Roete 4: Jakob

Picture of Tema Kategese
Existing members can log in to access this content. If you're not yet a member, consider signing up for Tema-kategese.

Sections

Voor die ontmoeting

Uitkoms
Ontmoeting 2-7 vorm deel van die afdeling wat ons “Ompaaie” noem. Die jongmense besef hulle geloofspad vra opoffering, volharding en deursettingsvermoë. Op grond van God se beloftes is dit egter vir ons moontlik om te volhard op ons geloofspad wat lank en uitputtend kan raak. Wanneer ons begin verstaan wie ons in God is, raak dit al meer vanselfsprekend om volgens ons identiteit in Hom op te tree en te leef, ongeag die uitdagings wat die lewe bied. Dit is belangrik om in God se beloftes aan ons en in ons oortuiging van wie ons in Jesus Christus is die motivering te vind om te volhard op ons reis deur die lewe.

Die doel van die ontmoeting
Hierdie ontmoeting maak die jongmense bewus van die volgende kwessies: Soms lyk dit makliker om nie jou geloofsoortuigings uit te leef nie. Jy dink ’n noodleuen op sy tyd doen niemand skade nie, want dit lyk nie of dit enigiemand pla as jy nie uitleef wat jy sê jy glo nie. Daar is baie ander redes waarom ’n mens nie altyd jou geloof wil uitleef nie, soos die gevaar van wat ander oor jou gaan sê. Soms kan jy jouself ook benadeel as jy eerlik is. Dan is daar ook tye wanneer dit eenvoudig net te moeilik is om jou Christenskap uit te leef.

Kortom
Jakob se verhaal is ’n voorbeeld vir ons in ons soeke na ons ware identiteit in Christus én in hoe ons ons ware identiteit kan uitleef. Jakob was voortdurend in ’n worsteling om homself te handhaaf, te bewys en te verryk in ’n poging om vir hom naam te probeer maak. Uit sy verlede sien ons tot watter uiterstes hy gegaan het: die bedrog, die leuens, die verbrokkeling van sy kerngesin. Uiteindelik moes hy vir sy lewe vlug.

In hierdie verhaal sien ons hoe Jakob mettertyd verander het in iemand wat nie meer sy sekerheid in homself gevind het nie, maar in God se beloftes aan hom. Jakob het toe in ooreenstemming met God se siening van hom begin leef. Ons sien ook dat God Jakob se naam verander het as ’n bewys van wie Hy Jakob bestem het om te wees. Jakob se nuwe naam het die betekenis van sy lewe, sy rol in die samelewing en sy verhouding met God uitgespel. Vir Jakob se geloofspad vorentoe deur die lewe sou hierdie nuwe naam bepaal wie hy sou wees en hoe hy sou leef.

Bybelgedeelte

  • Genesis 32:6-13, 21-31

Hulpmiddels

  • Wit naamplakkers, een vir elke groeplid
  • ’n Paar koki’s
  • Die video Jakob
  • Alternatief: Rob Bell se video Nooma 18 – Name (dit is op YouTube beskikbaar)

Die ontmoeting

Aktiwiteit: Kies ’n karakter
Elke jongmens kry ’n plakker waarop hulle die naam van ’n TV-karakter, ’n rolprentster, ’n strokiesprentheld, ’n historiese figuur of ’n fiktiewe karakter neerskryf. Dit is belangrik dat hulle nie kan sien wat die ander op hulle plakkers skryf nie.

Volg nou hierdie stappe:

  • Elke jongmens plak sy of haar plakker op die voorkop van die een aan hulle regterkant sonder dat daardie jongmens kan sien wat daarop geskryf staan.
  • Elkeen kry dan ’n beurt om vir die groep vrae te vra oor die persoon wie se naam op sy of haar voorkop geplak is. Só moet hulle probeer uitvind wie hulle is.
  • Die antwoorde hoef nie net ja of nee te wees nie.
  • Hier is ’n paar vrae wat hulle kan gebruik:
  • Waarvoor is ek bekend?
  • Wat is my beroep?
  • Wat is my geslag?

Gesels saam

  • Was dit maklik om uit te vind wie jy is?
  • Wat het dit moeilik of maklik gemaak?
  • Wat sou die speletjie moeiliker of makliker gemaak het?

Die doel van die aktiwiteit is om die gesprek oor identiteit aan die gang te sit. Hierdie persone of karakters se identiteit is gekoppel aan hulle verlede, aan wat hulle gedoen het, aan hulle besittings, aan hulle beroemdheid en aan hulle foute. Gesels saam oor hoe swaar dit soms is om weg te kom van ’n label (etiket) wat iemand op jou geplak het. Praat ook oor hoe mense dan skielik van jou verwag om op ’n sekere manier op te tree en volgens jou label te reageer. Óf jy moet altyd presteer óf almal verwag dat jy altyd die moeilikheidmaker sal wees óf …

Op die spoor van …
Die kaart op die gespreksblad wys hoe Jakob uit Kanaän na Haran gevlug het nadat hy sy broer, Esau, bedrieg het. Laat een van die jongmense vertel waarom Jakob gevlug het.

Laat iemand in die groep die biografiese inligting oor Jakob voorlees.

Biografiese inligting oor Jakob

  • Abraham se kleinseun en Isak se seun
  • Esau se tweelingbroer
  • Gebore in Kanaän
  • Getroud met sy oom (Laban) se twee dogters (Lea en Ragel); moes veertien jaar by sy oom werk as vergoeding vir sy dogters
  • Pa van 12 seuns na wie die 12 stamme van Israel later vernoem is

Vertel nou kortliks vir die groep wie Jakob was. Die naam Jakob beteken “bedrieër”. In die eerste deel van sy lewe was Jakob inderdaad getrou aan sy naam. Hy het sy broer, sy pa en sy oom bedrieg. Op die ou end wou hy selfs kyk of hy vir God om die bos kom lei. Maar hierdie leefwyse het Jakob se lewenspad verander en hom ’n vlugteling gemaak. Skielik moes hy die hele tyd agter en rondom hom kyk omdat hy vyande gemaak het waarheen hy ook al gereis het.

Die een groot rede waarom Jakob só opgetree en gekies het om sy lewenspad op hierdie manier te loop, lê opgesluit in sy poging om vir hom naam te probeer maak. Jakob kon vir sy verlede probeer vlug, maar nie vir God nie. God het ’n ander idee gehad van wie Jakob moes wees. God het ’n ander reis vir Jakob beplan en het daarom ook ’n ander pad gehad waarop Hy vir Jakob wou neem.

Video
Julle gaan vandag se video eers heel aan die einde van die ontmoeting kyk. Die video fokus op jongmense wat soek na wat hulle nodig het om in te wees of aanvaar te word. Jongmense vind dikwels dat dit hulle moedeloos en terneergedruk laat voel om iets of iemand te wees wat hulle nie werklik is nie.

Opsioneel: As ’n ekstra aktiwiteit of as alternatief vir die video Jakob kan julle as groep na Rob Bell se video Nooma 18 – Name kyk.

Wegwyser
Lees die verhaal van Jakob in Genesis 32:6-13 en 21-31.

Wys die groep daarop dat hierdie deel van Jakob se verhaal fokus op die tyd ná al die jare waarin hy ’n vlugteling was en toe besluit het om na sy geboorteland terug te keer. Die een krisis was dat sy broer, Esau, vir Jakob met die dood gedreig het die laaste keer toe hulle mekaar gesien het. Jakob het nie geweet wat om te verwag nie.

Gesels saam

  • Waarvoor was Jakob bang? (Hy was bang dat Esau hom sou doodmaak.)
  • Wat het hierdie vrees veroorsaak? (Jakob het vir sy lewe gevrees, want hy het sy pa, Isak, bedrieg om sy oudste broer, Esau, se seën te ontvang. As bedrieër in die familie het hy getrou gebly aan sy naam en aan sy droom van sukses en geluk, maar teen ’n duur prys: Hy het as ’n vlugteling in ’n vreemde land gaan woon.)
  • Wat het Jakob gedoen om sy vrees te hanteer? (1. Jakob het nie meer gefokus op wat hy self kon doen nie, maar het in gebed na God toe gegaan. Hy het nou sy vertroue in God se belofte geplaas, want deur die gebeure in sy verlede het hy ontdek God kom sy belofte van sorg en bystand aan hom elke keer na. 2. Jakob se fokus het dus weggeskuif van sy gierigheid, ambisies en planne. Hy het meer gefokus op wat God vir sy lewe in gedagte gehad het as op sy eie planne. 3. Jakob het hom doelbewus en strategies in ’n posisie geplaas om die situasie na sy beste vermoë te hanteer. Jakob het planmatig te werk gegaan en nie toegelaat dat omstandighede en gevolge hom van koers af dwing nie. Jakob het beheer oor sy omstandighede geneem.)
  • Wat is so besonders aan Jakob se naamsverandering? (’n Naam in Jakob se tyd het altyd iets van die mens self vertel. Baie lank het Jakob se drome, sy foute en ook ander mense sy naam bepaal – bedrieër. Toe God in Jakob se lewe ingryp, was dit Hý wat bepaal het wie Jakob sou wees. Jakob se nuwe naam het nuwe betekenis aan sy lewe gegee. Dit het vir hom ’n nuwe verstaan gegee van wat hy moes doen en watter rol hy in God se plan moes speel.)

Reisjoernaal 
Jakob en God het sy nuwe identiteit letterlik met mekaar uitgestoei. Jakob se dae van bedrieg en sy fokus op eie gewin was verby. God het seker gemaak dat Jakob vir altyd sou onthou dat Hy aan hom ’n ander en nuwe identiteit gegee het, en dat Hy van Jakob verwag het om in pas met hierdie nuwe identiteit, Israel, te leef.

Laat drie jongmense elk een van die aanhalings lees.

A person often meets his destiny on the road he took to avoid it.
– Jean de La Fontaine

Men go abroad to wonder at the heights of mountains, at the huge waves of the sea, at the long courses of the rivers, at the vast compass of the ocean, at the circular motions of the stars, and they pass by themselves without wondering.
– Augustinus

We run away all the time to avoid coming face to face with ourselves.
– Anoniem

Gesels saam

  • Hoe help hierdie aanhalings jou om die verhaal van Jakob se naamsverandering beter te verstaan?

Vraag & antwoord
Die volgende vrae sal die groep oor hulleself laat nadink. Hier gaan dit nie oor regte of verkeerde antwoorde nie, maar oor ervarings en opregte belewenisse. As groepleier kan jy die gesprek só lei dat die jongmense mekaar kan hoor en by mekaar kan leer. Vermy geykte en oorvereenvoudigde antwoorde. Dit is beter dat jongmense die erns en intensiteit van keuses en optredes besef as dat hulle te vinnig en te maklik antwoorde en oplossings daarvoor vind.

Gesels saam

  • Wat veroorsaak dat jy soms te bang is om jouself te wees?
  • Hoe hanteer jy situasies waar jy uit voel, of waar ander nie dieselfde standaarde of waardes as jy uitleef nie?
  • Wat kan jy uit Jakob se optrede leer en in jou lewe toepas?

Jakob se situasie was spanningsvol. Gebede vat nie die spanning weg nie. Gebed het Jakob net weer help verstaan wie hy is en wie die God is wat hy aanbid.

Jakob het egter nie toegelaat dat sy vrees sy optrede bepaal nie. Hy het gekyk watter bydrae hy kon lewer om die situasie beter te bestuur (geskenke om sy broer se gemoed te verbeter; die verdeling van sy kamp om sy mense te beskerm; boodskappers om voorbrand te maak; gebed om sy afhanklikheid te bely; beloftes wat herhaal is om sy gesindheid te bevestig). Jakob het egter nog verder gegaan en sy vertroue in God se beloftes en opdragte aan hom bevestig.

Border crossing
Help die jongmense om na te dink oor alles wat ’n invloed het op die manier waarop hulle oor hulleself dink. Noem ’n paar voorbeelde.

Wys die jongmense hoe Jakob op sy roeping en sy verhouding met God begin fokus het.

Help hulle verstaan dat Jakob se naamsverandering nuwe betekenis aan sy lewe gegee het. Jakob het nie meer vir homself geleef nie, maar was deel van God se groot ewigheidsplan.

Dit is ook vir ons belangrik om te verstaan wie ons in Christus is voordat ons verder gaan met ons lewensreis. Dit is egter nie iets wat oornag gebeur nie. In Jakob se verhaal is dit duidelik dat dit ’n lang pad is om te stap. In sy verhaal is dit egter duidelik dat ons hierdie reis nie alleen aanpak nie. God is elke tree saam met ons. Wanneer ons oortuig is hiervan, in geloof volhard en sonder ophou bid, sal ons vind dat die reis, hoe lank dit ook al is, sinvol is en betekenis het.

Gesels saam

  • In watter faset van jou lewe moet jy jou Christenskap met oortuiging begin uitleef?
  • Kyk krities na advertensies en die lewe van beroemdes. Luister goed na die lirieke van gewilde liedjies. Probeer vasstel hoe die media of die blink lewe van sterre jou kan mislei om iets of iemand anders te wees as wat God vir jou in gedagte het.

Kyk nou saam na die video Jakob en/of na Rob Bell se video Nooma 18 – Name.

Sluit die ontmoeting met gebed af.

Hulpmiddel

© Missio 2024 | All rights reserved.