprinkane sou al die groenigheid in die land afvreet, en ek het gesê: “Here my God, vergewe tog vir Jakob! Hoe sal hy staande bly? Hy is klein!”

3Die Here het toe van sy voorneme afgesien, Hy het gesê: Dit sal nie gebeur nie.

Die tweede gesig: Vuur
4Die Here my God het my ‘n gesig laat sien: Hy het ‘n vuur opgeroep tot straf, en die vuur het die groot watervloed laat opdroog en dit sou ook die bewerkte grond verteer het. 5Maar ek het gesê: “Here my God, hou tog op! Hoe sal Jakob staande bly? Hy is klein!”

6Die Here my God het toe van sy voorneme afgesien, Hy het gesê: Ook dit sal nie gebeur nie.

Die derde gesig: ‘n Skietlood (moontlik eerder swaard)
7Hy het my ‘n gesig laat sien: Die Here het by ‘n loodregte muur gestaan, en daar was ‘n skietlood in sy hand. 8Hy het vir my gevra: Wat sien jy, Amos? en ek het gesê: “‘n Skietlood.”
Toe sê die Here vir my:
Ek gaan ‘n skietlood aanlê
in my volk Israel,
Ek gaan hom nie meer spaar nie.
9Die hoogtes van Isak sal verwoes word,
die heiligdomme van Israel
sal in puin gelê word,
en Ek sal met die swaard optree
teen die koningshuis van Jerobeam.

Amos en Amasia
10Die priester Amasia van Bet-El het vir koning Jerobeam van Israel laat weet: “Amos is besig om hier in Israel ‘n komplot teen u te smee. Die land kan dit nie uithou met alles wat hy sê nie. 11Amos het gesê Jerobeam sal deur die swaard sterf, en Israel sal uit sy land in ballingskap weggevoer word.”

12Amasia het vir Amos gesê: “Maak dat jy wegkom, siener, gaan na Juda toe en verdien jou brood daar, tree daar as profeet op! 13In Bet-El mag jy nie meer as profeet optree nie, want dit is die koninklike heiligdom, die staatstempel.”

14Amos het toe vir Amasia geantwoord: “Ek is nie so ‘n profeet nie en ek behoort nie tot die profetekring nie, ek boer met vee en kweek wildevye. 15Maar die Here het my agter die kleinvee weggevat en Hy het vir my gesê: Gaan tree as profeet op teen my volk Israel.

16“Hoor dan nou die woord van die Here! Jy sê ek moenie as profeet optree teen Israel nie, ek mag nie as siener teen die nageslag van Isak praat nie. 17Maar so sê die Here:
Jou vrou sal ‘n prostituut word
in die stad,
jou seuns en jou dogters sal
met die swaard afgemaai word,
jou grond sal tussen ander verdeel word,
jy sal in ‘n onrein land sterf,
en Israel sal in ballingskap
weggevoer word uit sy land uit.”

Ekstra stof

Die boek Amos, tydgenoot van Jesaja, Jona, Miga en Hosea, volg derde in die ry van die Twaalf Kleiner Profete, waarskynlik om die wydverspreide problematiek van ongeregtigheid aan te roer, veral sosiaal-polities (verdrukking, uitbuiting, mensehandel, afpersing, mishandeling en uitbuiting van armes en weerloses tot eie voordeel, onsedelikheid, gewelddadigheid – veral geweld teenoor vroue en kinders, verontregting en omkopery in die regstelsel, kontrakbreuk, ongebreidelde geldgierigheid) en geestelik-godsdienstig (sinkretistiese afgodediens, godsdiens sonder geregtigheid).

Amos roep ook die Noordelike tienstammeryk op tot hereniging met die Suidelike tweestammeryk van Juda, gemotiveer met die belofte van die herstelde Dawidiese koninkryk met Jerusalem as sentrum.

Amos was die eerste van die Skrifprofete en tree op in die tyd van koning Ussia van Juda, en Jerobeam II van Israel, twee jaar voor die aardbewing van 760 v.C (1:1 – dié datum is argeologies vasgestel, hoewel daar ‘n speling van ‘n dekade weerskante toegelaat word).  Jy kan meer lees oor dié tyd in hierdie bydraes: 2 Konings 14 – God se genade word steeds weerstaan in die Noord-ryk en 2 Konings 15 – Die boodskap is duidelik: die konings faal die Here.

Ons weet min van Amos as persoon af, maar weet dat hy, volgens eie getuienis, nie ‘n profeet van beroep of deel van ‘n profeteskool was nie (7:14).  Hy was ‘n veewagter – nie noodwendig ‘n skaapboer soos in die NAV vertaal word nie – uit Tekoa, suid van Jerusalem (1:1-2), en het ook omgesien na vyebome, ‘n seisoenswerk waarin vye geprik is om vinniger ryp te word (7:14).  Dáár het die Here hierdie veewagter geroep om as profeet op te tree en veral die noordelike ryk aan te spreek (7:15), hoewel dit ook die nasies en Juda ingesluit het.

Sy boek begin met ‘n tekening van God as ‘n Leeu wat brul uit Sion: “Die HERE brul uit Sion, uit Jerusalem laat Hy sy stem hoor. Die weivelde van die herders verdroog, die top van Karmel verdor.” (Amos 1:2).  Elkeen wat al ‘n leeu hoor brul het, sal weet hoe ver dit gehoor kan word, en hoe ‘n impak dit op die omgewing het.  Alles raak stil as ‘n leeu brul.  ‘n Leeu brul om sy heerskappy oor ‘n gebied aan te kondig en niemand is onder enige illusies dat ‘n leeu dit kan afdwing nie!

Dié metafoor is dus baie gepas vir Wie God is en dra die boodskap dat ‘n mens met Hom moet rekening hou.  Die Here brul uit Sion en laat sy gramskap hoor oor dié wat Hom in hulle aanbidding versaak en daarby nie hulle naaste liefhet nie, maar onregverdiglik op allerhande maniere uitbuit.

Indeling
Die boek val uiteen in drie duidelik dele.

  • Die Here brul teen die nasies: hoofstuk 1-2 – Die eerste twee hoofstukke bevat profesieë teen ‘n hele aantal van die omringende nasies (Arameërs [Damaskus – vandag Sirië], Filistyne [Gasa – vandag Palestynse gebied], Fenisiërs [Tirus – vandag in Lebanon], Edomiete [Teman, Bosra – vandag in Jordanië], Amonniete [Rabba – vandag deel van Jordanië], Moabiete [Kerijot – vandag deel van Jordanië]) sowel as teen Juda en Israel.
  • Die Here brul teen Israel: hoofstuk 3:1-9:10 – Die res van die hoofstukke is profesieë veral gemik teen die noordelike tienstamme ryk van Israel, met hulle hoofstad Samaria en die heiligdomme by Bet-El, Gilgal en Berseba, afgerond met vyf visioene in hfst. 7-9:10.
    • Israel weet nie hoe om reg te doen nie – 3:1 – 4:13;
    • Vra na my wil, dan sal julle lewe – 5:1-6:14;
    • Drie gesigte van oordeel – sprinkane, vuur en ‘n swaard – 7:1-17;
    • Die oordeel van die vierde gesig van ‘n mandjie somervrugte – 8:1-14;
    • Die oordeel van die vyfde gesig van die Here by die altaar – 9:1-10.
  • Die herstel van Israel: hoofstuk 9:11-15 – Die boek sluit af met ‘n heilsprofesie rondom die belofte van ‘n verenigde Dawidiese ryk wat Israel weer sal insluit in die herstelde Godsvolk.

Amos 7:1-17 – Drie gesigte van oordeel – sprinkane, vuur en ‘n swaard
Die laaste hoofdeel van Amos bevat vyf gesigte van oordeel – ‘n sprinkaanswerm, ‘n groot vuur, ‘n swaard (eerder as ‘n skietlood soos in die NAV vertaal word), ‘n mandjie somervrugte, en die oordeel van die Here by die altaar.  Met die eerste twee gesigte is daar nog die hoop op herstel, met die laaste drie nie meer nie.  Tussen-in is daar ‘n onderonsie met die priester Amasia wat Amos probeer keer om sy roeping uit te voer.  Aan die einde sal uiteindelik tóg een visioen van herstel vir Israel te voorskyn kom vir die toekoms waarmee die boek afgesluit word.

Dit is opmerklik dat ‘n mens ‘n bietjie meer van Amos as mens in dié gedeelte raaksien, sy interaksie met die Here, sy voorbidding vir die volk, sy verdediging van God se roeping teenoor die mag van die instituut van die staat en die tempel.  Dit gee ‘n bietjie meer van ‘n menslike kant aan die onverbiddelike oordeel van die Here, hoewel ‘n mens steeds van die onherroeplikheid daarvan bewus bly.

Die oordeel van die sprinkaanswerm – 7:1-3
Die visioen van die oordeel van hierdie plaag van sprinkane is hierdie keer meer spesifiek op die impak wat dit op die koning, Jerobeam II, het, gerig.  Let op hoe Amos se voorbidding die opeenvolging van sprinkaanplae afweer op grond van sy pleitrede by die Here: “Here, my God, vergewe tog vir Jakob!  Hoe sal hy staande bly?  Hy is klein!”  Die Here se onsigbare betrokkenheid beide by die bedreiging van die plaag sowel as by die bedwinging daarvan bly egter die agtergrond vir die gebeure.  Daarom word die herhaling van die plaag aan die tussenbeide trede van die Here gewyt.

Die oordeel van vuur – 7:5-6
Amos se voorbidding het ook ‘n impak op die volgende gesig van ‘n vuur wat “die groot watervloed” laat opdroog.  Dié watervloed dui waarskynlik op die “vloedwaters” wat ons reeds in Gen. 7 kennis neem wat as die bron van die fonteine gereken is.  Die vuur dui waarskynlik op ‘n versengende droogte wat die aarde sal laat verdor en hulle watervoorraad sal vernietig.  Weereens luister die Here na Amos se dringende gebed (“Here, my God, hou tog op!“)  en wend die droogte af.

Die oordeel van ‘n swaard – 7:7-9
Die volgende gesig is dié van ‘n swaard in die hand van die Here.  Die woord wat met “skietlood” in die NAV vertaal is, beteken eintlik net “tin” (die metaal) en kan die lig van vers 9 se verwysing na ‘n swaard waarskynlik beter vertaal word as “swaard” ook in vers 7.  Dit maak volledig sin in die lig van die feit dat die Here verkondig dat Hy sy volk nie meer sal spaar nie en met die swaard sal optree teen die koningshuis van Jerobeam.  Let op dat Amos nie meer hierteen teëstribbel nie.

Die konflik tussen Amasia en Amos – 7:10-17
Die implisiete konflik met die koning wat in dié drie oordele sowel as in die vorige profesieë ingebou was, lok ‘n direkte reaksie uit van die staats- en tempelinstitute. Amasia, die priester van Bet-El, kla Amos aan by die koning: “Die land kan dit nie uithou met alles wat hy sê nie.

Amasia konfronteer Amos in die waan dat hy een van die profete is (hy gebruik die woord “siener“), en waarsku hom dat hy inmeng met die staatgodsdiens: “die koninklike heiligdom, die staatstempel.”  Let op hoe dié onderonsie die amper outomatiese institusionele weerstand teen iemand wat van buite die strukture af optree, weerspieël.

Amos se verweer is dat hy nie aan die reëls van die profetegildes gebonde is nie, net aan die opdrag en roeping wat die Here hom opgedra het.  Hy is ‘n eenvoudige skaapwagter uit Tekoa, suid van Jerusalem, wat ook omgesien het na vyebome, ‘n seisoenswerk waarin vye geprik is om vinniger ryp te word.

Dit is ook interessant dat die teenstand wat Amasia aan Amos bied die oorsaak word dat die oordeel van die Here ook vir Amasia persoonlik betrek.  Waar die oordeel tot dusver op die koning en die volk gemik was, word dit weens Amasia se verwerping van Amos se boodskap nou ook persoonlik op hom en sy familie gemik.  Die Here bevestig hiermee die werk van die profeet wat Hy gekies het, al was hy nie deel van die normale profete korps nie.

Boodskap
Hierdie gedeelte wys hoe ‘n onwelkome boodskap sowel as ‘n ongemaklike boodskapper deur die amptelike verteenwoordiger van die staatsgodsdiens hanteer word.  “Die land kan dit nie uithou met alles wat hy sê nie.”  In plaas daarvan om tot inkeer te kom, om te sorg dat hulle godsdiens met geregtigheid gepaard gaan, probeer die leiers hulleself vernedering spaar deur die boodskap sowel as die boodskapper te ignoreer.

Om iemand stil te maak omdat die boodskap ongemaklik is, óf omdat die boodskapper nie aan die amptelike kriteria beantwoord nie, help natuurlik niks, as God inderdaad die bron van dié boodskap en die opdraggewer van die boodskapper is nie.  Iets wat alle institusionele gesagdraers in gedagte moet hou.

Liturgie

RUS

Toetrede: Lied 186 of Flam 445

Votum: Psalm 82:1-4

Seëngroet: Kolossense 1:2

Lofsang: Lied 203 of Flam 301

Wet: Lukas 10:27

Toewyding: Lied 546

Geloofsbelydenis

HOOR

Gebed: Lied 270

Familie-oomblik

Skriflesing: Amos 7:7-17

Preek

LEEF

Gebed
Dankoffer

Slotsang: Lied 524

Seën

Respons: Lied 524 vers 3 laaste twee reëls of VONKK 73

God nooi ons uit en ons kom tot rus

Rus

Toetrede
Lied 186 “Ons kom loof U as ons Vader”
Flam 445 U teenwoordigheid is so groot vir my (Duislig)

Votum
Psalm 82:1-4
In die hemelse vergadering,
tussen die hemelwesens,
staan God op om uitspraak te lewer:
2“Hoe lank gaan julle nog
onregverdige beslissings vel,
nog partydig wees vir die goddelose?
3Julle moet reg laat geskied
aan die mens in nood
en aan die weeskind,
’n regverdige uitspraak vir die hulpelose
en die behoeftige lewer,
4julle moet die mens in nood
en die arme bevry,
hulle uit die mag van die goddelose red;

Seëngroet: Kolossense 1:2
Aan almal in [Gemeente] wat aan God behoort, getroue broers en susters in Christus.  Genade en vrede vir julle van God ons Vader!

Lofsang
Lied 23 “Loof die Here, al wat lewe” of
Flam 301 “Onmeetbaar, Ontembaar (Skepper)”

Wet: Lukas 10:27
“Jy moet die Here jou God liefhê met jou hele hart en met jou hele siel en met al jou krag en met jou hele verstand, en jou naaste soos jouself.”

Toewyding: Lied 546 “‘n Man was van Jerusalem”

Geloofsbelydenis

Liedere

F445. “U teenwoordigheid is so groot vir my (Duislig)”
(RUBRIEK: FLAM – Verwondering / Geloof en vertroue)  Teks en musiek:  KrissTel Combrink en Hennie Maritz

U teenwoordigheid is so groot vir my,
so oorweldigend is u heerlikheid.
U verwelkom my, skryf u Naam oor my
in u heiligheid is ek ewig vry.

Refrein:

Hier voor u gesig word duisternis lig,
U verander my lewe.
Hier voor u gesig word vrees uitgewis,
U skyn oor my lewe.
Skyn oor my, u liefde ’n vuur in my.
Ek sing vir U, ek juig oor U,
ek buig voor U, my God.
Ek leef vir U, ek staan vir U,
ek skyn vir U, vir U my God.

F301. “Onmeetbaar, Ontembaar (Skepper)”
(RUBRIEK: Flam – Toetrede) Teks en musiek: Stass van Veuren © 2009 MAR Gospel Music Publishers
(Opgeneem op Onbeskaamd 2)

Onmeetbaar, ontembaar,
U is foutloos en daar’s niemand soos U.
Ewig en alwetend
en u grote Naam loop U vooruit.

Refrein:
Skepper van die grote heelal
U is groot, U is groot.
U verdien my lewe en gehoorsaamheid
Want U is God, U is God.

VONKK 73 “Soos Die Vader U Gestuur Het (Uitsendingslied)*”
Nav Johannes 20:12 en Matteus 5:14 Teks: Jacques Louw 2006 ©
Melodie:  KARIEN – Karien Pretorius 2006 ©, gewysig en ritmies aangepas VONKK Werkgroep 2009
© 2009 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media)  RUBRIEK:   Kontemporêr – Uitsending

Keervers:
Soos die Vader U gestuur het,
stuur U ons ook na die wêreld.

1.Maak ons Heer, getuies van u Naam
wat u Woord aan ander sal uitdra.

Keervers:
Soos die Vader U gestuur het,
stuur U ons ook na die wêreld.

2. Laat ons, Heer, u liefde sigbaar maak
deur te dien soos U ons geleer het.

Keervers:
Soos die Vader U gestuur het,
stuur U ons ook na die wêreld.

3. Gee vir ons ‘n hart vol deernis, Heer,
vir die nood en hartseer van ander.

Keervers:
Soos die Vader U gestuur het,
stuur U ons ook na die wêreld.

4. Laat ons, Heer, soos helder ligte skyn,
soos ‘n stad wat bo-op ‘n berg lê.

Amen. Amen. Amen.**

* Die  lied hoef nie noodwendig in geheel by Uitsending gesing te word nie.
** Die Amen-gedeelte kan ook as ‘n afsonderlike respons gesing word.

God praat met ons en ons luister

Gebed: Lied 270 “Son van die geregtigheid”

Familie-oomblik

Skriflesing: Amos 7:7-17

Preek

Familie-oomblik

Doen die familie-oomblik voor die Skriflesing.  Carolyn Brown stel voor dat jy begin deur te verduidelik wat ‘n skietlood is.  Bring een saam en stel dit langs die preekstoel of ‘n muur op.  Wees egter versigtig hoe jy die beeld benader, want hierdie tipe denke ontwikkel gewoonlik eers teen adolessensie.  Verduidelik dat Amos nie sê dat God wil kyk hoe lank of regop mense is nie.  God wil iets anders meet.  Daag almal uit om te luister wat dit is wat God wil meet.

Brown sê:  “For children, Amos’ message is less about judgment and more about responsibility.  We are responsible for what we do and do not do.  God is paying attention and cares.  Since children take pride in being responsible, this is a welcome message to which they respond positively – rising to the challenge as they can.”

Laat die skriflesing dan deur drie persone gedoen word:  ‘n verteller (waarskynlik die liturg), Amasia (dalk ‘n kerkraadslid) en Amos.  As julle in jul gemeente formele kerkdrag dra, laat Amos ‘n jean en t-hemp dra, om sy buitestander-posisie te illustreer.  As julle informeel aantrek, kan Amos dalk meer formeel aantrek.

Preekriglyn

Amos het opgetree in ‘n tyd van voorspoed en vrede vir die Noordryk Israel onder die koningskap van koning Jerobeam II. Dit het op die oog af ekonomies en polities goed gegaan. Daarom kan ons die woede van Amasia, die hoofpriester van Bet-El, verstaan as Amos, ‘n “nobody” van Juda, daar aangeloop kom en God se oordeel aankondig.

Die perikoop vir vandag bevat Amos se derde gesig sowel as sy konfrontasie met Amasia. Om die gesig en Amasia se reaksie te kan verstaan, vra om die groter prentjie in ag te neem. Amos se boodskap dwarsdeur die hele boek is dat die voorspoed van Israel gepaardgegaan het met die uitbuiting van die weerloses. Die uitbuiting is ook gekoppel aan die heiligdomme wat as besighede funksioneer het.

Jerobeam se voorvader Jerobeam I het juis Bet-El as heiligdom van die Noordryk begin om as opposisie te dien vir Jerusalem in die Suide. Met tyd het Bet-El die politieke heiligdom geword wat die Jerobeam-dinastie bevestig het. Uiteindelik het dié dinastie belangriker geword as God se Woord.

Te midde hiervan ontvang die profeet sy gesigte. Die derde gesig het baie vertalers al laat kop krap. In die 1983 Afrikaanse Vertaling is die woord “skietlood” wat dui op ‘n boumetafoor met die bedoeling dat ‘n muur nie regop genoeg is nie. Ander vertalers vertaal dit met “tin” of “harde metaal”. Die rede vir die verwarring is dat die woord nêrens anders in die Ou Testament voorkom nie. Die belangrike punt is dat God nie tevrede is nie. Israel is nie meer sy beskerming waardig nie. Dit is juis hierdie woorde van oordeel wat Amasia ontstel.

Dit was deur die eeue nog altyd moeilik vir die kerk om haar profetiese rol te vervul. Om die magte van die dag aan te vat en te herinner aan wat reg is. Dit is ten diepste die rol van ‘n profeet. ‘n Profeet herinner aan die wil van God. ‘n Profeet onderskei tussen God se wil en die politieke of ekonomiese agendas van die dag. So ken ons baie profete wat sogenaamde “Christelike” regerings deur die jare gekonfronteer het juis omdat hulle hulle ware roeping begin vergeet het. Ons kan hulle opnoem: Oscar Romero, Martin Luther King, Beyers Naude, en so meer.

Amos was egter nie by die paleis nie. Hy was by die heiligdom. Die plek van aanbidding wat suksesvol en besig was. Een kommentaar het geskryf: “. . . meanwhile they worshipped up a storm at Bethel.” Tog, te midde van al die kultusbedrywighede, het hulle die Woord van Amos afgemaak en weggewys. Eintlik die Woord van God.

Die boek Amos kan ons lank besig hou en aanspreek. Die onderskeidingsvermoë van elke generasie geestelike en politieke leiers word gekonfronteer. Dit bevat die uitdaging om die belange van die kerk en die self gedurig te weeg. Amos laat ons nie toe om sagkens te praat nie. Hy herinner ons aan Jesus in die tempel. Jesus wat woedend die geldmakers se tafels omgooi.

Limburg het geskryf: “Authentic ministry . . . ought to comfort the afflicted but also afflict the comfortable.” Miskien moet ons vandag onsself afvra: Wat sien ons raak in hierdie oordeelsboodskap? Wat sê dit vir ons van God se hart? Sy hart kan nie anders as om kwaad te word as die weerloses in sy Naam uitgebuit word nie. Hoe ernstig neem ons nog ons eie verantwoordelikheid op om God se woord gedurig profeties te laat praat, ten spyte van die ongemak en woede wat dit loslaat?

Maar, bowenal, moet ons onthou dat profetiese optrede nie slegs vir spesifieke mense beskore is nie. Ons almal, elke dag, word uitgenooi om te sif tussen God se woord en politieke en ekonomies mag. Om nie altyd saam te praat of bloot stil te bly nie. Miskien is dit goed om te weet dat Amos eintlik ‘n “nobody” was, om elke gelowige te herinner dat profetiese dade ook klein is, klein simboliese keuses wat die instellings en magsbasisse van ons dag relativeer.

Wat beteken hierdie teks vir ons?

Die stem van die buitestander

Amos was nie van die profeteskool nie en kom in ‘n tyd van voorspoed om die Here se oordeel aan te kondig. Hy is skerp, sê Amasia, “die land kan dit nie uithou met alles wat hy se nie.”

Leiers en lidmate is gewoonlik baie sensitief vir die kritiese stem. Dis ‘n stem wat ons graag stilmaak. Ons wil liewer bloot positiewe terugvoer hê.

Amos illustreer dat ons die stem van die vreemdeling nie maklik moet ignoreer nie. Dit moet geweeg word. Is dit nie dalk God aan die woord nie?

In die onlangse geskiedenis is die stem van ‘n Beyers Naudé, Martin Luther King en Desmond Tutu dikwels eenkant toe geskuif. Dit het verskillende samelewings, soos SA en die VSA, duur gekos. Ons onderskeidingsvermoë word getoets.

Staatskerk

Amasia se probleem is dat die kerk van sy tyd ‘n staatskerk is. Dit is ‘n tempel in diens van die regering van die dag.

Dit is wat regerings graag doen. Hulle wil godsdiens gedienstig maak aan politieke belange. En kerkliek leiers hou dikwels van die erkenning van die hoë gestoeltes. Kerk en staat beland in ‘n wedersydse voordelige verhouding.

Ons eie kerk het ons vingers hiermee in die verlede verbrand. Rondom ons sien ons hoe graag ander kerke se leiers aan politieke gesag onderdanig wil wees, tot eie voordeel.

Ook binne-in gemeentes is daar dikwels magtige lidmate wat die gemeente wil kaap. Hulle luister nie na minder-magtige lidmate, soos kinders en die jeug nie.

Dit mag nooit gebeur nie. Dan gaan dit nie meer oor die Here en sy Woord nie. Dis waarteen Amos waarsku.

Geregtigheid

Die basiese inset wat Amos lewer is dat die dien van die Here die doen van geregtigheid teenoor die medemens insluit. Daarvan wmag ons nooit wegskram nie. Ons moet as gemeente mekaar help om waarheid en geregtigheid te dien.

God stuur ons om te leef

Gebed
Dankoffer

Slotsang: Lied 524 “God roep ons om met woord en daad”

Seën

Respons
Lied 524 vers 3 laaste twee reëls:  “Deur omgee en met uitreik, Heer, gaan ons met blydskap voort.” of
VONKK 73 Soos Die Vader U Gestuur Het

A ministry platform for faith leaders.

© Copyright Bible Media | This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.