Tweede Sondag in Lydenstyd

Sections

Oorsig

Inleiding

Die tweede Sondag in Lydenstyd fokus op die verbond. In Genesis 15 bevestig God die verbond met Abraham. Psalm 27 besing God se getrouheid en versorging. In Lukas 13 betreur Jesus die mense van Jerusalem se ontrouheid in die aangesig van God se onwrikbare getrouheid. Die skrywer vermaan die gemeente van Filippi aan die einde van hoofstuk 3 om vas te staan in die geloof.

Sleutelteks

Psalm 27
1Van Dawid. Die Here is my lig en my redding – vir wie sal ek vrees? Die Here is die toevlug van my lewe – vir wie sal ek bang wees? 2As kwaaddoeners op my toesak om my lewendig te verslind, ja, my teenstanders en my vyande, struikel hulle self en val. 3Al sou ‘n leër teen my laer opslaan, sal my hart nie bang wees nie; al sou ‘n oorlog teen my uitbreek, sal ek nogtans bly vertrou. 4Een ding het ek van die Here gevra en dit sal ek bly nastreef: om al die dae van my lewe in die huis van die Here te woon, om die lieflikhede van die Here te aanskou en daaroor na te dink in sy tempel. 5Ja, Hy steek my weg in sy skuiling op ‘n dag van onheil; Hy verberg my in die beskutting van sy tent; Hy tel my hoog op ‘n rots. 6Daarom is my kop hoog bo my vyande rondom my. Ek wil met uitroepe van vreugde offers bring in sy tent, ek wil sing, ek wil die Here besing. 7Luister tog, Here, na my stem wanneer ek roep, wees my genadig en antwoord my! 8My hart eggo u woorde: “Julle moet my teenwoordigheid opsoek!” U teenwoordigheid, Here, soek ek op. 9Moet u gesig nie vir my verberg nie, moet u dienskneg nie in toorn wegwys nie. U was my Helper, moet my nie verstoot of verlaat nie, God wat my red. 10Selfs al verlaat my vader en moeder my, die Here sal my aanneem. 11Here, leer my u pad, lei my op ‘n gelyk pad, vanweë my vyande. 12Moet my nie oorgee aan die begeerte van my teenstanders nie; want vals getuies het teen my opgestaan, en hulle blaas geweld aan. 13As ek darem nie geglo het dat ek die goedheid van die Here sal beleef in die land van die lewendes nie! 14Wag op die Here! Wees sterk en hou moed, ja, wag op die Here!

Ander tekste

Genesis 15:1-12, 17-18
Hierna het die woord van die Here
in ’n gesig tot Abram gekom:
“Moenie bang wees nie, Abram,
Ek beskerm jou!
Jou beloning sal baie groot wees.”
2Toe sê Abram: “Here my God, wat kan U vir my gee? Ek sal kinderloos sterf, en Eliëser die man uit Damaskus sal my besittings kry.”
3Abram het verder gesê: “U het nie vir my ’n nageslag gegee nie. ’n Slaaf uit my huis sal my erfgenaam wees.”
4Maar die woord van die Here het tot Abram gekom: “Daardie een sal nie jou erfgenaam wees nie. Een wat jou eie nasaat is, hy sal jou erfgenaam wees.”
5Toe het die Here vir Abram buitentoe laat gaan en vir hom gesê: “Kyk op na die hemel en tel die sterre as jy kan.” Verder sê die Here vir hom: “So baie sal jou nageslag wees.”
6Abram het toe in die Here geglo, en die Here het dit goedgevind dat Abram so volgens die wil van die Here gehandel het.
7Hy het vir Abram gesê: “Ek is die Here wat jou uit Ur van die Galdeërs laat wegtrek het om hierdie land aan jou te gee as jou besitting.”
8Maar Abram vra: “Hoe sal ek weet dat ek dit sal besit, Here my God?”
9Toe beveel die Here hom: “Bring vir my ’n vers, ’n bok en ’n skaapram, almal drie jaar oud, en ’n tortelduif en ’n jong duif.”
10Abram het dit alles vir die Here gebring en dit middeldeur gesny. Hy het elke helfte teenoor die ander helfte neergesit. Die voëls het hy nie verdeel nie. 11Die roofvoëls het op die karkasse begin toesak, maar Abram het hulle weggejaag.
12Teen sononder het ’n diep slaap Abram oorval; angs, ’n groot donkerte het hom oorweldig.

17Toe die son ondergegaan het en dit donker was, gaan daar skielik ’n oond wat rook en ’n fakkel wat brand, tussen die stukke vleis deur.
18Op daardie dag het die Here ’n verbond gesluit met Abram en vir hom gesê:
“Aan jou nageslag gee Ek
hierdie land,
van Egiptespruit af
tot by die Eufraat,
die groot rivier;

Filippense 3:17–4:1
17Wees my navolgers, broers, en let op die mense wat lewe volgens die voorbeeld wat ons vir julle stel. 18Ek het dikwels vir julle gesê en tot my verdriet moet ek dit nou herhaal: Daar is baie wat as vyande van die kruis van Christus lewe. 19Die verderf is hulle einde; die maag is hulle god; hulle skande is hulle trots; hulle is aardsgesind. 20Maar ons is burgers van die hemel, van waar af ons ook die Here Jesus Christus as Verlosser verwag. 21Deur die krag waarmee Hy alles aan Homself onderwerp, sal Hy ons nederige liggame verander om soos sy verheerlikte liggaam te wees.

4 Daarom, my broers, moet julle vas staan en getrou bly aan die Here. Ek het julle baie lief en verlang na julle. Julle is my blydskap en my kroon.

Lukas 13:31-35
31Op daardie selfde oomblik het ’n aantal Fariseërs vir Jesus kom sê: “U moet padgee en na ’n ander plek toe gaan, want Herodes wil u doodmaak.”

32Maar Hy sê vir hulle: “Gaan sê vir daardie jakkals: ‘Kyk, vandag en môre dryf Ek nog bose geeste uit en maak Ek mense gesond, maar op die derde dag sal Ek my werk klaar maak.’ 33In elk geval moet Ek vandag en môre en oormôre die reis voortsit, want dit is ondenkbaar dat ’n profeet op ’n ander plek as Jerusalem omkom.

34“Jerusalem, Jerusalem! Jy wat die profete doodmaak en die boodskappers stenig wat na jou toe gestuur is, hoe dikwels wou Ek jou kinders bymekaarmaak soos ’n hen haar kuikens onder haar vlerke, maar julle wou nie! 35Kyk, nou word julle stad aan julleself oorgelaat. Maar Ek sê vir julle: Julle sal My sekerlik nie sien nie totdat die dag kom wanneer julle sal uitroep: Loof Hom wat in die Naam van die Here kom!”

Ekstra stof

Psalm 27 – Vertrou God, wees sterk en vol moed
Hierdie Psalm teken die worsteling van Dawid om in sy vertroue op God te volhard, ten spyte van teëstand en teëspoed. Dit word saamgebind deur die appèl aan die einde aan die hoorders-lesers omsterk te wees, moed te hou en te bly vertrou (vgl. dieselfde opdrag aan Josua met sy inname van die beloofde land – Duet. 31:23; Jos. 1:6,7,9).

Die Psalm bestaan uit drie eenhede:

  • Vers 1-6 waar vertroue in God uitgespreek word (Dawid verwys na God in die 3de persoon: Hy).
  • Vers 7-13 waar God om genade gesmeek word (Dawid spreek God direk aan in die 2de persoon: U).
  • Vers 14 waar ‘n appèl tot die hoorders-lesers gerig word tot sterk wees en moedhou.

Vers 1-6
God word in die eerste deel van die Psalm met drie eienskappe geteken: lig, redding en toevlug. God verdryf dus donkerte, gee oorwinning en is beskerming in nood. Hierdie eienskappe van God het sekerheid vir Dawid gebring in sy onderskeie oorloë, maar het ook betekenis in enige situasie waar daar teëstand of teëspoed ervaar word.

Dit word aangevul met die enkelvoudige behoefte om altyd in God se teenwoordigheid te lewe – die tempel funksioneer hier as die metafoor daarvoor. Dit is hierdie ervaring van sy teenwoordigheid wat die vertroue gee om aan God te kan vashou, sodat Sy heerlikheid nie net sigbaar sou word nie, maar Sy leiding Dawid se lewenspad kan verlig.

Vers 7-13
Dawid leer ons in die tweede deel van die Psalm om nie net God se aangesig te soek nie, maar ook op sy pad te loop. Hy bid om gebedsverhoring terwyl hy alles in die stryd werp om die Here te bly dien.

Die eienskappe van God vorm nou die basis vir Dawid se gebed. Lof lei tot smeking. Let op dat die verhoring van sy gebed nie as vanselfsprekend geteken word nie, maar as iets wat steeds uit genade gegee word (vers 7), al gee vorige gebedsverhoring Dawid wel die vrymoedigheid om met oorgawe en verwagting te kan vra (vers 9 – “U was nog altyd my hulp”).

Dit gee Dawid die vertroue om te wag op die Here se uitkoms met ‘n moedige en gewillige hart. En van God te vra om hom verder sy wil te leer sodat hy staande kan bly in die aanslae teen hom.

Let op hoe Dawid ook nie net vir hulp vra en daarmee basta nie. Nee, “Leer my u wil, Here” is sy versugting, sodat 1) sy vyande nie hulle sin kry nie (en hy van God se pad afdwaal nie), en 2) hy God se goedheid in die land van die lewendes kan ervaar!

Hierdie oproep om te vertrou, om sterk te wees en goeie moed te behou, en steeds te vertrou, is ‘n belangrike deel van ‘n mens se geestelike lewe. Dit is die hand waarmee God se genade en uitkoms in jou lewe ontvang word. Dit is immers dié wat op die Here vertrou wat nuwe krag kry, soos Jesaja ook sê (Jes. 40-41). Vertroue is dus die voorbereiding om die genade wat God gee te kan herken en ontvang. So lank ‘n mens natuurlik ook net onthou dat dit steeds genade is.

“Moet my tog nie oorgee aan die venyn van my teëstanders nie …” ‘n Gebed wat jou kan dra in verskillende kontekste.

Vers 14
Hierdie oproep om te vertrou, om sterk te wees en goeie moed te behou, is ‘n belangrike deel van ‘n mens se geestelike lewe. Dit is die hand waarmee God se genade en uitkoms in jou lewe ontvang word. Dit is immers dié wat op die Here vertrou wat nuwe krag kry, soos Jesaja ook sê. Vertroue is dus die voorbereiding om die genade wat God gee te kan herken en ontvang. So lank ‘n mens natuurlik ook net onthou dat dit steeds genade is.

Liturgie

RUS

Votum: Psalm 27:4, 8 responsories

Seëngroet: Psalm 27:14

Lofsang: Lied 464  O Heer, my God

Verootmoediging: Filippense 3:20-4:1

Toewyding: VONKK 186 Die Here Is My Redder  (Respons) [Psalm 27:1]  of Lied 384 Jesus, o dink aan my of Flam 416 U Is My Lig

HOOR

Gebed

Skriflesing: Verdeel Psalm 27 tussen verskillende voorlesers van verskillende ouderdomme en geslag.

Familie-oomblik
Preek

LEEF

Gebed
Dankoffer

Slotsang: Psalm 27 Spies beryming (melodie = ‘n Vaste Burg]

Seën

Respons: Lied 313

God nooi ons uit en ons kom tot rus

Rus

Votum
Psalm 27:4, 8 responsories

Voorganger: Een ding het ek van die Here gevra en dit sal ek bly nastreef:
Gemeente: om al die dae van my lewe in die huis van die Here te woon,
om die lieflikhede van die Here te aanskou
en daaroor na te dink in sy tempel.

Voorganger: My hart eggo u woorde: “Julle moet my teenwoordigheid opsoek!”
Gemeente: U teenwoordigheid, Here, soek ek op.

Seëngroet
Psalm 27:14
Wag op die Here! Wees sterk en hou moed, ja, wag op die Here!

Lofsang
Lied 464  O Heer, my God

Verootmoediging
Filippense 3:20-4:1

20Maar ons is burgers van die hemel, van waar af ons ook die Here Jesus Christus as Verlosser verwag. 21Deur die krag waarmee Hy alles aan Homself onderwerp, sal Hy ons nederige liggame verander om soos sy verheerlikte liggaam te wees.
4 Daarom, my broers, moet julle vas staan en getrou bly aan die Here. Ek het julle baie lief en verlang na julle. Julle is my blydskap en my kroon.

Toewyding
VONKK 186 Die Here Is My Redder (Respons) [Psalm 27:1]  of
Lied 384 Jesus, o dink aan my of
Flam 416 U Is My Lig

Liedere

VONKK 186 “Die Here Is My Redder” (Respons)
Psalm 27:1
Teks: Driekie Jankowitz 2011 (Pro Deo – postuum)
Musiek: DAPPER – Jacus Krige 2011
© 2012 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media)
RUBRIEK: Meditatief – Gebede / Geloof  en Vertroue

Die Here is my redder,
die Here is my lig.
Vir wie moet ek dan bang wees,
vir wie moet ek dan vlug?

F416. “U Is My Lig”
(RUBRIEK: Kruisfuur / Kersflam – Geloof en vertroue)
Teks en musiek: Dawid Brits
© Flam Musiek-Uitgewers

U is my lig – U is my weg.
U is waarheid – U’t my bevry.
U is my Rots – U is my hoop.
U lewe – ek’s los gekoop.
U is lewe – U is heilig.

Refrein:
Heilig is die Rots wat ewig staan,
waardig is die liefde wat nooit vergaan.
U is my lig – U is my weg.
U is waarheid – U’t my bevry.
U is my Rots – U is my hoop.
U lewe – ek’s los gekoop.
U is lewe – U is heilig.

Refrein:

Brug:
U’s almagtig – U is heilig – U is lewe.
U is die Een – God se Seun
my Redder – my Redder!

Refrein: (x2)

Einde:
U is heilig – U is lewe – U is heilig.

God praat met ons en ons luister

Gebed

Skriflesing
Verdeel Psalm 27 tussen verskillende voorlesers van verskillende ouderdomme en geslag.

Leser 1: 
1Die Here is my lig en my redding – vir wie sal ek vrees? Die Here is die toevlug van my lewe – vir wie sal ek bang wees? 2As kwaaddoeners op my toesak om my lewendig te verslind, ja, my teenstanders en my vyande, struikel hulle self en val. 3Al sou ‘n leër teen my laer opslaan, sal my hart nie bang wees nie; al sou ‘n oorlog teen my uitbreek, sal ek nogtans bly vertrou.

Leser 2:
4Een ding het ek van die Here gevra en dit sal ek bly nastreef: om al die dae van my lewe in die huis van die Here te woon, om die lieflikhede van die Here te aanskou en daaroor na te dink in sy tempel.

Leser 3:
5Ja, Hy steek my weg in sy skuiling op ‘n dag van onheil; Hy verberg my in die beskutting van sy tent; Hy tel my hoog op ‘n rots. 6Daarom is my kop hoog bo my vyande rondom my. Ek wil met uitroepe van vreugde offers bring in sy tent, ek wil sing, ek wil die Here besing.

Leser 4:
7Luister tog, Here, na my stem wanneer ek roep, wees my genadig en antwoord my! 8My hart eggo u woorde: “Julle moet my teenwoordigheid opsoek!” U teenwoordigheid, Here, soek ek op.

Leser 5:
9Moet u gesig nie vir my verberg nie, moet u dienskneg nie in toorn wegwys nie. U was my Helper, moet my nie verstoot of verlaat nie, God wat my red. 10Selfs al verlaat my vader en moeder my, die Here sal my aanneem.

Leser 6:
11Here, leer my u pad, lei my op ‘n gelyk pad, vanweë my vyande. 12Moet my nie oorgee aan die begeerte van my teenstanders nie; want vals getuies het teen my opgestaan, en hulle blaas geweld aan. 13As ek darem nie geglo het dat ek die goedheid van die Here sal beleef in die land van die lewendes nie!

Almal saam:
14Wag op die Here! Wees sterk en hou moed, ja, wag op die Here!

Familie-oomblik
Preek

Familie-oomblik

Die kern van vandag se teksgedeeltes is God se getrouheid, soos dit ook uitdrukking kry in die verbond en die doop. Sit ‘n bakkie water as simbool vir die doop op julle Lydenstydpad neer. Nooi die kinders na die doopvont toe en doen ‘n kindervriendelike doopherinnering met hulle.

Woorde wat vandag verduidelik kan word: verbond, getrouheid.

OF

Gesels oor die mense wat ons vertrou. Laat die kinders vertel wie die mense is wat hulle kan vertrou – ouers, dominee, polisie, brandweer, ens. Om dit prettig te maak, kan jy ‘n brandweer-helm, polisiehoed, toga, ens saambring en kinders dit laat opsit/aantrek soos wat ons gesels oor die mense wat ons vertrou. Julle kan ook bietjie uitpak wat “vertrou” beteken – na wie toe kan jy hardloop as jy bang is, wie weet jy sal jou help?Wat Psalm 27 vir ons sê, is dat God sommer nog baie meer betroubaar is!

Hier is ‘n gewone inkleurprent vir ‘n brandweerhelm, of gebruik die prettige opsie en laat kinders brandweerhelms maak van papierborde! Hier is eenvoudige instruksies, maar veral kleiner kinders gaan hulp nodig hê.

Preekriglyn

Ons leef vandag in baie onseker tye wat groot vrees op verskillende vlakke van ons lewe veroorsaak. Ons kan maar net die nuusberigte, televisie en sosiale media volg of rondom ons kyk om te sien watter uitdagings en probleme mense daagliks in die gesig staar. Almal soek oplossings vir hulle probleme, antwoorde om hulle vrese te besweer. Sommige mense soek versekering in hulle bankbalanse, ander soek dit in verhoudings, en party plaas hulle vertroue in die regering.

Psalm 27 bied ‘n basiese grondslag vir geloof om ons vrese te oorkom. In Lydenstyd word gelowiges opgeroep om vertroue in God te stel te midde van aanvegtings, teenspoed en gevaar. Om geloof te hê wat nie afhanklik is van die verdwyning van alle gevaar, die oplossing van alle probleme en helder antwoorde op elke gebed voordat ons God vertrou nie.

Geloofsvertroue

Psalm 27 is ‘n psalm waaruit geloofsvertroue spreek. Die psalmdigter begin met lofprysing en beweeg dan na bepeinsing en terug na lofprysing. Die eerste paar verse beskryf die digter se vertroue in God. Hy begin deur God met drie eienskappe te beskryf: lig, redding en toevlug (v 1). As God dan sy lig en sy heil is, vir wie sou hy inderdaad vrees? Selfs vir die vreeslike vyand, die dood, wat ons vlees wegvreet, is hy nie bang nie. Selfs al sou die hele wêreld ook teen hom draai, sal sy hart nie vrees nie en sal hy nogtans op God vertrou. Omdat hy self so sterk is? Nee, omdat God so sterk is. Die Here alleen is sy bron van krag. By Hom alleen is hy veilig en onvervaard.

Ons word daagliks met onsekerhede gekonfronteer: Die Covid-19-pandemie, siekte, en misdaad en geweld in ons gemeenskappe en in ons land. Ons kan kies om deur die onbekende oorval te word en in vrees te leef, of om te midde van ons vrese God en sy beloftes te vertrou. Vrees dreig om die gawes van vertroue en gasvryheid te vernietig. Die psalmdigter herinner ons dat daar eintlik net een weg is om te kies, naamlik om op God te vertrou om ons deur alles te dra.

Angs en onrus

As ons die psalm verder lees, klink daar opeens ‘n heel andere toon op by die digter (v 7). Daardie man wat eers so vol vertroue en rus gesing het, klink nou angstig en onrustig. Dit lyk asof al sy sekerheid in onsekerheid verander het, asof sy aanvanklike vertroue deur vrees verteer word. Dit wil vir hom voorkom asof God daar ver is, asof God sy verbintenis met hom verbreek het.

Ons ken ook daardie gevoel. Tog moedig die psalmdigter se gebed ons aan om aan te hou bid, al lyk dit hoe donker. Hierdie oproep om te vertrou, om sterk te wees en moed te hou, is ‘n belangrike deel van ‘n mens se geestelike lewe. Die versekering wat ons kry, is dat God ons nie sal verlaat nie, al verlaat diegene met wie ons in noue verhoudings staan ons dikwels. Die psalm leer ons ook dat dit nie net God se verantwoordelikheid is om ons te soek nie; ons moet ook somtyds daarna smag om in ‘n verhouding met Hom te bly.

Vrede by God

Elkeen wat sy toevlug tot die God van die verbond neem, wat in sy huis sy aangesig soek, en begeer om by Hom te woon en by Hom te skuil, vind vrede by Hom, soos Dawid dit in vers 4 uitdruk. Teenoor die lig van die Here word hy eers regtig van die duisternis van sy eie sondige lewe bewus. Dan besef hy dat hy eintlik God se toorn verdien. Geen mens het die reg op ‘n skuilplek by die Here nie. Geen mens verdien dit om God se goedheid in die land van die lewendes te sien nie. Ons verdien dat die Here ons voor sy aangesig wegstoot, ons vir ewig uit sy huis verwyder en ons aan ons vyande oorgee.

As Christene moet ons ook smag na God en die geleentheid om in sy teenwoordigheid te staan.

Aksie of rus?

Die kerk van vandag word dikwels ervaar as bloot ‘n byekorf van aktiwiteite en verantwoordelikhede. Christene lei reeds stresvolle lewens en is uitgebrand deur die pas van die lewe.

Wat kan ons doen om die kerk van God weer soos ‘n tempel te laat voel soos in die tyd van die psalm? ‘n Plek van rus, ‘n oase om die gedagtes en hart te verkwik en te verfris.

Deel van Lydenstyd-dissiplines is om te mediteer, te peins. Wat kan ons doen om gelowiges weer na die huis van die Here en na sy teenwoordigheid te laat smag? Kan die kerk weer ‘n plek word waar mense moed kan skep en hulle koppe kan oplig sodat hulle bo die gebrokenheid, skande en seerkry kan uitstyg en weer deur die lewe kan wals? Kan dit weer die kerk se prioriteit word om die skuilplek onder God se vlerke te wees? Dit ten spyte van ons sondigheid en die feit dat ons eintlik God se toorn en gramskap verdien. En al het ons nie die reg, volgens menslike verstaan, om ‘n skuiling by die Here te vind nie. Kan ons as kerk minder besigheid-georiënteerd en meer genesing-georiënteerd wees?

Onverdiende genade

Hierdie psalm leer ons dat hoe nader ‘n mens aan die Here leef, hoe dieper word jou insig in jou eie sonde. Dawid besef al meer dat hy niks het om op te roem nie. Hy word heeltemal op sy geloof in God se genade teruggegooi: Die feit dat hy by God mag skuil, dat God vir hom ‘n skuilplek wil gee, dat die Here hom die oorwinning oor sy doodsvyande sal gee – dit is genade alleen. Onverdiend. Deur Christus alleen verdiend.

Ons kan alleen maar ons toevlug tot die God van genade neem: “Wag op die Here! Wees sterk en laat jou hart sterk wees. Ja, wag op die Here!” (v 14). God se Woord roep ons almal op om die Here die toevlug van ons lewe te maak, om ‘n skuilplek in sy huis te soek, om die lewe by Hom te soek – in sy kerk, in sy Woord, waar ons ons eie skuld en magteloosheid ontdek en waar God se genade alleen oorbly. En dié genade is genoeg! Dit belowe God ons in sy Woord.

Op God alleen

Lydenstyd is ‘n tyd waar ons as gelowiges met diepe vrae oor ons geloof gekonfronteer word. Ons kan die vrese van ons verlede telkens weer herleef en herhaal óf God genoeg vertrou vir ‘n nuwe begin. God reik na ons toe uit. Is ons dapper genoeg om ons arms uit te strek na Hom as antwoord? Hierdie psalm nooi ons om ons geloof in God te behou. Hy sal ons nooit begewe nie, nie saak wat gebeur nie. ‘n Lewe sonder vrees is nie moontlik nie, maar geloof vra dat ons ons vertroue in God sal plaas en ‘n skuilplek by Hom sal vind.

God stuur ons om te leef

Gebed
Dankoffer

Slotsang
Psalm 27 Spies beryming (melodie = ‘n Vaste Burg]

Seën
Die Here is jou lig en jou redder,
moenie bang wees nie.
Die Here is jou toevlug,
moenie vrees nie.
Vertrou op die Here!
Wees sterk en hou goeie moed!

Respons
Lied 313

A ministry platform for faith leaders.

© Copyright Bible Media | This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.