Twintigste Sondag in Koninkrykstyd

Sections

Oorsig

Die fokus val hierdie Sondag op Job se worsteling met God en sy verlange na begrip en insig. Psalm 22 verwoord op ‘n besondere wyse die pleitgebed van een wat na God verlang. Die soeke en verlange na God staan vandag voorop in die erediens.

Ander tekste

Psalm 22:1-15
U het my gebed verhoor
22 Vir die koorleier: op die wysie van
“Die wildsbok van die daeraad”.
’n Psalm van Dawid.
2My God, my God,
waarom het U my verlaat
en bly U ver as ek om hulp roep?
3My God, ek roep bedags
en U antwoord nie,
ook snags, maar ek kry geen rus nie.
4U is tog die Heilige
wat woon waar die lofsange van Israel
weerklink!
5Op U het ons voorvaders vertrou.
Hulle het vertrou en U het hulle gered.
6Hulle het na U om hulp geroep
en hulle is bevry;
op U het hulle vertrou
en hulle is nie beskaam nie.
7Maar ek is ’n wurm, nie ’n mens nie.
Ek word deur die mense bespot
en deur die volk verag.
8Almal wat my sien, spot my,
hulle steek vir my tong uit
en knik met voldoening die kop en sê:
9“Laat dit aan die Here oor!
Laat Hy hom red, laat Hy hom bevry
as Hy dan so baie van hom hou.”
10U het my die eerste lewenslig laat sien,
my veilig laat rus
aan die bors van my moeder.
11Van my geboorte af is ek onder u sorg,
van die begin van my lewe af
is U my God.
12Moet tog nie so ver van my af weg
bly nie,
want die nood is naby
en daar is niemand wat help nie.
13’n Wreedaardige klomp mense
het my omsingel,
soos beeste uit Basan
staan hulle my toe.
14Soos verskeurende, brullende leeus
storm hulle met oop bekke
op my af.
15Ek is soos uitgestorte water,
al my bene het uitmekaar geval,
my hart het soos was geword,
dit smelt weg in my.

Hebreërs 4:12-16
Die woord as swaard
12Die woord van God is lewend en kragtig. Dit is skerper as enige swaard met twee snykante en dring deur selfs tot die skeiding van siel en gees en van gewrigte en murg. Dit beoordeel die bedoelings en gedagtes van die hart. 13Daar is ook niks in die skepping wat vir God onsigbaar is nie; alles lê oop en bloot voor sy oë. En aan Hom moet ons rekenskap gee.

Jesus die groot Hoëpriester
14Terwyl ons dan nou ’n groot Hoëpriester het wat reeds deur die hemele gegaan het, Jesus, die Seun van God, laat ons vashou aan die geloof wat ons bely. 15Die Hoëpriester wat ons het, is nie Een wat geen medelye met ons swakhede kan hê nie; Hy was immers in elke opsig net soos ons aan versoeking onderwerp, maar Hy het nie gesondig nie. 16Kom ons gaan dan met vrymoedigheid na die genadetroon, sodat ons barmhartigheid en genade ontvang en so op die regte tyd gered kan word.

Markus 10:17-31
Die ryk jongman

(Matt 19:16–30; Luk 18:18–30)
17Net toe Jesus uit die huis uitkom om verder te gaan, kom daar iemand aangehardloop. Hy val toe voor Hom op sy knieë en vra Hom: “Goeie Leermeester, wat moet ek doen om die ewige lewe te verkry?”

18Daarop sê Jesus vir hom: “Waarom noem jy My goed? Niemand is goed nie, behalwe God alleen. 19Jy ken die gebooie: ‘Jy mag nie moord pleeg nie, jy mag nie egbreuk pleeg nie, jy mag nie steel nie, jy mag nie vals getuienis aflê nie,’ mjy mag nie iemand veronreg nie, eer jou vader en jou moeder.” n

20“Meneer,” sê hy vir Hom, “dit alles het ek van my kinderdae af nagekom.”
21Jesus het na hom gekyk en hom liefgekry en vir hom gesê: “Net een ding kom jy kort. Gaan verkoop alles wat jy het, en gee die geld vir armes, en jy sal ’n skat in die hemel hê. Kom dan terug en volg My!”

22Hy het egter geskrik toe hy dit hoor en het bedruk weggegaan, want hy het baie besittings gehad.

23Jesus kyk toe na sy dissipels rondom Hom en sê vir hulle: “Hoe moeilik sal mense wat ryk is, in die koninkryk van God kom.”

24Die dissipels was verbaas oor hierdie woorde van Hom. Jesus sê toe verder vir hulle: “Kinders, hoe moeilik is dit om in die koninkryk van God te kom. 25Dit is makliker vir ’n kameel om deur die oog van ’n naald te kom as vir ’n ryke om in die koninkryk van God te kom.”

26Dit het hulle geweldig ontstel en hulle het vir mekaar gesê: “Wie kan dan gered word?”

27Jesus het reguit na hulle gekyk en gesê: “Vir mense is dit onmoontlik maar nie vir God nie, want vir God is alles moontlik.”

28Petrus sê toe vir Hom: “Kyk, óns het alles verlaat en ons volg U.”
29Jesus antwoord: “Dit verseker Ek julle: Daar is niemand wat ter wille van My en ter wille van die evangelie afgesien het van sy huis of broers of susters of moeder of vader of kinders of eiendom nie, 30of hy kry nou in hierdie tyd honderd keer soveel: huise en broers en susters en moeders en kinders en eiendom, saam met baie vervolging, en in die bedeling wat kom, die ewige lewe. 31Maar baie wat eerste is, sal laaste wees, en wat laaste is, eerste.”

Fokusteks

Job 23:1-9, 16-17
Job: Wat God wil, doen Hy
23 Toe het Job weer gepraat:
2“Ek kla nog steeds
uit opstandigheid,
ek kan nie ophou kla nie.
3As ek maar geweet het
waar om God te vind,
sou ek na sy woonplek toe gaan
4en my saak voor Hom lê,
my pleidooie aan Hom stel.
5Ek sou van Hom antwoord
probeer kry,
probeer verstaan wat Hy
vir my wil sê.
6Hy sal tog nie met sy groot krag
teen my ‘n saak voer nie;
Hy sal my dit nie aandoen nie,
7want dit sou ‘n opregte mens wees
wat daar voor Hom pleit
en ek sou vir altyd deur my Regter
vrygespreek word.
8Maar gaan ek na die ooste toe,
Hy is nie daar nie,
na die weste, ek kry Hom nie.
9Sou Hy in die noorde
aan die werk wees,
ek vind Hom nie daar nie,
sou Hy na die suide toe draai,
ek sien Hom nie.
10Hy ken my pad;
as Hy my toets,
is ek suiwer soos goud.
11Ek volg Hom waar Hy gaan,
ek hou op sy pad en draai nie af nie.
12Sy bevel verontagsaam ek nie,
ek heg meer waarde aan sy woorde
as aan my eie begeertes.
13Hy bly dieselfde,
wie kan Hom teenstaan?
Wat Hy wil, doen Hy.
14Wat Hy oor my besluit het,
sal Hy doen,
wat sy planne met my ook al is.
15Daarom staan ek vreesbevange
voor Hom,
ek probeer verstaan,
maar ek bly Hom vrees.
16God het my weerstand afgebreek,
die Almagtige het my
met angs vervul.
17Maar in hierdie donkerte het ek
nie stilgebly nie,
in hierdie duisternis
wat my oorval het.

God nooi ons uit en ons kom tot rus

Rus

Aanvangslied
Psalm 22 of
Flam 22 “Ek Soek U, O God” of
VONKK 191 “Neem my in beskerming”

Aanvangswoord 
My God, my God,
waarom het U my verlaat
en bly U ver as ek om hulp roep?
My God, ek roep bedags
en U antwoord nie,
ook snags, maar ek kry geen rus nie.
U is tog die Heilige
wat woon waar die lofsange van mense weerklink!
(Ps 22:1-4)

Seëngroet
7Aan almal vir wie God liefhet en wat Hy geroep het om aan Hom te behoort.
Genade en vrede vir julle van God ons Vader en die Here Jesus Christus!
(Romeine 1)

Lofsang
Lied 516 “Al sou da nook die vyeboom nie bot nie” of
Flam 30 “U Is In Beheer”:

Verootmoediging
Soos aangedui in die basisliturgie vir hierdie reeks word daar telkens ’n oomblik van besinning aan die begin van die liturgie ingeruim. Stel weekliks ’n bepaalde saak aan die orde waarop rou of weeklaag ’n natuurlike respons sou wees.

Oomblik van besinning
Job verwoord die trauma van sy verlies en teëspoed op aangrypende wyse.
2″Ek kla nog steeds uit opstandigheid, ek kan nie ophou kla nie. 3As ek maar geweet het waar om God te vind, sou ek na sy woonplek toe gaan 4en my saak voor Hom lê, my pleidooie aan Hom stel. 5Ek sou van Hom antwoord probeer kry, probeer verstaan wat Hy vir my wil sê…

8Maar gaan ek na die ooste toe, Hy is nie daar nie, na die weste, ek kry Hom nie. 9Sou Hy in die noorde aan die werk wees, ek vind Hom nie daar nie, sou Hy na die suide toe draai, ek sien Hom nie.

(Job 23:2-5, 8-9)
Skep nou ’n geleentheid waarin die gemeente kan nadink oor hulle eie ervarings van pyn en verlies.

Gebruik stilte as instrument met geleentheid vir stilgebed.

God se antwoord aan Job (hoofstukke 38-41) in sy vertwyfeling sluit in…
16Het jy, Job, al gekom by die plek
waar die seewater uitborrel,
en rondgestap op die bodem
van die diepsee?
20Kan jy die donkerte na sy gebied toe
terugvat?
Ken jy die paaie
na sy woongebied toe?
21Jy moet dit weet, jy wat maak
of jy toe al gebore was,
of jy ’n lang lewe agter die rug het.
4Ken jy die tyd
wanneer die klipspringers lam?
Staan jy en kyk waar
die wildsbokke kleintjies kry?
5Kan jy vir hulle die draagtyd bepaal,
weet jy presies
wanneer hulle moet lam?
6Hulle trek inmekaar,
die bokkies word gebore,
die geboortepyne is gou verby.
7Die lammers groei en word groot
in die veld,
hulle gaan weg en kom nie
na die ooie toe terug nie.

As simbool van God se getroue teenwoordigheid word ’n kers aangesteek.
Voorganger: Job 41:2c Alles onder die hemel behoort aan My.

Lied as gebed:
VONKK 128 “Soos ‘n Wildsbok “of
Lied 163 “Soos ‘n wildsbok’ of
Flam 26 ‘Ek Staan Voor U (Reën)’  of
Geloofsbelydenis: (ahv Job 38 en 39)
Ek glo in die God van Job…
die God wat die aarde se fondamente gelê het;
wat die aarde afgemeet het…
Ek glo in God wat die see opgedam het toe hy begin uitborrel het;
in God wat die die môre beveel om te kom;
wat lig oor die hele aarde bring…
Ek glo in God wat die sneeu bêre;
wat die die hael opgaar;
wat vir die stortreën ’n pad oopkap en vir die donderwolke hulle koers bepaal…
Ek glo in God wat die Sewester met ’n band vasknoop
en die band van Orion kan losmaak;
wat die sterre op hulle tyd laat opkom…
Ek glo in God wat weerligstrale uitstuur;
wat verstand gee aan die ibis om teen die vloed te waarsku;
in God wie insig gee aan die haan om die dag aan te kondig…
Ek glo in God wat die tyd bepaal wanneer die klipspringers lam;
wat hulle die draagtyd bepaal;
wat aan die wildedonkie sy vryheid gee
en hom ongebonde vry laat loop loop…
Ek glo in God wat Sy Seun Jesus vir ons gestuur het;
ek glo in die vergifnis van sonde en
ek glo in die Heilige Gees.

Liedere

VONKK 230 “By die Heer vind ek rus (Psalm 62)”
Teks: Driekie Jankowitz 2009 (Pro Deo); gewysig VONKK-Werkgroep 2012 Melodie: DRIEKIE – Anton Esterhuyse 2012 ©
Orrelbegeleiding: Anton Esterhuyse 2012 © © 2012 VONKK-Uitgewers (admin Bybel-Media)
RUBRIEK: Meditatief – Geloof en Vertroue / Lyding en Nood

Keervers:
By die Heer vind ek rus,
Hy’s my rots en my redding.
Net by Hom staan ek sterk,
Hy’s my veilige vesting.
Net God kan help en red in nood,
alleen sý krag sal my behou.
Stort al jul sorge uit voor Hom,
Hy sal sy kinders veilig hou.

Keervers:
By die Heer vind ek rus,
Hy’s my rots en my redding.
Net by Hom staan ek sterk,
Hy’s my veilige vesting.
Op mense kan jy min vertrou,
geweld en rykdom kom tot niks.
Die mag behoort aan God alleen;
net Hy, die Here, kan beskik.

Keervers:
By die Heer vind ek rus,
Hy’s my rots en my redding.
Net by Hom staan ek sterk,
Hy’s my veilige vesting.

VONKK 191 “Neem my in beskerming”
Nav Psalm 16 Teks: Hannes van der Merwe 2013 © Melodie: CARLA – Cecilia van Tonder 2013 ©
Orrelbegeleiding: Albert Troskie 2013 (Pro Deo) © 2013 VONKK-Uitgewers (admin Bybel-Media)
RUBRIEK: Kontemporêr – God se sorg / Gebede / Geloof en Vertroue

Neem my in beskerming, Here my God.
By U soek ek skuiling, Herder en Heer.
Ek behoort aan U – net U kan my seën.
Heer, U is my lewe, U sorg vir my.
Dit wat ek ontvang het, dit kom van U.
Dit wat U my gee, is so mooi vir my.
U wat insig gee, Heer, U sal ek loof.
Ek oordink u woorde deur elke nag.
Leer my om te leef en wees hier by my.
By U voel ek veilig; U maak my bly.
U verlos u kinders – selfs van die dood.
Uit u hand kom als wat goed is vir my.

VONKK 128 “Soos ‘n Wildsbok”
Teks: Martin Nystrom 1983; Afrikaanse teks: Jan de Wet 1985/1993 (:1); Jacques Louw 2010 (:2 en :3) ©
Musiek: AS THE DEER – Martin Nystrom 1983 Orrelbegeleiding: Colin Campbell 2008 (Pro Deo) (met toestemming SAKOV)
Kantoryverwerkings: Erns Conradie 1995 en Renette Bouwer 2002 (Pro Deo) Musikale verrykings: Anton Esterhuyse en Gerrit Jordaan 2010
© 1983 Maranatha Music VSA admin CopyCare SA RUBRIEK: Kontemporêr – Verwondering / Gebed / Geloof en Vertroue

1. Soos ‘n wildsbok wat smag na water
smag my siel na U, o Heer.
U alleen is my hartsverlange
en ek bring aan U die eer.

Refrein
U alleen is my bron van krag;
in u teenwoordigheid wil ek wag.
U alleen is my hartsverlange
en ek bring aan U die eer.

2. Ek soek U meer as goud en silwer,
want net U versadig my.
Net by U vind ek ware vreugde
deur u Gees wat in my bly.
U alleen is my bron van krag;
in u teenwoordigheid wil ek wag.
U alleen is my hartsverlange
en ek bring aan U die eer.

3. Al is U ook die Hemelkoning,
U’s my vriend, my broer, my Heer.
U verdien al my eer en liefde,
daarom buig ek voor U neer.
U alleen is my bron van krag;
in u teenwoordigheid wil ek wag.
U alleen is my hartsverlange
en ek bring aan U die eer.

F30. “U Is In Beheer”
(RUBRIEK: Flam – Geloof en Vertroue / Verwondering) Teks en musiek: Wian Vos © 1998 Brettian Productions
(opgeneem op Learn to Discern)

Refrein:
U is in beheer, wonderbare Heer;
U wat steeds getrou, u skepping onderhou.
U is in beheer, wonderbare Heer;
U wat alles vorm tot u eer!
1. Die oggendson vertoon u heerlikheid –
die sterre in die aand, u majesteit.
As ek om my kyk kan ek meer van U begryp
en ek weet opnuut U is ’n werklikheid.

Refrein:
2. Net U alleen laat val die vroeë reën
en U alleen gee lewe deur u Seun.
As ek om my kyk kan ek meer van U begryp
en ek weet opnuut U is ’n werklikheid.

Refrein:

F403. “In U Arms Voel Ek Veilig (Groter As)” 
(RUBRIEK: Flammikidz – Geloof en Vertroue) Teks en musiek: Annie Curtin © Urial Publishing

In u arms voel ek veilig, net by U wil ek wees.
My Vader, my Redder U’t my lief soos ek is.
Geen ander plek om weg te kuip as hier by U.
Geen ander naam om hard te skree as

Jesus, Jesus.
Groter as my probleme,
groter as al my drome,
groter as my grootste vrese,
Jesus, U is.

F26. “Ek Staan Voor U (Reën)”
(RUBRIEK: Flam – Gebed / Toewyding) Teks en musiek: Corli Sadie © 2009 Flam Musiek-Uitgewers

1. Ek staan voor U.
Ek kniel voor U neer.
Ek gee my lewe vir U, liewe Heer.
Ek vra na U,
na u volheid en mag.
Ek verlang na U, Heer,
na u liefde en u krag.

Brug:
Kom, Jesus, genees my seer.
Net U is, is in beheer.

Refrein:
Ek dors na U.
Ek smag na U
soos ’n dor droë land,
’n land sonder water.
U troue liefde is beter as die lewe.
Maak my heel.
Neem my hand
Heer, stort reën oor my land.

2. Hier staan ek, Heer, op my knieë.
Laat u wil geskied,
laat my wandel in u weë.
Ek is klein en dwaas,
maar U leef in my.
U bloed aan die kruis het my bevry.

Brug:

Refrein:
Einde (x2)
Kom Jesus,
laat dit reën.
Laat dit reën.
Laat dit reën.
Heer, laat dit reën.

Refrein:

F22. “Ek Soek U, O God”
(RUBRIEK: Kruisfuur – Toewyding / Verwondering / Aanbidding)Teks en musiek: Rhe Janse © 1994 Brettian Productions
(Reeds opgeneem op: Lentereën – Willie Joubert 25 Gunsteling Lof- en Aanbiddingsliedere – Louis Brittz
Vrygemaak: Pretoria Oosterlig Gemeente) (Ps 63)

1. Ek soek U, o God, my God,
ek dors na U, God.
Soos ’n land sonder water,
wil ek tot U nader
om by U te wees,
om by U te wees.

2. As ek saans aan U dink, my God,
oor U peins in die nag,
dan weet ek U help my,
U hand ondersteun my.
Ek wil naby U bly,
ek wil naby U bly.

Refrein:
Want U liefde is meer werd as die lewe,
daarom sal ek U vir altyd prys;
my hande ophef om u Naam te eer,
want U is die Heer vir wie ons lewe, lewe, lewe.

God praat met ons en ons luister

Epiklese
Genadige God, ek is so bang om my toegeklemde hande oop te maak.
Wie sal ek wees as ek nie meer iets het om aan vas te hou nie? Wie sal ek wees as ek met leë hande voor U staan?
Help my, O Heer, om langsamerhand my hande oop te maak en so te ontdek dat ek meer is as wat ek besit.
Help my om oop te wees om dit wat U so genadiglik aan my wil gee te ontvang.
Help my, O God, om die onskatbare rykdom van U liefde vir my te ontvang. Maak my hart daarvoor gereed.
Amen
Vertaling van die gebed van Henri Nouwen, The Only Necessary Thing: Living a Prayerful Life (2)

Skriflesing: Job 23:1-9, 16-17

Familie-oomblik

Carolyn Brown :
This story is important to children for two reasons:
1. It insists that Job did not suffer because he had done something bad. Children, even more than adults, tend to blame themselves for doing something bad that caused pain in their family – a death, parental divorce, illness of a family member or themselves, a devastating accident, etc. This is an opportunity to tell them directly that God does not do that to Job or to us. They will not hear it in the story, but will depend on us to tell them directly.

2. It is OK to feel lost and lonely and angry with God. Since the vast majority of the stories and talk they hear about God describe God as loving us and with us all the time, children assume that everyone but them feels God’s loving presence all the time. This is an opportunity to tell them directly that that is not so. Everyone has times when we feel God is far away from us. There are also times when we want to yell at God. Lots of the time we pray “thank you, God” or “you are great, God” or “help me, God.” But it is also OK to pray “that is not fair, God” and “I don’t like this, God” and “why did you let this happen, God.” Just as we can tell our best friends and people in our families the things that hurt us and make us angry, we can tell them to God.

One way to conclude this discussion is to collect and pray complaining prayers. An informal congregation might do this together. More formal ones will have to depend on the worship leaders to make the list. Complaints children might offer include illness, the death of pets, fights that they cannot control, scary storms,….

WARNING: The RCL saves God’s answer to Job’s complaints for next Sunday and the resolution of the story for the following Sunday. Young attention spans are not that long. At the very least let them know that God answered Job, that Job thought it was a good answer, and that you will hear about the answer next week.

Jy kan ook die pragtige boek “The Lonely Book” deur Kate Bernheimer lees (dit gaan net minder as 10 minute neem om te lees, maar jy kan dit maklik verkort). Die Lonely Book beleef, nes Job, groot vreugde en erge lyding – geliefd tot vergete. Die storie maak dit vir kinders makliker om te gesels oor gevoelens van eensaamheid en moedeloosheid. Hulle leer dat ons in die kerk met mekaar kan gesels oor ons gevoelens.

Die boek is beskikbaar op Kindle.
Of Takealot se e-boek.
Of iTunes.
Of kyk die video van die voorlesing.
en vertel die storie in jou eie woorde – sonder die boek! Jy kan wel van die prente gebruik as jy wil.

Preekriglyn

Guernica is ‘n Baskiese dorpie in die noordooste van Spanje wat in 1937 op versoek van die Spaanse diktator, generaal Franco, deur Duitse en Italiaanse bomwerpers aangeval en verwoes is.

Guernica is ook ‘n muurgrootte olieverfskildery deur die Spaanse kunstenaar, Pablo Picasso, waarmee hy protes aanteken teen daardie sinnelose geweld. Daar is diep godsdienstige elemente in hierdie werk. Picasso het verskeie kruisigingsmetafore in die skildery ingebou.

Kom ons kyk na enkele van die elemente in die skildery. Aan die linkerkant staan ‘n bul met wydgesperde oë, oor ‘n vrou wat treur met ‘n dooie kind in haar arms. In die middel val ‘n perd wat pas met ‘n spies deurboor is. Onder die perd is ‘n verskeurde soldaat met ‘n gebreekte swaard waaruit ‘n blom groei, met ‘n wond soos Christus s’n in die palm van sy hand.

Regs bo die perd is ‘n verskrikte vrouefiguur, met ‘n lamp as simbool van hoop. Dolke vervang die tonge van die bul, treurende vrou en die perd. ‘n Duif met ‘n olyftak verskyn agter die bul, en daar is ‘n kraak in die muur waardeur lig skyn. Nog ‘n vrouefiguur beeld die lyding uit. (Die prediker kan Wikipedia raadpleeg vir ‘n ryker beskrywing van die inhoud, of kyk na die gedig wat aanstons aangehaal word. Wys van die elemente aan die gemeente uit.)

Picasso se skildery was ‘n opdragwerk vir ‘n internasionale tentoonstelling in Parys, 1937. Dit het vinnig wêreldbekend geraak.

Neels Jackson het ‘n gedig oor Picasso se Guernica geskryf wat hy aan kunskenner ds. Danie du Toit opgedra het. Hier is sy “guernica”:
geluidlose gille klief deur die doek
soos die speer deur die romp van die perd
uit die brandende stad reik arms
hulpeloos omhoog
soveel monde sper hemelwaarts oop
dié van ‘n vrou soos die moeder van jesus
met ‘n dooie kind op die skoot
die brokstukke van die soldaat
met die meester se wond in sy hand
die struikelende swanger figuur
die ros aan wie se sy ‘n christuswond gaap
selfs die duif wat vrede nie kan sing nie
die draer van die vlam van vryheid
het ‘n spook geword
bo alles hang ‘n brandbom soos ‘n doringkroon
in elke verminkende aanval
guernica dresden hirosjima marikana gasa
speel ‘n kruisiging opnuut weer af
word god vermoor
maar iewers onopsigtelik onder pablo se protes
begin iets soos hoop weer blom
soos ‘n opstanding

Enorme verlies

Beide as verwoeste dorpie en as Christelike olieverf-interpretasie van die ontsettende lyding is Guernica ‘n teken van die ontsettende swaarkry wat mense ervaar. Dit is ‘n kreet ten hemele om God se bystand en vertroostende teenwoordigheid. Die skildery beeld die hoop uit dat Christus se wonde hoop bring vir die verskriklike lyding wat mense beleef.

Verlede Sondag het ons stilgestaan by die vernietigende verlies wat Job beleef het. Hoewel vroom en godsdienstig, is Job van alles gestroop. Hy het sy besittings en sy gesin verloor.

Vandag staan ons stil by Job se worsteling en krete om God te vind, en sin te beleef te midde van die verskriklike verlies. Die boek Job is soos ‘n Ou Testamentiese Guernica-skildery wat sin wil, maak van die geheimenis van God, en van die oënskynlike afwesigheid van God in die diepste menslike ellende.

Die boek roep soos Psalm 22 en Christus aan die kruis: “My God, my God, waarom het U my verlaat?” Te midde van hierdie intense verlies toets en weeg dit die fondamente en sekerhede waarop mens jou lewe bou.

Die boek Job

Die boek Job is – saam met boeke soos Spreuke en Prediker – deel van die wysheidsliteratuur van die Ou Testament. Dit soek na ‘n lewe wat verstandig rekening hou met die aanwesigheid van God. Die boek bestaan hoofsaaklik uit poësie, met ‘n verhalende inleiding (Job 1-2) en slot (Job 42).

Nadat Job alles verloor het, kom besoek sy drie vriende hom: Elifas die Temaniet, Bildad die Suhiet, en Sofar die Naämatiet. Hulle is breedsprakig en verduidelik vir Job waarom hy so ly. Hulle hoofargument is dat Job gesondig het en dat God hom daarvoor straf. Sou Job sy sonde bely, sal alles regkom. Hier is ‘n eenvoudige, oppervlakkige skema aan die werk, wat oorsaak (sonde) en gevolg (lyding) met mekaar in verband bring.

In die poëtiese gedeelte van Job is daar drie spraaksiklusse waarin die drie vriende aan die woord kom, en waarna Job elkeen van hulle antwoord. Hy wys hulle maklike antwoorde elke keer af. Die verskrikking van lyding en die misterie van God se teenwoordigheid in ons lewe kan nie so maklik en bolangs met eenvoudige formules verklaar word nie.

Derde spraaksiklus

Ons teks, Job 23, kom uit die derde spraaksiklus. Hier is Job eintlik nie langer besig om sy vriende se oppervlakkige redenasies te beantwoord nie. Job worstel nie meer met sy vriende se menings nie, maar direk met God.

Die taal en worsteling is intens. In Job 23 en 24 kom God self onder kruisverhoor. Job takel God oor God se afwesigheid (hfs 23) en God se regverdigheid (hfs 24). Die styl herinner aan ‘n hofgeding, waar Job God se aanklaer is. Die getuie, naamlik God, is egter afwesig uit die getuienisbank. Job soek tevergeefs na God, in alle rigtings en op alle plekke, maar vind God nêrens nie (8-9):
Maar gaan ek na die ooste toe,
Hy is nie daar nie,
na die weste, ek kry Hom nie.
Sou Hy in die noorde
aan die werk wees,
ek vind Hom nie daar nie,
sou Hy na die suide toe draai,
ek sien Hom nie.

Klag

Job is daarom besig met ‘n klag, waarin hy sy hart uitstort. Hy spreek in Job 23 ‘n wens (3), ‘n verdediging of twis (4-6), ‘n pleidooi (7), en ‘n aanklag (16, 17) uit:

  • Sy wens (3):
    As ek maar geweet het waar om God te vind, sou ek na sy woonplek toe gaan …
  • Sy verdediging of twis (4-6):
    … en my saak voor Hom lê, my pleidooie aan Hom stel. Ek sou van Hom antwoord probeer kry, probeer verstaan wat Hy vir my wil sê. Hy sal tog nie met sy groot krag teen my ‘n saak voer nie; Hy sal my dit nie aandoen nie, …
  • Sy pleidooi (7):
    … want dit sou ‘n opregte mens wees wat daar voor Hom pleit en ek sou vir altyd deur my Regter vrygespreek word.
  • Sy aanklag (16-17):
    God het my weerstand afgebreek, die Almagtige het my met angs vervul. Maar in hierdie donkerte het ek nie stilgebly nie, in hierdie duisternis wat my oorval het.

Job beweeg vanaf ‘n byna brutale eerlikheid met God (2), na verlange (3-5), na desperaatheid (8-9), na magteloosheid en wanhoop (16-17). Job druk sy frustrasie met die gebrek aan ‘n bevredigende uiteinde op sy saak (3-10) uit. Job vrees God se onverstaanbare optrede (16), en Job wens om in donkerte te verdwyn (17).

‘n Regverdige verhoor

Job se klag teenoor God is ‘n versoek dat God hom regverdig sal verhoor. Job is oortuig hy sal vrygespreek word as God sou opdaag om sy saak aan te hoor. Hy mag rebels en hardkoppig klink, maar dit is omdat hy nie bloot wil raai, soos sy vriende, dat die lyding God se straf is nie.

Job wil in staat wees om te kan verstaan wat aangaan en hoe God hierdie lyding en boosheid kon toelaat. Job dring aan op ‘n regverdige ontmoeting met God juis omdat Job weet dat hy ‘n goeie, vroom en opregte mens is.

Tragies genoeg, kom Job tot die gevolgtrekking dat God nêrens te vinde is nie. Job soek oral na die stil en geheimsinnige God, maar vind net dat God afwesig en versteek is. Uiteindelik eindig Job in ons teks by vrees en verskrikking vir God. Toe hy aan die begin van hfs. 23 begin kla en protesteer het, was daar nog hoop dat God sou opdaag. Nou vervul die Almagtige hom met angs (16). Hy beleef hopeloosheid, hulpeloosheid en magteloosheid in die lig van sy lyding.

Trauma van slagoffers

In ons verskriklike, stukkende Guernica-wêreld gee Job vir ons taal om die trauma wat baie gelowige mense beleef, uit te spreek.

Job gaan ook verder. Verskillende alternatiewe maniere om sin te probeer maak van die lyding word uitgespel. Daar is Job se vriende wat dit direk aan sonde toedig. Job moet net uitvind watter sonde hy gedoen het, en dit bely. Dan sal alles regkom. Dan sy hy weer voorspoedig raak. Hierdie verklaring is ‘n oorvereenvoudiging. Later in die boek spreek God sy woede uit oor Job se vriende se verklarings. Die misterie van God se teenwoordigheid kan nie met eenvoudige formules voorspel word nie.

Die teenoorgestelde is net so waar. Vandag is daar baie Christene wat meen ons kan voorspoed en vooruitgang, rykdom en sukses voorspel vir mense wat op God vertrou en God gehoorsaam. Daar het ‘n hele voorspoedsteologie ontwikkel wat God in ‘n eenvoudige hoekie van oorsaak en gevolg vasdruk.

Hierdie soort godsdienstige skemas verhoog die trauma van slagoffers. Job help ons om op ‘n ander manier sin te maak van ons trauma. Ons sal later in die boek meer hieroor leer. Op hierdie stadium leer Job ons dat dit goed en reg is om ons trauma, verlies en ontreddering uit te spreek. Om dit onder woorde te bring,. Om met God daaroor te bly worstel.

Later in die boek word ons gehelp om ons lyding nuut te verstaan, en ‘n nuwe uitkoms daarvoor raak te sien. Waar Job nou oorweldig is deur die afwesigheid van God, bely hy later dat hy vroeër net van hoorsê van God geweet het, maar dat hy God in sy lyding asof met sy eie oë gesien het. Daar is egter nie kortpaaie na hierdie nuwe Godservaring nie. Dit loop langs die weg van ‘n intense worsteling met God en ‘n soeke na regverdige behandeling.

Weer Guernica

Picasso se Guernica is ook – soos Job – ‘n worsteling met God te midde van die verwoesting en disoriëntering van lyding. In Picasso se geval bring hy die lyding van Christus in verband met mense se lyding. Daar is die versugting dat die wonde van Christus en die gebreekte liggaam van Christus hoop bring vir die gebreekte lewens van mense.

So help Picasso ons beweeg van disoriëntasie na ‘n nuwe geloofsoriëntasie. Dit is ook Job se beweging. Die boek vertel van Job se beweging van ‘n gedisoriënteerde prentjie (waarin Job worstel om sin te maak van die trauma van die dood van sy kinders, sy finansiële verlies, en bowenal God se rol of betrokkenheid binne hierdie gebeure), na ‘n nuwe oriëntasie, waarby ons later kom. Die nuwe oriëntasie aan God kom egter net langs die diep klowe en afgronde van die intense worsteling met God. Daar is nie kortpaaie nie.

Ons mag egter die taal van Job op ons lippe neem om ons saak met God uit te maak.

Slot

Teoloog Gustav Gutierrez beskryf die Jobverhaal as een van die mees passievolle en mooiste boeke van die Bybel, ook omdat Job op sy beurt na Christus wys. Die tema van onregverdige lyding bind Job en Jesus aan mekaar. Psalm 22, “My God, waarom het U my verlaat,” pas beide op die lippe van Job (Job 23:16) én Jesus (Matt 27:46; Mark 15:34).

In Job kom ons ‘n verhaal teë waarin ons eie trauma en lyding tot uitdrukking kan kom, ook wanneer ons oorweldig word deur magteloosheid, hulpeloosheid en hooploosheid. Binne die verhaal van Job kan ons ons eie verhale plaas. Dit dek die tafel, sal ons vorentoe ontdek, om op verbeeldingryke maniere die misterie van God se teenwoordigheid in ons lyding en trauma te beleef.

God stuur ons om te leef

Gebed
Offergawes

Wegsending
Lied 578 “Jesus wat my liefhet, Heer” of
Flam 403 “In U Arms Voel Ek Veilig” (Groter As) of
VONKK 230 “By die Heer vind ek rus” (Psalm 62)

Seën
24Die Here sal julle seën
en julle beskerm;
25die Here sal tot julle redding
verskyn
en julle genadig wees;
26die Here sal julle gebede verhoor
en aan julle vrede gee!
(Numeri 6)
of
Die Here sal julle seën en julle oppas.
Die Here sal met deernis na julle kyk en baie goed vir julle wees.
Die Here sal julle gebede beantwoord en vir julle vrede gee.
(Numeri 6:24vv Die Boodskap)

Antwoord: Lied 312/313/314/315/ of
F361. Laat Dit So Wees (Amen)
(RUBRIEK: Kersflam – Gebed)
Teks en musiek: Neil Büchner
Kopiereg: © Flam Musiek-Uitgewers

Laat dit so wees, Here, Amen.
Laat dit so wees, Here, Amen.
Heer, laat ons leef soos U leer
Here, Amen.
Laat dit so wees, Here, Amen.
of
Vonk 38 (Melodie is Lied 582 “Bly by my Heer”) 
Here, Ons God, As Ons Nou Huis Toe Gaan

1. Here, ons God, as ons nou huis toe gaan,
vra ons u seën, waar ons hier voor U staan.
U het u goedheid weer aan ons betoon,
ons saamwees in u Naam met guns bekroon.

2. Ons bid tot U, o Vader, Seun en Gees,
laat ons vir ander ook tot seën wees.
Maak ons getuies van u Naam, o Heer,
dat ook die wêreld U sal dien en eer.

3. U wat in liefde altyd by ons bly,
wees ons tog in ons lief en leed naby.
Sou daar beproewing oor ons pad kom, Heer,
maak ons volhardend in geloof al meer.

A ministry platform for faith leaders.

© Copyright Bible Media | This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.