Tweede Sondag van Paastyd

Sections

Oorsig

Daar is ‘n baie ou tradisie wat aan die terugkeer is, naamlik om die tweede Sondag van Paastyd as Lagsondag of Humorsondag te vier. Lagsondag se oorsprong kan teruggetrek word na ‘n paar ou kerklike tradisies. In 15de eeuse Bavaria is Risus Paschalis (God se grap of die Paaslag) gevier. Dit is gevier op die Sondag na Paasfees en die priesters sou grappe vertel in die diens en dan na die diens het die mense bymekaargekom om mekaar strepe getrek en snaakse stories vertel. Dit was hulle manier om die opstanding van Christus te vier as die beste streep (practical joke) wat God die Satan kon trek deur Jesus uit die dood op te wek. In die Ortodokse kerk is die tradisie om op Paasmaandag bymekaar te kom saam te kuier, grappe en snaakse stories te vertel en op die manier die uitbundige vrolikheid van die opstanding te vier. Ander tradisies vier weer Laetare Sondag (dievierde Sondag in Lydenstyd). Laetare beteken om te juig. Vir diegene wat meer wil lees, hier is ‘n twee skakels
Skakel 1
Skakel 2

Ander tekste

Psalm 118:14-29
14Die Here is my krag en my beskerming.
Dit is Hy wat my gered het!
Hoor die gejuig
in die laer van die oorwinnaars:
“Die Here doen kragtige dade,
16die Here triomfeer,
die Here doen kragtige dade!”
17Ek sal nie sterwe nie, ek sal lewe
en van die dade van die Here getuig.
18Die Here het my swaar gekasty,
maar my nie aan die dood
oorgegee nie.
19Maak die tempelpoort vir my oop:
ek wil ingaan en die Here loof.
20Dit is die poort na die Here toe;
regverdiges mag daardeur ingaan.
21Ek wil U loof
omdat U my gebed verhoor
en my gered het.
22Die klip wat deur die bouers
afgekeur is,
juis hy het die belangrikste klip
in die gebou geword.
23Dit is deur die Here gedoen
en is ’n wonder in ons oë!
24Dit is die dag
wat die Here gemaak het;
laat ons daaroor juig en bly wees.
25Red tog, Here,
gee tog voorspoed, Here!
26Prys hom
wat in die Naam van die Here kom!
Ons seën julle uit die huis van die Here.
27Die Here is God;
Hy skenk ons die lewe.
Begin die fees! Wuif met takke!
Gaan tot by die horings van die altaar.
28U is my God, U wil ek loof;
my God, u grootheid wil ek besing.
29Loof die Here, want Hy is goed,
aan sy liefde is daar geen einde nie.

Psalm 150
Laat alles wat asem haal, die Here prys
150 Prys die Here!
Prys God in sy heiligdom,
prys Hom hier onder sy magtige
hemelgewelf!
2Prys Hom oor sy kragtige dade,
prys Hom in sy magtige grootheid!
3Prys Hom met die ramshoring,
prys Hom met harp en lier!
4Prys Hom met tamboeryn
en koordanse,
prys Hom met snaarinstrumente
en fluite!
5Prys Hom met simbale,
prys Hom met galmende simbale!
6Laat alles wat asem haal,
die Here prys!
Prys die Here!

Openbaring 1:4-8
Aanhef van die brief
4Van Johannes.
Aan die sewe gemeentes in die provinsie Asië.
Genade en vrede vir julle van Hom wat is en wat was en wat kom, en van die sewe Geeste voor sy troon, 5en van Jesus Christus, die geloofwaardige getuie, die eerste wat uit die dood opgestaan het, die heerser oor die konings van die aarde.
Uit liefde vir ons het Hy ons deur sy bloed van ons sondes verlos 6en ons sy koninkryk gemaak, priesters vir God sy Vader. Aan Hom behoort die heerlikheid en die krag tot in alle ewigheid! Amen.

Tema van die boek
7Kyk, Hy kom met die wolke,
en al die mense sal Hom sien,
ook hulle wat Hom deurboor het;
en al die volke van die aarde
sal oor Hom in selfverwyt weeklaag.
Ja, dit is seker!
8“Ek is die Alfa en die Omega,” sê die Here God, Hy wat is en wat was en wat kom, die Almagtige.

Fokusteks

Handelinge 5:27-32
Die vervolging van die apostels
17Die hoëpriester en al sy ondersteuners, wat aan die party van die Sadduseërs behoort het, is met afguns vervul en het besluit om in te gryp. 18Hulle het die apostels oop en bloot laat vang en in die tronk gestop. 19Maar ‘n engel van die Here het in die nag die tronkdeure oopgemaak, die apostels uitgelei en vir hulle gesê: 20″Gaan staan in die tempel en verkondig aan die volk die volle boodskap van hierdie nuwe lewe.”
21Hulle het gehoor gegee en die môre vroeg na die tempel toe gegaan en die mense geleer.
Intussen het die hoëpriester en sy ondersteuners die leiers van Israel vir ‘n volle vergadering van die Joodse Raad bymekaargeroep en wagte na die tronk toe gestuur om die apostels te gaan haal.
22Maar toe die wagte daar kom, het hulle hulle nie in die tronk gekry nie. Hulle het teruggekom en vertel: 23″Ons het die tronk behoorlik toegesluit gekry en die bewaarders op hulle pos voor die deure; maar toe ons oopmaak en ingaan, was daar niemand nie.”
24Toe die bevelvoerder van die tempelwag en die priesterhoofde dit hoor, was hulle uit die veld geslaan en hulle het gewonder wat van die apostels geword het. 25Net toe kom daar iemand en sê vir hulle: “Weet julle, die mans vir wie julle in die tronk gesit het, staan daar in die tempel en leer die volk!”
26Toe het die bevelvoerder en die wagte die apostels gaan haal, maar sonder geweld, omdat hulle bang was die volk steek hulle onder die klippe.
27Hulle het hulle voor die Raad gebring, en die hoëpriester sê toe vir hulle: 28″Het ons julle nie uitdruklik belet om die mense in hierdie Naam te leer nie? En nou lê die hele Jerusalem vol van julle leer! Boonop wil julle ons ook nog verantwoordelik hou vir hierdie man se dood.”
29Petrus en die ander apostels het geantwoord: “‘n Mens moet eerder aan God gehoorsaam wees as aan mense! 30Die God van ons voorvaders het Jesus uit die dood opgewek nadat julle Hom vermoor het deur Hom aan die kruis te hang. 31God het Hom verhoog tot Leidsman en Verlosser aan sy regterhand, sodat Hy Israel tot bekering kan bring en hulle sondes kan vergewe. 32En ons is getuies hiervan, ons en die Heilige Gees wat deur God gegee is aan dié wat aan Hom gehoorsaam is.”
33Toe die Raad dit hoor, was hulle woedend, en hulle wou die apostels doodmaak. 34Een van die Fariseërs in die Raad, ‘n man met die naam Gamaliël, wat as leermeester van die wet van Moses by die hele volk in hoë aansien was, het toe opgestaan en gevra dat die apostels ‘n rukkie buitentoe gevat moet word. 35Daarna sê hy vir die Raad: “Israeliete, julle moet versigtig wees wat julle met hierdie mense gaan doen. 36’n Tyd gelede was daar die geval van Teudas, wat in opstand gekom en daarop aanspraak gemaak het dat hy iemand van betekenis is. Hy het ‘n aanhang gekry van omtrent vier honderd man. Hy is doodgemaak, en al sy volgelinge is verstrooi, en die opstand het op niks uitgeloop nie. 37Daarna was dit Judas die Galileër, wat in die tyd van die volkstelling in opstand gekom het met ‘n deel van die volk agter hom aan. Ook hy is om die lewe gebring, en al sy volgelinge is uitmekaar gejaag. 38Wat die huidige geval betref, my raad aan julle is: laat staan hierdie mense en laat hulle los, want as wat hulle wil en wat hulle doen, mensewerk is, sal daar niks van kom nie. 39Maar as dit van God kom, sal julle hulle nie kan keer nie. Moenie dat dit dalk later blyk dat julle selfs teen God gestry het nie!”
Die Raad het na hom geluister. 40Hulle het die apostels ingeroep, hulle laat slaan en hulle belet om weer in die Naam van Jesus te praat. Daarna het hulle hulle losgelaat.
41Die apostels het van die Raad af weggegaan, bly dat hulle bevoorreg was om ter wille van die Naam van Jesus vernedering te ly. 42En hulle het nie opgehou om die mense elke dag in die tempel en in hulle huise te leer en die evangelie te verkondig dat Jesus die Christus is nie.

Ekstra stof

Die kerk groei in heiligheid en helende krag
5:1-11
Die storie van Ananias en Saffira is erg ontstellend. Veral die feit van hulle dood, en dat in die geval van Saffira Petrus letterlik vir haar sê dat die dood haar straf sal wees. Dat hulle probeer het om die gelowiges en vir God mislei, is skreiend, en tugwaardig, maar die doodstraf onthutsend. Die gevolg is vrees onder die gelowiges sowel as die gemeenskap, waarskynlik in die sin van ontsag.

Dit illustreer iets van God se heiligheid wat ons vandag nie na waarde skat nie. Ons dink dat sy geduld met ons swakhede gelyk is aan ‘n oorsien- en laat-maar-staan houding. Oral waar Hy regtig gedien word, en die koninkryk in Sy krag kom, word die standaard vir die gelowiges gelig, juis omdat hulle nader aan Hom leef en daarom met groter verantwoordelikheid en ontsag moet lewe vir wat God wil en doen. Niemand lieg vir God en kom uiteindelik daarmee weg nie.

Hierdie heiligheid is egter nie ‘n afsonderingsaksie soos ons meer male daaroor dink nie. Dit is eerder ‘n spesifieke manier van leef, ‘n leef as kinders van die lig, waarin daar in ons eie en die gemeenskap se lewe nie vir die duisternis plek is nie. Die woord heilig kan daarom beter verstaan word as “om te straal” of “om te skitter” van God se karakter van heiligheid en heerlikheid.

5:12-16
Daarmee saam het die apostels ‘n groot wonderwerk en genesingsbediening begin opbou. Die wonders en tekens bediening word voortgesit. Die helende krag wat van hierdie heilige skitterende gemeenskap uitstraal verander mense se lewens radikaal. Aan die een kant lei die gebeure rondom Ananias en Saffira tot heling vir mense en tot ‘n toename in geloof. Aan die ander kant neem die vrees en respek vir die dissipels toe onder dié wie se lewens eintlik ontbloot word deur die lig van God.

5:17-42
En dit is juis omdat hulle lewens die lig van God nie kan verdra nie, dat hulle vrees in ‘n toenemende konflik en teëstand oorspoel, en ‘n grootskaalse vervolging uitbreek. En let op, dit gebeur in die konteks van ‘n kerk wat groei in heiligheid en heling, ‘n kerk wat na binne en na buite met integriteit en impak lewe, maar wat onder die skoot kom van mense wat die duisternis liewer het as die lig.

Dit tref my hoe vervolging, soos hier, baie keer met afguns te make het, een van die oersondes van die mens.

Die Here gryp egter in en verlos sy mense uit die tronk en hulle sit hul bediening voort. Dit is opmerklik hoe die Joodse Raad reageer op die wonder van God se verlossing. Hulle is ontsteld oor hulle gesag uitgedaag word (Petrus-hulle verontagsaam hulle verbod op prediking) en hulle beeld voor die volk benadeel word (deurdat die dissipels die Joodse Raad en volk verantwoordelik hou vir Jesus se dood). Hulle mis so die betekenis van wat hier gebeur, dat God aan die werk is, en dat Hy hulle eintlik uitnooi tot bekering en nuwe lewe.
Gamaliël bring vir ‘n tyd ‘n bietjie redelikheid, wat die dissipels nog ‘n klein tydjie gee om voort te gaan met hulle bediening.

6:1-7
Die vrygewigheid wat in die gemeente posgevat het, en deur Barnabas gestimuleer is, versprei ook na die Griekse weduwees. Let op dat die gemeente begin besef dat daar sekere strukture nodig is, en dat dinge nie maar net op ‘n spontane manier gehanteer kan word nie. 7 manne word gekies om na die versorging om te sien.
Lukas beëindig die eerste fase van sy verhaal met die bekende frase: “Die woord van God het verder versprei, en die getal gelowiges in Jerusalem het geweldig toegeneem” waarna die evangelie oor sy eerste grense gaan begin spoel op pad om die wêreld te verower.

2.3 Liturgie

Aanvangslied: Lied 405 “Roem al wat leef die Heer se dag vs 1,2,3,4”
Aanvangswoord: Psalm 118 en Psalm 150
of
Paasroep

Seëngroet: Openbaring 1

Skriflesing: Handelinge 2 (Petrus aan die woord)

Oproep tot lofprysing

Sang
Lied 175 “Majesteit vs 1”
Lied 411 “Kom almal laat jul stem verrys vs 1,2,3″

Geloofsbelydenis (Flam 207)

Epiklese

Skriflesing: Handelinge 5:27-32

Familie-oomblik
Prediking
Gebed
Gebed vir die verkiesing op 8 Mei 2019

Offergawes

Wegsending: Lied 414 “Juig verlostes, juig en sing vs 1,2”

Seën

Antwoord: Lied 312/313/314/315/ of
F361. Laat Dit So Wees (Amen)

of
Vonk 38 (Melodie is Lied 582 “Bly by my Heer”)
Here, Ons God, As Ons Nou Huis Toe Gaan

God nooi ons uit en ons kom tot rus

Rus

Aanvangslied: Lied 405 “Roem al wat leef die Heer se dag vs 1,2,3,4”

Aanvangswoord: Psalm 118 en Psalm 150
22Die klip wat deur die bouers
afgekeur is,
juis hy het die belangrikste klip
in die gebou geword.
23Dit is deur die Here gedoen
en is ’n wonder in ons oë!

6Laat alles wat asem haal,
die Here prys!
Prys die Here!
of
Paasroep
Voorganger: Die Heer het opgestaan.
Gemeente: Die Heer het waarlik opgestaan.

Seëngroet: Openbaring 1
Genade en vrede vir julle van Hom wat is en wat was en wat kom, en van die sewe Geeste voor sy troon, 5en van Jesus Christus, die geloofwaardige getuie, die eerste wat uit die dood opgestaan het, die heerser oor die konings van die aarde.

Skriflesing: Handelinge 2 (Petrus aan die woord)
22“Israeliete, luister na hierdie woorde! God het Jesus van Nasaret aan julle bekend gestel deur die kragtige dade, die wonders en die tekens wat God Hom by julle laat doen het. Daarvan weet julle self. 23God het besluit en dit vooruit bepaal om Hom aan julle uit te lewer, en julle het Hom deur heidene aan die kruis laat spyker en Hom doodgemaak. 24Maar God het Hom van die smarte van die dood verlos en Hom uit die dood laat opstaan. Dit was immers vir die dood onmoontlik om Hom gevange te hou.

Oproep tot lofprysing
Almal: Loof die HERE, want Hy is goed; ja, vir ewig duur sy troue liefde.
Een: Laat Israel sê: “Vir ewig duur sy troue liefde.”

Almal: Loof die HERE, want Hy is goed; ja, vir ewig duur sy troue liefde.
Een: Laat die huis van Aäron sê: “Vir ewig duur sy troue liefde.”

Almal: Loof die HERE, want Hy is goed; ja, vir ewig duur sy troue liefde.
Een: Laat dié wat vir die HERE ontsag het, sê: “Vir ewig duur sy troue liefde.”

Almal: Loof die HERE, want Hy is goed; ja, vir ewig duur sy troue liefde.
Een: Halleluja! Loof God in sy heiligdom, loof Hom in sy magtige hemelkoepel, loof Hom oor sy kragtige dade, loof Hom na die omvang van sy grootheid.

Almal: Loof die HERE, want Hy is goed; ja, vir ewig duur sy troue liefde.
Een: Loof Hom met die geskal van ramshorings, loof Hom met harp en lier; loof Hom met tamboeryn en koordans, loof Hom met snaarinstrument en fluit; loof Hom met die klank van simbale, loof Hom met die slag van simbale.

Almal: Loof die HERE, want Hy is goed; ja, vir ewig duur sy troue liefde.
Een: Alles wat asem het, moet die HERE loof! Halleluja!

Sang
Lied 175 “Majesteit vs 1”
Lied 411 “Kom almal laat jul stem verrys vs 1,2,3”

Geloofsbelydenis: (Flam 207)
F207. “U Het U Heerlikheid, O Heer”
(RUBRIEK: FLAM Gemeentesang – Lydenstyd / Lof)
Oorspronklike titel: You laid aside Your majesty
Teks en Musiek: Noel Richards
Afrikaanse vertaling: Hanneke en Faani Engelbrecht © 2006
© 1985 Thankyou Music
(Fil 2:5-11)

U het U heerlikheid en eer, vir die wêreld prys gegee
U het swaar gely onder sondaarshande
U het al ons skuld gedra aan die kruis op Golgota
U het opgestaan – U heers vanuit die hemel

Here, ek wil U besing, U my hart se loflied bring
O, Here, hoor my dankgebede
Ek wil U altyd vereer en aan U my lewe gee
Here, hoor my as ek sing vir U my Koning.

Liedere

F266. “‘n Skadu Oor My”
(RUBRIEK: Kruisfuur – Toewyding)
Teks en Musiek: Johan Steenkamp
© 2008 Urial Publishing

1. ‘n Skadu oor my
deur sonde gedryf in my lewe
‘n God wat bevry
sy Seun aan ‘n kruis, Hy’s my Here
Wat sou ek vir Hom kon bring?
Wat sou ek vir Hom kon sê?

Refrein:
Dis hier waar ek my lewe neer wil lê
Op my knieë word ek God se huis
Dis hier waar ek my oë rig op Hom
en sien die skadu oor my is ‘n kruis.
Ek sien die skadu oor my is ‘n kruis

2. Die Heilige Gees
neem die beheer van my lewe
Dis God binne my
en ek sal bely: Ek’s vergewe!

Brug:
U het reeds my gehoorsaamheid verdien
U het reeds my sonde uitgewis
Neem nou my hart en maak dit rein
Neem nou my hart net vir U

F64. “U Is God”
(RUBRIEK: Kruisfuur – Lof / Heerskappy van God)
Teks en Musiek: Nellis van Zyl Smit
© MAR Gospel Music Publishers
(Opgeneem op Nuwe Lof met Louis Brittz)

Die hele skepping sing dat U regeer
En elke rots skree uit: U is God
Die bome wieg deur u asem, Heer
En saggies fluister hul: U’t opgestaan

U regeer tot in ewigheid
U is God vir altyd nog
Elke knie sal buig, elke tong bely
U is waardig om geprys te word.
U is God!

Wat is die mens dat U aan hom dink
Die mensekind dat U hom besoek?
Slegs minder as die eng’le gemaak
En tog met heerlikheid en eer gekroon

Heilig, heilig, heilig is die Heer
Wat was, wat is en wat kom
Aan U behoort alle lof en eer tot in ewigheid

God praat met ons en ons luister

Epiklese
Voorganger: Here van die lewe, U het ’n liefde vir ons kom wys wat bo ons begrip en verstand is, ’n liefde so onbeperk dat dit selfs na my uitgereik het, ’n verlossende genade vir almal naby en ver, want Christus, die Heer, het opgestaan.
Gemeente: Christus het waarlik opgestaan.

Voorganger: Here van die lewe, ons bid vir almal wat u woord verkondig en die woord van die lewe met mense deel en so u lig in die duisternis laat skyn. Ons bid vir hulle wat u woord van vrede bring aan diegene wat vasgevang is deur vrees. Ons bid vir hulle wat u woord van liefde bring vir diegene wat vertroosting nodig het. Here van die lewe en Here van vrede, Here van die opstandingslewe, mag U deur ons lewe geken word, mag mense u lewegewende teenwoordigheid in en deur ons beleef, want Christus, die Heer, het opgestaan.
Gemeente: Christus het waarlik opgestaan.

Skriflesing: Handelinge 5:27-32

Familie-oomblik
Prediking

Familie-oomblik

22–24 Petrus het verder gepraat en vir die mense gesê: “Ek wil regtig hê julle moet mooi luister wat ek julle vertel. God het vir Jesus gestuur om wonderwerke* by julle te doen. Julle onthou mos wat Jesus alles gedoen het. Jesus het sommer dowe mense laat hoor. Blinde mense kon ook weer sien. Maar julle het hierdie Jesus laat vang. Die slegte mense het toe vir Jesus met spykers aan ’n kruis vasgespyker. Jesus het toe dood-gegaan. Maar God het ’n goeie plan gehad. Hy het al lankal geweet wat Hy gaan doen. God het toe vir Jesus weer lewendig uit die dood laat opstaan. Jesus het regtig weer geleef.

25–28 “Alles het gebeur presies soos God lankal terug in die Bybel gesê het. Luister net wat sê Dawid oor Jesus in die Psalms:
‘God is altyd by my. Daar kan niks slegs met my gebeur nie. Daarom is ek so bly en gelukkig. Ek wil net vir almal vertel hoe goed God is. Ek is nie eens bang om dood te gaan nie. Ek weet mos dat U my weer sal lewendig maak. U is altyd by my. Ek is so bly daaroor.’”

29–31 Toe praat Petrus verder en sê: “Vriende, Dawid was een van ons oupas se oupa. Hy het al lankal doodgegaan en is begrawe. Ons weet mos waar Dawid begrawe is hier in die stad Jerusalem. Selfs Dawid het al geweet dat Jesus weer lewendig sal word. God het al lankal terug aan Dawid beloof dat Hy dit gaan doen. Daarom het Dawid geweet dat Jesus nie dood sou bly nie. Jesus is net te sterk.

32–35 “Dit het alles presies gebeur soos God gesê het: God het hierdie Jesus lewendig uit die dood laat opstaan. Ons het Jesus mos met ons eie oë gesien nadat Hy lewendig geword het. Daarna het Jesus hemel toe gegaan. Daar het God vir Jesus die belangrikste plek gegee. God het ook die Heilige Gees* vir Jesus gegee soos Hy belowe het. Toe het Jesus weer vir ons die Heilige Gees* gegee. En dit is wat julle nou vandag hier gesien en gehoor het. Dawid skryf in die Psalms dat God vir Jesus gesê het:
‘Kom sit hier langs my. Dit is die belangrikste plek in die hemel. Sit hier totdat Ek al jou vyande gewen het.’

36 “Nou kan ons almal weet: God het hierdie Jesus vir wie julle doodgemaak het, ons Here gemaak. Hy is ons almal se Koning. Net Jesus kan maak dat ons weer vriende van God word.”
(Die Nuwe Testament vir Kinders deur Stephan Joubert, Jan van der Watt en Hennie Stander, 1999.)

Voltooi die blokraaisel ahv die sleutel woorde om die grootste wonder van Jesus se opstanding uit die dood te ontdek.

1. Petrus het die mense versoek om dit te doen.
2. Wat Jesus aan blindes gedoen het.
3. God het Jesus onder andere hiervoor gestuur.
4. Jesus is aan ‘n kruis …………………………..
5. Jesus is ons almal se ……………………… en sit op ‘n troon.
6. Hierdie mense kon hoor!
7. Die sleutelwoord aan die begin van vers 32.
8. Selfs Dawid was bewus van ons sleutelwoord.

 

 

 

 

 

Preekriglyn

[Nota: Hoewel 5:27-32 as teksgedeelte hanteer word, gee die preek aan die groter verbande van die gebeure aandag.]

In hoofstuk 3 is Petrus en Johannes op pad tempel toe. Dit is daar waar hulle ‘n man, wat van geboorte af lam was en by die tempel gebedel het, genees in die Naam van Jesus Christus van Nasaret: “staan op en loop!”. Die genesing lei daartoe dat al hoe meer mense na hulle begin stroom en deur hulle verkondiging geleer word.

Petrus beklemtoon deurgaans dit is Jesus wat hom genees het. “Die God van Abraham, die God van Isak, die God van Jakob, die God van ons voorvaders” – ‘n frase wat ook in die ter sake gedeelte herhaal word – het hom juis deur hierdie Jesus, “Hom wat julle oorgelewer en verloën het voor Pilatus, al het hy beslis om Hom vry te laat” (13), “wat julle oorgelewer het” (14) genees. Dit is hierdie God wat Hom uit die dood opgewek het. En hulle is daarvan getuies!

Tronk toe

Dit was egter juis hierdie getuienis, “omdat die apostels die mense geleer het en verkondig het dat die opstanding uit die dood deur Jesus se opstanding ‘n werklikheid geword het” (4:2) wat moeilikheid veroorsaak. Terwyl hulle nog besig was om daarvan te getuig stop van die godsdienstige leiers hulle in die tronk tot die volgende môre.
Die leiers het Petrus en Johannes voor hulle laat bring. Petrus, na aanleiding van die vraag in wie se naam hulle leer en “vol van die Heilige Gees” (4:8), sê: “Julle verhoor ons vandag oor ‘n weldaad aan ‘n siek man en oor hoe hy gesond gemaak is. Julle almal en die hele volk Israel moet weet dat dit in die Naam van Jesus Christus van Nasaret is dat hy hier gesond voor julle staan (4:9) – dié Jesus vir wie julle gekruisig het, maar wat God uit die dood opgewek het” (4:10).
Hulle kon niks teen die apostels sê nie – “hulle het nog boonop die gesonde man by die apostels sien staan” (4:15). Hulle wou egter voorkom “dat hierdie dinge nog verder onder die mense versprei” (4:17). Van die mense wat hulle hoor getuig het, het immers gelowig geword, “en die getal gelowiges het aangegroei tot omtrent vyf duisend” (4:4). Petrus en Johannes is “verbied om weer in die Naam van Jesus met iemand te praat” (4:18).
Dit is daarom dat hulle sê: “Julle moet maar self besluit wat voor God reg is: om aan julle gehoorsaam te wees of aan God” (4:19).

Losgelaat

Nadat hulle losgelaat is, het hulle na hulle medegelowiges toe gegaan en hulle vertel wat aan hulle gesê is (4:23). Daar is tot God gebid (4:24): “Here, gee dat u dienaars met volle vrymoedigheid u woord sal verkondig” (4:29). Hulle is almal met die Heilige Gees vervul”en het met vrymoedigheid die woord van God verkondig” (4:31).

Ingryp

Die verkondiging het met invloed op die mense gepaard gegaan.

Daarom het die godsdienstige leiers besluit om in te gryp (5:17). Die apostels is weer – “oop en bloot” – laat vang en in die tronk gestop. Die tronkdeure is egter deur ‘n engel van die Here oopgemaak en hulle is uitgelei om, soos hulle deur die engel beveel is, “aan die mense die boodskap van hierdie lewe” te verkondig (5:20). Wanneer hulle deur die volle vergadering van die godsdienstige leiers laat haal word, is hulle nie daar nie.

Weer word hulle voor die leiers gebring. “Het ons julle nie uitdruklik belet om die mense in hierdie Naam te leer nie?” (5:28). Die naam Jesus word hier vermy.
Weer het Petrus hulle geantwoord: “‘n Mens moet eerder aan God gehoorsaam wees as aan mense!” (5:29). Dit is hiervan wat hulle getuies is: “ons en die Heilige Gees wat deur God gegee is aan dié wat aan Hom gehoorsaam is” (5:32).

Hulle wou die apostels doodmaak (5:33)!

Gamaliël

Dit is dan wat ‘n regsgeleerde, Gamaliēl, wat “by die hele volk in hoë aansien was” sy verskyning maak (5:34). Daar word gespesifiseer dat hy ‘n Fariseër is en dus in die minderheid is tussen die Sadduseërs.

Dit is hy wat wil hê hulle moet versigtig wees (5:35) en maak sy argument deur te wys op Teudas en Judas. Albei van hulle het in opstand gekom en mense om hulle bymekaar gemaak. Albei is egter doodgemaak, om die lewe gebring, en al hulle volgelinge is verstrooi en uitmekaar gejaag.

Sy raad is daarom dat hulle eerder moet wag, hulle van die apostels moet weerhou – want as dit waarmee hulle besig is van mense is, “sal daar niks van kom nie”, sal dit omvergewerp word (5:38). As dit van God is, sal “die mense hulle nie kan keer nie”, en hulle nie omvergewerp word nie. Om die waarheid te sê, dan sal hulle teen God in opstand wees (5:39).

Geslaan

Hulle is nie doodgemaak nie, maar wel laat slaan, wat tot baie se dood sou lei. Vir hulle was die doodservaring egter lewe – hulle was bly dat hulle waardig was om “ter wille van die Naam van Jesus vernedering te ly” (5:41). Hulle is losgelaat, maar verbied om weer in die Naam van Jesus te getuig (5:40).

Kom ons dink na oor die boodskap vn hierdie teks vir ons lewe.

Gehoorsaam aan God

Petrus se woorde, om meer gehoorsaam aan God as aan mense te wees, tref mens by die lees van hierdie teks. Dit is natuurlik waartoe ons geroep word. Ons moet God meer gehoorsaam as mense.

Hierdie woorde kan natuurlik verskriklik misbruik word. Enigeen wat bloot teen gesag of strukture is kan aanspraak maak op groter gehoorsaamheid, eerder God as mense. Die teenoorgestelde is ook waar. Diegene wat by die bestaande orde wil bly, kan die status quo met God se wil vereenselwig en aanspraak maak op gehoorsaamheid aan God eerder as sogenaamde mensgerigte vernuwing.

Ons moet dus die hele teksgedeelte in ons fokus kry om te bepaal wat werklik groter gehoorsaamheid aan God is.

Vrees

Mens moenie die atmosfeer van vrees miskyk wat ons hele teks deursuur nie.

Aan die een kant is daar die apostels met hul apostoliese getuienis. Hulle is nou vervreem van die grootste deel van hul mede-Jode. Die breë massas van die Jode het duidelik respek vir die Jesus-volgelinge, maar kan nie waag om by hulle aan te sluit nie (5:12-13).

Die apostels word meer kere in hegtenis geneem, en staar eintlik die dood in die gesig. Die situasie is dreigend en gespanne.

Die Joodse owerhede is ook met vrees vervul, bv dat hulle gestenig sou word as hulle die apostels met geweld in hegtenis sou neem (5:26v).

Die Joodse godsdienstige leiers is veral besorg oor die effek van die apostels se prediking op hulle reputasie. Hulle vrees verlies aan mag, daarom sê hulle:

Het ons julle nie uitdruklik belet om die mense in hierdie Naam te leer nie? En nou lê die hele Jerusalem vol van julle leer! Boonop wil julle ons ook nog verantwoordelik hou vir hierdie man se dood. (28)

Die Jode wat hier praat behoort aan die Sadduseërs, ‘n Joodse groep wat die opstanding uit die dood ontken het. Hulle beskuldig ‘n ander groep Jode, die apostels, wat hul getuienis baseer op die opstanding uit die dood van Iemand wat die godsdienstige leiers doodgemaak het. Die Sadduseërs kom nie sover om Jesus by die naam te noem, of na Hom te verwys as die Een wat opgestaan het uit die dood nie.

Daar is wedersydse vrees en bedreiging. Daarom dat die apostels vroeër bid dat God hulle vrymoedigheid gee om ten spyte van die bedreiging te bly getuig.

Bly getuig

Dit is presies wat Petrus doen (29-32):

Petrus en die ander apostels het geantwoord:

“‘n Mens moet eerder aan God gehoorsaam wees as aan mense! Die God van ons voorvaders het Jesus uit die dood opgewek nadat julle Hom vermoor het deur Hom aan die kruis te hang. God het Hom verhoog tot Leidsman en Verlosser aan sy regterhand, sodat Hy Israel tot bekering kan bring en hulle sondes kan vergewe. En ons is getuies hiervan, ons en die Heilige Gees wat deur God gegee is aan dié wat aan Hom gehoorsaam is.”

Vir die apostels is gehoorsaamheid aan God eerder as aan mense om te bly getuig oor die opstanding van Jesus Christus uit die dood. Hulle gehoorsaamheid is nie primêr ‘n politieke protes teen die status quo, of ‘n morele standpunt teen strukturele onreg nie. Gehoorsaamheid is die voortgesette verkondiging van die opwekking van Jesus.
Jesus, en getuienis oor die opgestane Jesus, gee aanstoot. Soms binne die kerk net soveel as daarbuite. Hoe groot die aanstoot ook al, die getuies bly eerder getrou en gehoorsaam aa God as aan menslike voorkeure.

Die apostels bly getrou aan hulle identiteit as getuies:

En ons is getuies hiervan, ons en die Heilige Gees wat deur God gegee is aan dié wat aan Hom gehoorsaam is.

Ons kan nog dieper nadink oor wie die Jesus is van wie Petrus en die apostels getuig.

Wie is Jesus?

Die menslike identiteit van Jesus staan op die voorgrond in Petrus se woorde. Luister weer:

Die God van ons voorvaders het Jesus uit die dood opgewek nadat julle Hom vermoor het deur Hom aan die kruis te hang. God het Hom verhoog tot Leidsman en Verlosser aan sy regterhand, sodat Hy Israel tot bekering kan bring en hulle sondes kan vergewe.

Die klem val in Petrus se woorde op die menslike Jesus. Die mens Jesus is aan die kruis vermoor, maar God het Hom uit die dood opgewek, en Hom toe verhoog tot Leidsman en Verlosser.

Hierdie Leidsman en Verlosser het vir Hom ‘n dissipelkring en ook ‘n gemeente versamel, wat die boodskap van sy sterwe, opstanding en verhoging lewend bly hou in die wêreld.

God is aan die werk deur Jesus se sterwe, opstanding en verhoging. God is ook aan die werk deur die kerk wat die boodskap van Jesus se aardse bediening, en die vrug van sy bediening, bly verkondig in die wêreld.

Aan hierdie aksie van God is die kerk geroep om meer gehoorsaam te bly as aan mense, hul motiewe, belange, voorkeure, en hul pogings om hierdie getuienis uit te doof.

Gekruisig én opgewek

Dit is belangrik om op te let dat die kruis en opstanding uit die dood hier aan mekaar verbind word. Julle het Hom gekruisig, “aan die kruis laat hang”, God het Hom opgewek, sê Petrus.
Petrus sê in die oorspronklike Griekse teks letterlik die godsdiensleiers het Jesus vermoor deur Hom aan “‘n boom te hang”. Dit wys op Deuteronomium 21:22-23:

Wanneer iemand tereggestel word vir ‘n oortreding wat die doodstraf verdien en jy hang hom aan ‘n paal op, mag sy lyk nie die nag daaraan bly hang nie. Jy moet hom dieselfde dag nog begrawe, want wie opgehang word, is deur God vervloek. Jy mag nie die land wat deur die Here jou God aan jou gegee is, verontreinig nie.

Die vervloekte uitgeworpene sterf aan ‘n paal en die verontreiniging word veroorsaak deur die ontbinding van die liggaam. Daarom moet die vervloekte liggaam dieselfde dag nog begrawe word.

So het Jesus as vervloekte gesterf en is Hy begrawe. Die opwekking van Jesus is die manier waarop God nuwe lewe skep uit die diepte van die dood van ‘n absoluut uitgeworpene. Dit pas in by Lukas se siening dat die evangelie die volle, nuwe lewe skenk: die apostels bring volgens vers 20 “… die volle boodskap van hierdie nuwe lewe.”

Die nuwe lewe wat God aan Jesus gegee het, is die basis van die apostels se boodskap.

Opgewek én verhoog

Petrus beklemtoon dat Jesus nie net opgewek is nie, maar ook deur God verhoog is. Opstanding word gevolg deur hemelvaart.
Omdat Jesus opgewek en verhoog is, is getuienis oor Jesus van beslissende betekenis. Dáárom kan die boodskap nie verswyg word nie. Jesus is die Heerser en Verlosser, “sodat Hy Israel tot bekering kan bring en hulle sondes kan vergewe”.

Gamaliël se raad

Op ‘n beslissende punt ontknoop Gamaliël die konflik waarin hy aanbeveel dat die uitkoms van die apostels se getuienis later beoordeel moet word. As dit van God kom, kan dit nie gestuit word nie.

Die res van Handelinge is eintlik kommentaar op Gamaliël se woorde. Aangesien Jesus werklik van God kom, en God beslissend in Jesus handel, is Jesus toe nie gestuit nie. Die boodskap het tot in Rome, tot aan die eindes van die aarde, weerklink. Dit klink deur die eeue, tot vandag toe, waar mense God meer gehoorsaam is as aan die owerhede wat hulle daaroor vervolg.
Petrus vermeld ook die Heilige Gees. Die Gees van God is aktief in die getuienis van die apostels, en gee dat dit nie gestuit kan word nie. Tot vandag toe nie.

Aandag aan Jesus

CE Gunton vat die boodskap van ons teks aangrypend saam:
This passage shows us that the integrity of the church’s teaching derives from the attention it pays to Jesus, the risen and ascended way to life with God the Father. It is that which must shape our preaching, and we must leave the Spirit to contribute his witness as and when God wills.
Hierdie is steeds vandag ons gemeente en elkeen van ons as dissipels se agenda.

God stuur ons om te leef

Gebed

Gebed vir die verkiesing op 8 Mei 2019
Die CUC, ‘n ekumeniese liggaam wat haar vir Christelike eenheid beywer, het die volgende gebed vir die verkiesing vrygestel.
God van medelye en hoop,
U wat oor alle aardse regeerders troon,
lei die burgers van Suid-Afrika wat eersdaags leiers verkies.
Ons bid
dat die politieke partye hul planne eerlik en helder sal kommunikeer,
dat die kiesers hulle stemme in veiligheid en met vertroue kan uitbring, en
dat diegene verantwoordelik vir die verkiesing effektief sal wees
om te verseker die uitslag word deur almal aanvaar, en
die nuwe regering ondersteuning sal geniet terwyl hulle een nasie bou
waarin almal hulle gawes kan beoefen om by te dra tot gemeenskaplike voordeel.
Ons bid dit in die Naam van Jesus Christus.
Amen

Offergawes

Wegsending: Lied 414 “Juig verlostes, juig en sing vs 1,2”

Seën
Voorganger: Jesus Christus het opgestaan.
Gemeente: Jesus het waarlik opgestaan.

Voorganger: God het Hom verhoog tot Leidsman en Verlosser.
Gemeente: God het deur Jesus ons van sonde verlos.

Voorganger: God het die Heilige Gees aan ons gegee.
Gemeente: Ons sal gehoorsaam wees en nou daaroor getuig (uit Hand 5:29-32).

Antwoord: Lied 312/313/314/315/ of
F361. Laat Dit So Wees (Amen)
(RUBRIEK: Kersflam – Gebed)
Teks en musiek: Neil Büchner
Kopiereg: © Flam Musiek-Uitgewers

Laat dit so wees, Here, Amen.
Laat dit so wees, Here, Amen.
Heer, laat ons leef soos U leer
Here, Amen.
Laat dit so wees, Here, Amen.
of
Vonk 38 (Melodie is Lied 582 “Bly by my Heer”)
Here, Ons God, As Ons Nou Huis Toe Gaan
1. Here, ons God, as ons nou huis toe gaan,
vra ons u seën, waar ons hier voor U staan.
U het u goedheid weer aan ons betoon,
ons saamwees in u Naam met guns bekroon.

2. Ons bid tot U, o Vader, Seun en Gees,
laat ons vir ander ook tot seën wees.
Maak ons getuies van u Naam, o Heer,
dat ook die wêreld U sal dien en eer.

3. U wat in liefde altyd by ons bly,
wees ons tog in ons lief en leed naby.
Sou daar beproewing oor ons pad kom, Heer,
maak ons volhardend in geloof al meer.

A ministry platform for faith leaders.

© Copyright Bible Media | This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.