Tiende Sondag in Koninkrykstyd

Sections

Oorsig

2 Samuel: Dawid pleeg egbreuk.
Psalm 14: God sien die goddeloosheid raak. Hy wys op die gevolge daarvan en bied uitkoms aan.
Efesiërs 4: Christus se gawes bring volwassenheid en deurbreek die greep van losbandigheid.
Johannes 6: God voorsien Christus as brood van die lewe wat voed tot in ewigheid.

Christus se heerskappy oor ons lewe beteken dat Hy ons ontrou en twyfel omskep in vertroue.
Johannes se weergawe van Jesus se wandeling op die see is ‘n goeie metafoor om die liturgie mee in te klee: Die verkose geestelike leiers (dissipels) voel alleen in die donker en van Jesus verlate; spanning en geweld wat hulle van buite en binne bedreig, maak hulle moeg en beangs. Selfs Jesus wat op die water loop hou vir hulle ‘n bedreiging in (spook), maar deur Hom in die boot van hulle lewe toe te laat, bly hulle op koers.

Ander tekste

2 Samuel 11:1-11
Dawid pleeg owerspel en moord
11 In die lente, die tyd waarin die konings gewoonlik optrek om oorlog te maak, het Dawid op ’n keer vir Joab en sy soldate en die hele Israel uitgestuur. Hulle het die Ammoniete verslaan en Rabba beleër, maar Dawid het in Jerusalem agtergebly.
2Eendag het hy na sy middagslapie opgestaan en op die dak van die paleis gaan rondstap. Van die dak af het hy ’n vrou sien bad. Sy was ’n baie mooi vrou. 3Dawid het oor haar laat navraag doen, en iemand het gesê: “Dit is Batseba dogter van Eliam, die vrou van Urija die Hetiet.”
4Dawid het toe amptenare gestuur en haar laat haal. Dit was nadat sy haar reinigingsbad geneem het na haar maandstonde. Sy het na hom toe gekom, en hy het by haar geslaap. Daarna is sy terug huis toe.
5Die vrou het swanger geword en vir Dawid laat weet: “Ek is swanger.”
6Dawid het op sy beurt ’n boodskap na Joab toe gestuur: “Stuur vir Urija die Hetiet hiernatoe.”
Joab het hom na Dawid toe gestuur.
7Urija het by hom gekom, en Dawid het hom gevra hoe gaan dit met Joab en die leër, en hoe vorder die oorlog. 8Hierna het Dawid vir Urija gesê: “Gaan nou maar huis toe en rus ’n bietjie.”
Toe Urija uit die paleis gaan, het die koning ook nog ’n geskenk agter hom aangestuur. 9Maar Urija wou nie huis toe gaan nie en het by die paleisdeur gaan slaap saam met die slawe van die koning. 10Hulle het vir Dawid gaan sê: “Urija was nie huis toe nie.”
Dawid vra toe vir Urija: “Jy was mos lank weg, waarom gaan jy nie huis toe nie?”
11Sy antwoord was: “Sou ek huis toe gaan om te eet en fees te vier en by my vrou te slaap, terwyl die ark en Israel saam met Juda in hutte woon en my aanvoerder Joab sowel as u soldate in die oop veld kamp opslaan? Dit sal ek beslis nooit doen nie!”

Psalm 14
God is aan die kant van die regverdiges
(Vgl Ps 53)
14 Vir die koorleier. Van Dawid.
Die dwaas dink daar is geen God nie.
Dwase mense vernietig alles
wat hulle doen,
is ’n gruwel vir die Here.
Daar is nie een wat goed doen nie.
2Van die hemel af kyk die Here
die mense deur
om te sien of daar één verstandige is,
één wat na die wil van God vra.
3Almal het afgedwaal,
die laaste een het ontaard;
daar is niemand wat goed doen nie,
selfs nie één nie.
4Julle almal wat onreg pleeg,
wat my volk opeet asof julle brood eet
en wat weier om die Here te dien-
weet julle dan nie
5dat daar iets vreesliks
met julle gaan gebeur nie?
Omdat God aan die kant
van die regverdiges is,
6sal daar niks kom van julle planne
teen die hulpelose nie:
die Here bly sy toevlug.
7Ag, mag daar tog uit Sion
vir Israel redding kom!
Wanneer die Here die lot van sy volk
verander,
sal Jakob juig, sal Israel bly wees.

Efesiërs 4:14-21
14Dan sal ons nie meer kinders wees nie; ons sal nie meer soos golwe op en af en heen en weer geslinger word deur elke wind van dwaalleer as vals leraars ons met hulle slinksheid en listigheid op dwaalweë wil wegvoer nie. 15Nee, ons sal in liefde by die waarheid bly en so in alle opsigte groei na Christus toe. Hy is immers die hoof, 16en uit Hom groei die hele liggaam. Die verskillende liggaamsdele pas by mekaar en vorm saam ’n eenheid. Elkeen van hulle vervul sy funksie, en so bou die liggaam homself op in liefde.

Die ou en die nuwe lewe
17In die Naam van die Here doen ek ’n ernstige beroep op julle: Moenie langer soos heidene lewe nie. Hulle gedagtes lei tot niks, 18hulle verstand is verduister, en hulle het geen deel aan die lewe wat God skenk nie, omdat hulle hardnekkig in hulle onkunde volhard. 19Hulle het heeltemal afgestomp geraak en hulle met ’n onversadigbare drang aan losbandigheid oorgegee om al wat vuil is, te doen.

20Maar dit is nie hoe julle Christus leer ken het nie. 21Julle het tog van Hom gehoor, en omdat julle sy volgelinge is, is julle onderrig volgens die waarheid wat in Jesus is.

22Hou dan op om te lewe soos julle vroeër gelewe het; breek met die ou, sondige mens in julle wat deur sondige begeertes verteer word. 23Julle gees en gedagtes moet nuut word; 24lewe as nuwe mense wat as die beeld van God geskep is: lewe volkome volgens die wil van God en wees heilig.

Fokusteks

Johannes 6:1-21
Die vermeerdering van die brood
(Matt 14:13–21; Mark 6:30–44; Luk 9:10–17)
6  Hierna het Jesus na die oorkant van die See van Galilea toe gegaan, wat ook die See van Tiberias genoem word. 2‘n Groot klomp mense het agter Hom aan gekom omdat hulle die wondertekens gesien het wat Hy aan die siekes gedoen het. 3Jesus het toe teen die berg opgegaan en met sy dissipels daar gaan sit.
4Die paasfees van die Jode was naby.
5Toe Jesus rondkyk en sien dat ‘n groot klomp mense na Hom toe aankom, sê Hy vir Filippus: “Waar kan ons brood gaan koop sodat die mense kan eet?”
6Dit het Hy net gesê om hom op die proef te stel, want Hy het self goed geweet wat Hy gaan doen.7Filippus antwoord Hom toe: “Twee honderd mense se dagloon is nie eers genoeg om elkeen van hulle ‘n stukkie brood te laat kry nie.”
8‘n Ander dissipel, Andreas, die broer van Simon Petrus, sê toe vir Hom: 9“Hier is ‘n seuntjie met vyf garsbrode en twee vissies; maar wat is dit vir so baie mense?”
10Toe sê Jesus: “Laat die mense gaan sit.”
Daar was baie gras op daardie plek en die mense het gaan sit. Die mans alleen was omtrent vyf duisend. 11Daarna het Jesus die brood geneem, God daarvoor gedank en dit uitgedeel aan die mense wat daar gesit het, en net so ook soveel van die vis as wat hulle wou hê.
12Nadat die mense versadig was, sê Hy vir sy dissipels: “Maak die stukke bymekaar wat oorgebly het sodat daar niks verlore gaan nie.”
13Hulle het dit toe bymekaargemaak. Daar was twaalf mandjies vol met die stukke wat van die vyf garsbrode oorgebly het nadat die mense klaar geëet het.
14Toe die mense die wonderteken sien wat Jesus gedoen het, het hulle gesê: “Hy is werklik die Profeet, die Een wat na die wêreld toe moes kom.”
15Toe Jesus merk dat hulle Hom met geweld wil kom koning maak, het Hy verder die berg op gegaan, Hy alleen.

Jesus loop op die see
(Matt 14:22–33; Mark 6:45–52)
16Toe dit aand word, het Jesus se dissipels na die see toe gegaan, 17in ‘n skuit geklim en weggevaar na Kapernaum toe, oorkant die see. Dit was al donker en Jesus was nog steeds nie by hulle terug nie. 18Daarby het die see onstuimig geword, omdat daar ‘n sterk wind gewaai het. 19Toe hulle sowat vyf of ses kilometer geroei het, sien hulle Jesus op die see loop en naby die skuit kom, en hulle het bang geword. 20Maar Hy sê vir hulle: “Dit is Ek; moenie bang wees nie.”
21Hulle was toe gewillig om Hom in die skuit te neem, en daarna het die skuit by die land aangekom waarheen hulle op pad was.

Ekstra stof

Johannes 6:1–71 – God gee geloof wat vir altyd hou
‘n Mens sien in hoofstuk 6-7 hoe ‘n digte verhaal Johannes vir ons vertel – alles het met alles te make.  Die verhaallyn is as volg:

  • Jesus doen die broodwonder wat Sy gestuurdheid en goddelikheid bevestig – 6:1-15.
  • Jesus loop op die see wat ‘n opening skep om verder met die skare oor die betekenis van die broodwonder te kan gesels – 6:16-21.
  • Jesus verduidelik dat Hy die brood van die lewe is en dat mense op Hom moet fokus – 6:22-40.
  • Die Jode verstaan nie Jesus se woord nie, al openbaar Jesus iets meer oor die kruis wat in die toekoms vir Hom voorlê – 6:41-59.
  • Selfs onder Jesus se dissipels is daar mense wat nie glo nie – 6:60-71.
  • Jesus se broers vind dit ook moeilik om in Hom te glo 7:1-9.
  • Jesus leer die mense by die huttefees dat Hy die Christusis, dat Hy moet ly, maar die Gees sal gee vir elkeen wat in Hom glo – 7:10-39.
  • Dit lei tot verdere meningsverskil oor Jesus en ongeloof by die Joodse leiers – 7:40-52.

6:1-15: Die verhaal van die broodvermeerdering word in al die evangelies vertel, wat aandui dat dit ‘n belangrike perspektief op Jesus se bediening gee (Matt 14:13–21; Mark 6:30–44; Luk 9:10–17), soos Jesus inderdaad die volgende dag uitspel. Dit vind plaas net voor ‘n Paasfees aan die oorkant van die See van Galilea (by Tiberias – die dorpie is in 22 nC gebou en het mettertyd die naam geword waarmee die meer benoem is: See van Tiberias).

Die groot gevolg wat agter Jesus aankom, is veral daar omdat hulle die wondertekens gesien het.  Onthou egter wat in 2:23-25 al gesê is:  Jesus “verlaat” Hom nie op mense wat in Hom glo, omdat hulle die wondertekens gesien het nie.  In vers 66 sien ‘n mens dat hierdie selfde volgelinge Hom verlaat omdat volgelingskap te veel van hulle vra.  Jesus verlaat Hom dus nie op hulle nie, want Hy weet dat hulle ‘n geloof het wat uit hulleself kom, iets wat altyd die potensiaal het om tot niet te gaan.  Dit is net die geloof wat God gee, wat vir altyd hou, soos reeds in die gesprek met Nikodemus aangeroer is.

Let op die verskillende reaksies van die dissipels op Jesus se versoek dat hulle die menigte kos gee.  Filippus gooi hande in die lug, maar Andreas bring wat daar is, hoewel hyself nie regtig weet hoe dit so baie mense kos gaan gee nie.  Maar dit is presies waarmee Jesus dan werk, met daardie seuntjie se 5 garsbroodjies en 2 vissies om die wonder van die broodvermeerdering te laat gebeur.

Jesus voorsien hier aan die menigte kos, soos wat God dit in die woestyn gedoen het met die manna (Eks 16:4; Ps 78:24; 105:40 – vgl vers 30 vv) en die kwartels (Eks 16:13), wat sy goddelikheid bewys – die skare weet nou dat Hy die Profeet is, die Een wat na die wêreld toe moes kom (:14).  Daarom word dit ook ‘n wonderteken genoem.  Daar bly ook 12 mandjies oor wat die oorvloed waarmee God mense seën simboliseer.

Die skare se aandrang om Hom direk daar en dan met geweld koning te maak, laat Hom verder op met die berg klim, om hulle wondergeloof te laat afkoel, en moontlik die gebeure te deurdink – alleen.

6:16-21: Die dissipels keer terug na Kapernaum en beleef ‘n verdere wonder dat hulle in die onstuimige see vir Jesus na hulle toe sien aangeloop kom op die water.  Hulle vrees word deur Hom besweer en hulle kom saam aan die oorkant aan.  Dié wonder word as een van die sewe gereken, hoewel die woord wonderteken nie hier voorkom nie.

6:22-40: Dit word egter duidelik deur die skare as ‘n wonder ervaar – om die waarheid te sê, dit is waarskynlik presies ter wille van hulle wat die wonderteken gedoen is, sodat Jesus met hulle verder kon gesels oor die betekenis van die wonder van die broodvermeerdering, soos Hy dan inderdaad ook doen.

Jesus wys hulle dan daarop dat hulle die gevaar loop om HOM te mis deurdat hulle fokus op die brood wat hulle honger gestil het, dws die wonderteken as sodanig en nie dit waarna die wonderteken verwys nie. Hulle moet eerder fokus op die Wonderdoener, Jesus, en in Hom glo, want Hy kan vir hulle ewige lewe gee, Hy is die Brood wat lewe gee.  Daardeur bekom hulle die ewige lewe met die laaste dag se opstanding.

6:41-59: Let op hoe die Jode (op die sabbatdag in die sinagoge in Kapernaum – vers 59) nie die verband getrek kry tussen Jesus se aardse en sy hemelse afkoms nie, soos Nikodemus vroeër.  Jesus haal dan uit Jesaja 54:13 aan dat hulle dit net sal kan begryp as hulle dit deur God geleer word.

Die Jode wys hulle weerstand teen God se lering deur konsekwent Jesus se lering mis te verstaan.  Dit terwyl Jesus hier eintlik oop kaarte met hulle speel en van sy naderende dood in terme van sy liggaam en sy bloed te praat, die tekens van die nagmaal (onthou, Johannes vertel nie vir ons van die “laaste avondmaal” nie, net van die voetewas-episode in Joh 13).

Dit is dié wat die betekenis daarvan begryp en omhels, wat inderdaad in God is en ervaar dat God in hulle bly (dinge waaroor Jesus verder sal uitbrei in sy onderrig aan sy dissipels in hoofstukke 14-17).

6:60-71: Die Jode is egter nie die enigste wat moeite het met hierdie woorde van Jesus nie.  ‘n Hele paar van sy dissipels het hieroor gemor.  Interessant dat Jesus reageer deur van nog dieper dinge te gesels, sy Hemelvaart en per implikasie van die uitstorting van die Heilige Gees.  Die punt wat Hy maak is egter steeds, jy sal dié dinge nie verstaan as Godself dit nie vir jou duidelik maak nie.

Die gevolg is dat ‘n hele paar van die dissipels Hom op hierdie punt verlaat – behalwe die twaalf , waarvan Jesus geweet het dat een Hom nog sou verraai, Judas, die seun van Somon Iskariot.  Geloof is inderdaad ‘n geskenk wat God gee!

Die vraag is seker vir vandag: hoe weet ek dat ek ‘n geloof het wat God gegee het?  ‘n Baie belangrike vraag!
Die antwoord lê in die paradoks van vers 35 en 65: “Wie na My toe kom … niemand kan na My toe kom as die Vader dit nie aan hom gegee het nie.”
Geloof lê aan die een kant in die keuse wat ek vir Jesus maak … EN aan die ander kant getuig my keuse van die geloof wat God vir my gegee het.  Ek glo, omdat God geloof vir my gegee het.

Albei kante van die paradoks is nodig, maar God se kant van die paradoks is die primêre oorsaak van die geloof wat ek in myself ervaar.  Daarom kan ek God net dank vir geloof, en nie daarop roem nie, asof ek beter is as hierdie Jode of dissipels nie.

Geloof is om vas te gryp aan God, al kan jy niks daarmee verdien en niks daarmee regkry nie … maar vertrou dat God dit kan gebruik, God dit waar kan maak.  Soos ‘n Petrus: “Here, na wie toe sal ons gaan? U het die woorde wat ewige lewe gee. En ons glo vas en ons weet dat U die Heilige van God is.”

Liturgie

RUS

Toetrede: Flam 281 of Lied 253

Votum: Psalm 23 (n.a.v. die preek) met VONKK 141

Seëngroet

Lofsang: Flam 220 of  Flam 462 of VONKK 269 of Lied 458

Wet: Efesiërs 4:17-24

Verootmoediging: Flam 510 [bekend – tradisioneel] of VONKK 215 of Lied 583

Genadeverkondiging: Efesiërs 4:13-16

Geloofsbelydenis: Flam 20 of Lied 577

HOOR

Gebed

Skriflesing: Johannes 6:1-21

Familie-oomblik: Vonkk 86

Preek

LEEF

Gebed
Dankoffer

Slotsang: Flam 212 of Flam 182 [bekend: Rock of Ages] of VONKK 227 of Lied 484 of Lied 483

Seën

Respons: Lied 577 vers 5

God nooi ons uit en ons kom tot rus

Rus

Toetrede
Flam 281 Hier Is Ek of
Lied 253 “U het die brood gebreek”

Votum: Psalm 23 (n.a.v. die preek)
VONKK 141 Want Die Here Is My Herder (Respons by die lees van Psalm 23)

Die Here is my herder,
ek kom niks kort nie.
2Hy laat my rus in groen weivelde.
Hy bring my by waters
waar daar vrede is.
3Hy gee my nuwe krag.
Hy lei my op die regte paaie
tot die eer van sy Naam.

4Selfs al gaan ek deur donker dieptes,
sal ek nie bang wees nie,
want U is by my.
In u hande is ek veilig.

5U laat my by ’n feesmaal aansit,
terwyl my teëstanders moet toekyk.
U ontvang my soos ’n eregas,
ek word oorlaai met hartlikheid.
6U goedheid en liefde
sal my lewe lank by my bly
en ek sal tuis wees

in die huis van die Here
tot in lengte van dae.

Seëngroet

Lofsang
Flam 220 Die Heer Is My Herder of
Flam 462 Die Here Is My Herder (Psalm 23) of
VONKK 269 Sing voor die Heer ’n loflied of
Lied 458 “Aan U ons lof, o God”

Wet: Efesiërs 4:17-2417
In die Naam van die Here doen ek ’n ernstige beroep op julle: Moenie langer soos heidene lewe nie. Hulle gedagtes lei tot niks, 18hulle verstand is verduister, en hulle het geen deel aan die lewe wat God skenk nie, omdat hulle hardnekkig in hulle onkunde volhard. 19Hulle het heeltemal afgestomp geraak en hulle met ’n onversadigbare drang aan losbandigheid oorgegee om al wat vuil is, te doen.

20Maar dit is nie hoe julle Christus leer ken het nie. 21Julle het tog van Hom gehoor, en omdat julle sy volgelinge is, is julle onderrig volgens die waarheid wat in Jesus is. 22Hou dan op om te lewe soos julle vroeër gelewe het; breek met die ou, sondige mens in julle wat deur sondige begeertes verteer word. 23Julle gees en gedagtes moet nuut word; 24lewe as nuwe mense wat as die beeld van God geskep is: lewe volkome volgens die wil van God en wees heilig.

Verootmoediging
Flam 510 Die Here Is My Herder [bekend – tradisioneel]
VONKK 215 U Oorlaai Ons Met U Liefde
Lied 583 “U het ek lief, U roep ek aan!”

Genadeverkondiging: Efesiërs 4:13-16
13So sal ons uiteindelik almal kom tot die werklike eenheid in ons geloof en in ons kennis van die Seun van God. Dan sal ons, sy kerk, soos ’n volgroeide mens wees, so volmaak en volwasse soos Christus. 14Dan sal ons nie meer kinders wees nie; ons sal nie meer soos golwe op en af en heen en weer geslinger word deur elke wind van dwaalleer as vals leraars ons met hulle slinksheid en listigheid op dwaalweë wil wegvoer nie. 15Nee, ons sal in liefde by die waarheid bly en so in alle opsigte groei na Christus toe. Hy is immers die hoof, 16en uit Hom groei die hele liggaam. Die verskillende liggaamsdele pas by mekaar en vorm saam ’n eenheid. Elkeen van hulle vervul sy funksie, en so bou die liggaam homself op in liefde.

Geloofsbelydenis
Flam 20 U Is Die Lig of
Lied 577 “Die Heer, my herder, sorg vir my” 

Liedere

F281. “Hier Is Ek”
(RUBRIEK: Kruisfuur – Toetrede) Teks en musiek: Carli Lessing © 2007 Broken Records

1. Hier is ek nou met my vissies en my brood
en ek bring dit voor U soos ’n kind.
Ek weet dis te min om ’n skare te voed,
maar in U hand is dit genoeg.

Refrein:
Hier is ek, Here gebruik my.
Hier is ek, kom lei my.
Hier is ek, Here gebruik my
waar U nou reeds werk.

2. Kan ek maar nou dit alles vir U gee
en leer te vertrou soos ’n kind?
Van die golwe vergeet, my oë op U hou
want deur u krag, sal U my daar hou.

Refrein:

VONKK 141 “Want Die Here Is My Herder  (Respons by die lees van Psalm 23)”
Psalm 23:1 Teks refrein: Daleen Kruger 2010 (Pro Deo) Teks vir voorleser: DIE BYBEL – Nuwe Vertaling 1983  Melodie: Joseph Gelineau (1920-2008) Orrelbegeleiding: Daleen Kruger 2010 (Pro Deo) Klavierbegeleiding: Jacus Krige 2011 © Teks refrein en orrelbegeleiding: 2011 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media) © Teks Psalm 23: Die Bybelgenootskap van Suid-Afrika. Met toestemming gebruik.
© Melodie: 2005 Uitgeverij Kok, Kampen, Nederland RUBRIEK: Meditatief – Geloof en Vertroue

Refrein: (word telkens deur kantory of gemeente gesing)
Want die Here is my Herder:
niks sal my ooit ontbreek nie.

Voorleser:
Die Here is my herder, ek kom niks kort nie.
Hy laat my rus in groen weivelde.
Hy bring my by waters waar daar vrede is.
Hy gee my nuwe krag.

Refrein:
Want die Here is my Herder:
niks sal my ooit ontbreek nie.

Voorleser
Hy lei my op die regte paaie tot die eer van sy Naam.
Selfs al gaan ek deur donker dieptes, sal ek nie bang wees nie, want U is by my.
In u hande is ek veilig.

Refrein:
Want die Here is my Herder:
niks sal my ooit ontbreek nie.

Voorleser
U laat my by ‘n feesmaal aansit, terwyl my teëstanders moet toekyk.
U ontvang my soos ‘n eregas, ek word oorlaai met hartlikheid.
U goedheid en liefde sal my lewe lank by my bly en ek sal tuis wees in die huis van die Here tot in lengte van dae.

Refrein:
Want die Here is my Herder:
niks sal my ooit ontbreek nie.
* Ou Vertaling kan ook alternatiewelik deur die voorleser gebruik word

VONKK 269 “Sing voor die Heer ’n loflied”
Teks: Cecilia van Tonder 2013 © en Hannes van der Merwe 2013 © Musiek:WICUS – Cecilia van Tonder 2010 ©
© 2013 VONKK-Uitgewers (admin Bybel-Media) RUBRIEK:  Kontemporêr – Lofprysing / God se sorg

Keervers:
Sing voor die Here ’n loflied,
kom loof en prys sy Naam.
Jubel dit uit in ‘n lofsang,
kom prys Hom almal saam.

Liedvers 1:
Hy vat ons hand en Hy lei ons,
Hy laat ons nooit alleen.
Deur sy Gees is Hy altyd by ons,
verseker ons van sy seën.

Keervers:
Sing voor die Here ’n loflied,
kom loof en prys sy Naam.
Jubel dit uit in ‘n loflied,
kom prys Hom almal saam.

Liedvers 2:
Net soos ‘n herder versorg Hy;
Hy dra ons elke dag.
Waar ons struikel, is Hy altyd daar –
Hy tel ons op as ons val.

Keervers:
Sing voor die Here ’n loflied,
kom loof en prys sy Naam.
Jubel dit uit in ‘n loflied,
kom prys Hom almal saam.

F220. “Die Heer Is My Herder”
(RUBRIEK: Flammikidz / Flam – Geloof en Vertroue) Oorspronklike titel:  De Heer is mijn Herder Teks en musiek: Marcel Zimmer
Afrikaanse vertaling:   2007 Faani Engelbrecht © 2000 Celmar Music

Refrein:
Die Heer is my Herder,
hy is alles wat ek nodig het.
Hy bring my tot rus
en Hy gee nuwe krag.
Hy lei my steeds verder
op die regte pad wat ek moet gaan.
Die Heer is my Herder.

1. Al gaan ek deur ’n donker dal
ek hoef nie bang te wees.
Ek weet dat U my by sal staan
U is naby, Heer.

2. Want wat ook al met my gebeur,
U help my telkens weer.
U gee my wat ek nodig het
en nog soveel meer.

3. U goedheid en u liefde, Heer
volg my vir altyd
en ek mag naby aan U bly
tot in ewigheid.

F462. “Die Here Is My Herder (Psalm 23)”
(RUBRIEK: FLAM – Lof)  Teks en musiek: Louis Brittz. Kopiereg: © Urial Publishing

1. Die Here is my herder
niks sal my ontbreek nie.
Hy laat my neerlê
in groen weivelde.
Na waters waar daar rus is
lei Hy my heen,
na waters waar daar rus is
lei Hy my heen.

2. Hy lawe my soekersiel
en Hy lei my
op paaie van geregtigheid
om sy Naam ontwil.
En al gaan ek deur die donker
van doodskaduwee
sal ek geen onheil vrees nie –
Hy is by my.
Sal ek geen onheil vrees nie –
Hy is by my.

3. Hy dek die tafel voor my gesig
voor die oë van my vyande
beloon Hy my.
En Hy salf my met olie vir my berei
net guns en goedheid sal my bly volg.
Al die dae van my lewe
wil ek by Hom bly.
Al die dae van my lewe
wil ek by Hom bly.

VONKK 215 “U Oorlaai Ons Met U Liefde”
Teks: Wat ‘n grenslose liefde – Hannes van der Merwe 2012 © Melodie: NATASHA – Thinus van Staden 2012 ©
Orrel- en klavierbegeleiding: Cecilia van Tonder 2012 © Musikale verryking: Cecilia van Tonder 2012 ©
© 2012 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media) RUBRIEK:  Kontemporêr – Gebede / Geloof en Vertroue

1. U oorlaai ons met u liefde
Omdat U, ons Hemelheer,
al die mense hier kom roep het
om na God toe terug te keer.
U roep skape sonder herder
uit die nood waarin hul is
na die strome van vergifnis
en die skadu van u rus.

Refrein:
Wat ’n grenslose liefde,
’n onpeilbare deernis
het U aan ons gewys,
o God van genade.
Elke dag hier op aarde
is ons smeking, ons bede
dat ons in liefde leef,
o God van genade.

2. U sien trane in die oë,
word geraak deur al die seer,
hoor die sug van hul wat moeg is,
bied ‘n tuiste by U, Heer.
En met deernis vir die sondaar
het U in ons plek getree,
vir die siekes en die dooies
kom U hoop en lewe gee.

Refrein:
Wat ’n grenslose liefde,
’n onpeilbare deernis
het U aan ons gewys,
o God van genade.
Elke dag hier op aarde
is ons smeking, ons bede
at ons in liefde leef,
o God van genade.

3. Hierdie boodskap van genade
moet weerklink ook in ons tyd
soos profete lank gelede
wat die wil van God ontsluit.
Wees ’n stem van hoop en heling
in die honger en die seer
met die antwoord op die noodroep:
Hier’s genade by die Heer!

Refrein:
Wat ’n grenslose liefde,
’n onpeilbare deernis
het U aan ons gewys,
o God van genade.
Elke dag hier op aarde
is ons smeking, ons bede
dat ons in liefde leef,
o God van genade.

F510. “Die Here Is My Herder”
(RUBRIEK: FLAM – Geloof en vertroue)  Teks en musiek: Tradisioneel, verwerk deur Ian Nieuwenhuizen
Kopiereg: © 2013 Urial Publishing (Opgeneem op Kom Nader)

Die Here is my herder;
Niks sal my ontbreek nie
Hylaat my neerlê in groen weivelde
Na waters waar rus is, lei hy my heen (x2)
Baie diep haal Hy my uit (x2)
Hy plant my voete op ‘n ewige rots
Baie diep haal Hy my uit.

F20. “U Is Die Lig”
(RUBRIEK: Flam / Kruisfuur – Geloofsbelydenis / Toewyding) Teks en musiek: André Serfontein
© 2005 MAR Gospel Music Publishers (Opgeneem op FLAM, vol 1)

1. U is die Lig, U laat my sien;
U is die brood vir my lewe;
U is die water wat binne my vloei;
U laat my leef, U laat my groei.

Refrein:
Ek loof U Heer vir als wat U is.
Ek loof U Heer, U’s my Vader.
Ek loof U Heer vir als wat U gee.
Meer as wat ek kan verstaan,
daarvoor kom prys ek U Naam!

2. U is die Woord, U wil my rig;
U wys my U wil vir my lewe;
U skenk my vrede en U gee my rus;
U het my lief net soos ek is.

Refrein:

F212. “Die Here Het Hom Nodig”
(RUBRIEK: Flammikidz – Diens en Getuienis) Musiek: Neil Büchner en Lizette Louw Teks: Louis Dressel
© 2008 MAR Gospel Music Publishers  (2 Kon 5:3,15, Joh 6:9, Mark 11:3 Nuwe Lewende Vertaling)

1. Naäman het die Here nodig,
dis wat die dogtertjie hoor.
Ek het ook die Here nodig,
dis wat ek steeds hoor.

Refrein:
Here, lei my,
Heer, gebruik my,
Here, stuur my,
dis wat ek steeds hoor.

2. Sy brood en vissies het Hy nodig,
dis wat die seuntjie hoor.
Die Here het my alles nodig,
dis wat ek steeds hoor.

Refrein:

3. Die Here het ons almal nodig,
dis wat dissipels hoor.
Die Here het ons alles nodig,
dis wat ons steeds hoor.

Refrein:

F182. “Herder Heer (Herder Jesus)”
(RUBRIEK: Flam – Geloof en Vertroue) Oorspronklik: Rock of Ages Teks: Augustus M Toplady Musiek: Thomas Hastings
Afrikaanse vertaling:   Koos van der Merwe © Jack Publishing

1. Herder, Heer, na wie ek soek
ek wil luister as U roep.
Want ek swig ek val en gly
as u stem verdof in my.
Voor U, Heer, kom word ek stil
buig my hart en buig my wil.

Refrein:
Daar is waters in woestyne
by die Herder se fonteine.
As die storms woed in my
sal ek daar my rus kom kry.

2. Wys U my hoe ek moet leef,
leer U my om U te ken.
Ek alleen verbrou en dwaal,
U alleen kan my kom haal.
Op die weg kan U my hou
al is dit styl, al is dit nou.

Refrein:

3. Gee my lig, ontskemer my
as ek wil swig, kom anker my.
Want ek is broos, onvas, onwys,
sal U vir my die pad kom wys.
Waar U spore my heen lei
wil ek wandel wil ek bly.

Refrein: (x2)

VONKK 227 “’n Skare mense volg vir Jesus”
Matteus 14:13 –21  Teks: Twee vissies en vyf brode – Cecilia van Tonder 2012 ©  Musiek: PIETER – Cecilia van Tonder 2012 ©
© 2012 VONKK-Uitgewers (admin Bybel-Media)  RUBRIEK:   Kinderlied – God se sorg / Kindwees

1. ’n Skare mense volg vir Jesus teen die berghang op.
Die wondertekens van die Heer het hulle aangelok.
Hul was al moeg en honger, maar so bang om iets te mis.
Hul wou nie t’rugdraai voor hul weet wie Jesus werklik is.

Vir sy dissipels vra Hy toe om brode te gaan koop,
bewus van wat Hy nou gaan doen, en van hul skrale hoop.
Hy gee aan hulle toe die opdrag:  “Laat die mense sit.”
Die seuntjie bring sy pakkie kos en daarvoor word gebid.

Refrein:
dit het die Heer geneem, gebid, en almal het gekry.
So wil Hy dat ons elke dag uit sy hand sal leef,
sy lof met blydskap vrolik sing,
aan Hom ons hulde bring.

2. Aan elke mens daar op die berg word brood en vis gedeel.
Twaalf mandjies vol van oorskietkos, soveel was dit te veel.
Die wonderteken daardie dag het mense toe laat sien,
dat Jesus Heer en Koning is en dat hul Hom moet dien.

Refrein:
Twee vissies en die vyf garsbroodjies van die seuntjie klein,
dit het die Heer geneem, gebid, en almal het gekry.
So wil Hy dat ons elke dag uit sy hand sal leef,
sy lof met blydskap vrolik sing,
aan Hom ons hulde bring.

God praat met ons en ons luister

Gebed

Skriflesing: Johannes 6:1-21

Familie-oomblik
Vonkk 86 Ek Is Die Heer Se Skapie (Psalm 23)
Nav Psalm 23 Teks: Driekie Jankowitz 2009 (Pro Deo)  Melodie: MINANTÉ – Driekie Jankowitz 2009 (Pro Deo)
Orrelbegeleiding:  Driekie Jankowitz 2009 (Pro Deo) © 2010 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media)
RUBRIEK: Kinderlied – Geloof en Vertroue

1. Ek is die Heer se skapie; Hy sorg so goed vir my.
Hy lei my na die water en laat my rustig wei. *

2. Hy dra my as ek moeg raak, Hy wys die pad vir my.
En as dit om my donker word, sorg Hy en help Hy my.
* Alternatief: en laat my kossies kry

Preek

Familie-oomblik

Met verhalende tekste kan jy gewoon die tekste op dramatiese manier lees/vertel.  Kinders sal dit bv. baie geniet om hierdie teks op te voer terwyl jy dit lees.  Een kind kan brood en vissies bring.  Jy kan brood uitdeel (hoewel jy sal moet duidelik maak dat jy nie Jesus is nie en dus nie brood kan vermeerder nie!).  Marshmallow vissies is altyd lekker!  Hulle kan ook maak asof hulle in ’n bootjie op ’n stormagtige see is (’n groot boks kan goed werk).

As jy nie die kans wil vat om so interaktief te wees nie, kan jy die teks dramaties voorlees terwyl daar ’n video wys. Hier is ’n mooi een van die broodvermeerdering en van die water. Oefen vooraf om seker te maak jou lees pas by die video.  Veral met die laaste video is dit belangrik, omdat die video van die Matteus-weergawe is, waar Petrus ook op water loop.  Sermons4kids.com het pragtige illustrasies wat jy kan gebruik tydens jou dramatiese Skriflesing – van die vermeerdering en die water.

Jy kan ook die vermeerdering-verhaal vertel met die hulp van Max Lucado se “Small Gifts in God’s Hands”.  Kry dit hier vir kindle.

Hier is inkleurprente om te gebruik as aktiwiteit: brood-en-vissies en water.

Preekriglyn

Hierdie verhaal gaan oor dr Samuel Weinstein, hoof van pediatriese hartchirurgie by die Montefiore Mediese Sentrum in New York. Hy het in 2006 deelgeneem aan ‘n projek van Heart Care International in El Salvador. Die doel was om lewensreddende operasies op behoeftige kinders te doen.

Dit sou meer as kundigheid en gevorderde toerusting verg om die lewe te red van Francisco Fernandez, agt jaar oud. Na twaalf ure van chirurgie het die seuntjie heeltemal buite beheer begin bloei. Die hospitaal het nie oor die nodige medikasie beskik om die bloeding te stop nie. Dit regte tipe bloed was ook nie beskikbaar nie. Francisco se bloedsoort was B-negatief – blykbaar slegs die tipe van sowat 2% van die bevolking.

Dr Weinstein behoort tot dieselfde bloedgroep. Hy het dus sy skalpel neergesit, sy chirurgiese handskoene uitgetrek, en sy hande en voorarm begin was. Toe het hy gaan sit sodat van sy bloed getap kon word.

Toe hy klaar bloed geskenk het, het Weinstein gebottelde water gedrink en ‘n koekie geëet.

Twintig minute na hy handskoene uitgetrek het, was Weinstein weer by die mediese span. Almal het stil toegekyk hoe die lewegewende bloed in die klein seuntjie se are invloei. Toe het Weinstein die operasie suksesvol voltooi. Dit het klein Francisco se lewe gered.

Twee wonderverhale

Ons teks handel oor twee wonderverhale: die voeding van die duisende mense, en daarna Jesus wat op die water loop. Hierdie gebeure was van groot belang vir die vroeë kerk, en word ook in van die ander evangelies oorvertel. In Johannes word die voedingswonder gevolg deur die waterwonder, en dan gevolg deur Jesus se verduidelik hoe voeding in die koninkryk van God werk.

Johannes vertel hierdie twee verhale om ons in te nooi in ‘n verhouding met die lewende Christus. Die eintlike wonder is nie die vermeerdering van die brood en vis nie, maar die vermeerdering van God se genade. Die wonder is nie soseer dat Jesus op die water loop nie, maar dat Jesus in ons krisisse na ons kom en ons vashou. Dié God wat die bron van alle lewe is, kom na ons en bied ons die moontlikheid om deel te hê aan die lewe van God, deel te wees van die huisgesin van God. Ons word genooi om die ware, ewige lewe in God te ontdek: lewe wat sterker is as boosheid en dood, lewe wat sterker is as al ons desperate pogings om self ons lewe te vermenigvuldig  en alleen oor die woes see van die lewe te probeer vaar.

Baie mense vra of hierdie dinge regtig gebeur het. Dit is die soort vrae wat ons nie gaan help om die boodskap van die teks te ontdek nie. Johannes self skryf mens kan die boodskap maklik misverstaan. Diegene wat diep beïndruk was met die vermeerde brood het hulself nie die eintlike wonderteken gesnap nie. (6:26). Hulle soek die verkeerde soort brood.

Ons teks is nie ‘n koerantberig nie. Dit is ‘n geloofsdokument wat Jesus se historiese optrede belig deur die boodskap van Jesus in verband te bring met die groter temas en boodskap van die Bybel.

Verwysings na Ou Testament

Die voeding van die vyfduisend mans, saam met vroue en kinders, bevat verskeie verwysings na die Ou Testament:

  • Die voeding vind na aan die Paasfees plaas (4);
  • Jesus se vraag aan Philippus, “Waar kan ons brood gaan koop sodat die mense kan eet” (5), herinner aan Moses se dilemma in die woestyn, “Waar sal ek die vleis vandaan haal om aan hierdie volk te gee?” (Num 11:13);
  • Die wondervoeding van die Israeliete met manna – brood uit die hemel – word ook gesuggereer, ‘n tema waarop Jesus later terugkom in verse 30-35;
  • Jesus vermeerder garsbrode, wat herinner aan Elia wat toegesien het dat die meel en olie van die weduwee van Sarfat nie sal opraak nie (1 Kon. 17:8-16) en aan Elisa wat ‘n weduwee se olie vermeerder het (2 Kon. 4:1-7).
  • Dink ook aan Elisa wat sy dienaar beveel om ‘n honderd mense te voed met twintig garsbrode en vars koringare. Die dienaar protesteer, die brood is veels te min, net soos Filippus wat kla dat tweehonderd mense se dagloon nie eers genoeg sal wees om vir elke mense ‘n stukkie brood te gee nie (7). Albei verhale eindig met kos wat oorgebly het.

Die funksie van hierdie Ou Testamentiese verwysings is om ons te herinner aan God se dade van verlossing in die verlede, tydens die uittog en deur die profete. Wat Jesus doen, bou voort op God se verlossingsdae en voer dit na ‘n beslissende hoogtepunt.

Na die toekoms

Ons teks verwys ook na die toekoms, na die groot, finale en beslissende handelinge van God in die geskiedenis:

  • Sommige teoloë sê die vermeerdering van die vis dui op Ou Testamentiese en Tussen Testamentiese verwysings na die seemonster, de oermonster, die Leviatan, wat geslag sal word en by die fees met die wederkoms voorgesit sal word. Vgl. Jesaja 51:9; IV Esra 6:52; 2 Bar 29:3-8.
  • Jesus voed die skare op ‘n berg, in lyn met Jesaja se toekomsverwagting dat die Here op ‘n berg ‘n fees sal voorberei vir sy mense (25:6).
  • Wanneer die skare die wonder aanskou, noem hulle Hom die Profeet, die Een wat na die wêreld toe moes kom. Dit is ‘n verwysing na Deuteronomium 18:15, waarvolgens die volk die Gesalfde verwag wat die Here aan die einde van die tyd sal aanstel. Die feit dat die mense Jesus met geweld koning wil maak (15), dui op hulle hoop dat die Here ‘n Messias sal voorsien.
In die storm

Skrifverwysings rondom Jesus wat op die water wandel, is nie so vanselfsprekend nie. Vir die selfverstaan van die kerk is hierdie gebeurtenis egter net so belangrik. Beide Moses en Elia het verskynings van die Here beleef wat hulle verskrik gelaat het. Tog het die Here dit ook vir Elia stil gemaak en hom in die stilte ontmoet. Die Here het ook met Moses uit ‘n brandende bos gepraat en vir hom rigting gegee.

Die God wat die dissipels in die breek van die brood op die berg ontmoet, is ook die God wat hulle in die ruwe storms, die tye van diepe vertwyfeling, ontmoet, en hulle opnuut versterk om Hom te dien.

Die uittog en die wederkoms

Teoloog John Burgess skryf dat ons teks die uittog en God se groot dade in herinnering roep, en so ook die toekoms wat God vir ons weggelê het:

Exodus and eschaton came together for the early church in Jesus. Jesus (like a new Moses) offers liberation from every force of evil and oppression, and Jesus (in fulfillment of Old Testament prophecy) brings the kingdom of God near.

Jesus initiates a new order in which enduring, flourishing communion between humans and humans, between humans and God, and between humans and the rest of creation becomes a real, even if elusive, possibility.

To meet Christ is to be seized by fear and trembling, even doubt and confusion, for it is to come into the presence of the almighty God. Yet Christ also comforts, strengthens, and commissions us to follow him again.

Psalm 23

Dit is nie vergesog om te sê dat die toonaard van hierdie gedeelte ook terugwys op die ryk inhoud van Psalm 23 nie:

  • Die skare word langs die See van Galilea (“stil waters”) gevoed;
  • Die mense is soos skape op ‘n grasbedekte berghang (groen weivelde);
  • Jesus et medelye met hulle (“Die Here is my herder”);
  • Wanneer Hy hulle voed, ervaar hulle vrede (“Ek kom niks kort nie);
  • Hy sal hulle op die regte paaie lei en hulle in moeilike tye beskerm (“Ek vrees geen kwaad nie, want U is met my).

In die vroeë kerk is Psalm 23 gesing gedurende die Paasfees wanneer die nuwe dopelinge deur die kerk gestap het om hul eerste nagmaal te gaan vier. Die vroeë kerk het die metafore van Psalm 23 – ‘n tafel wat voorberei is en ‘n beker wat oorloop – in verband gebring met wat by die nagmaal gebeur. Die groen weivelde van die Psalm is gesien is die kategese en prediking wat die Here se mense voed en voorberei om die nagmaal te ontvang.

Daar is klanke van die nagmaal in die gebeure van ons teks. Jesus neem die brood, dank God daarvoor, breek dit en deel dit uit. Dieselfde gebeur met die vis. Daar is genoeg sodat almal se honger gestil kan word.

Hou in gedagte dat die Evangelie volgens Johannes nie vertel van die instelling van die nagmaal in die nag waarin Jesus gevange geneem is nie. Johannes vertel eerder van die voetewassing.

Dit lyk egter of Johannes in die verhaal van die voeding van die skare die nagmaal in gedagte het. Ons sal in die volgende weke by die res van die hoofstuk stilstaan, waar Jesus van sy liggaam as brood wat voed, praat. Sy liggaam, sê Hy, is ware voedsel en sy bloed die ware drank van die lewe (55).

Diepe troos

Ons teks vandag is ‘n woord van diep troos aan ons.

Eerstens ontmoet ons in Jesus die Een wat ons goeie Herder is, ons versorg en ons begelei. Ons kan genoeg aan Hom hê.

Die troos is ook dat die dingetjies wat ons het om te bied – vyf brode en twee vissies – so min is. Moses kon net hakkel en Elia dikwels vrees. Maar God neem wat ons het en wie ons is, en maak soveel meer daarmee

Ons word genooi om te offer wat ons het – gee dit in God se hande – God is ‘n groter werklikheid as die wêreld waarin ons vasgevang is. God kan die onmoontlike doen. Hy gebruik ons – dit wat ons het en dit wat ons is – hoe onbeduidend of onbenullig dit vir ons mag voorkom. In God se hande word dit oorvloed!

Kom ons gee vandag wat ons het vir Jesus en begin uitdeel wat Hy aan ons toevertrou. Miskien sal die oorskiet ons verbaas!

Derdens is die stormsee ‘n metafoor vir die lewe van die kerk. Dit is nie altyd maklik om Jesus te volg of sy opdragte uit te voer nie. Dit bring ons in krisisse. Maar in hierdie krisisse kom Jesus ons tegemoet en bring weer stilte.

Ons ontdek ook in ons teks dat Jesus Homself nêrens meer konkreet aan ons gee as in die nagmaal nie.

Soos dr Weinstein se bloed lewe gebring het vir klein Francisco, net so konkreet is Jesus die voedsel en die drank van die lewe.

God stuur ons om te leef

Gebed
Dankoffer

Slotsang
Flam 212 Die Here Het Hom Nodig of
Flam 182 Herder Heer (Herder Jesus) [bekend:  Rock of Ages] of
VONKK 227 ’n Skare mense volg vir Jesus of
Lied 484 “Almal wat dors het, kom geniet” of
Lied 483 “O almal wat dors het”

Seën

Respons: Lied 577 vers 5

A ministry platform for faith leaders.

© Copyright Bible Media | This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.