Kersfeesdiens

Sections

Oorsig

Kersfees is so goed in ons kerklike tradisie gevestig dat dit nie nodig is om veel agtergrond te verskaf nie. Nietemin bly dit waardevol om jaarliks weer te besin oor hoe Christus se koms liturgies op die beste manier gevier kan word, veral omdat die erediens op Kersdag in sommige kringe baie gewild geraak het terwyl die vakansieatmosfeer dit elders grotendeels verswelg. Dit is goed om telkens weer te kyk na dit wat tradisies en allerlei skeppende (en sekere ook afbrekende) kragte in die handelswêreld, die werke van kunstenaars en die populêre media doen om mense se persepsie van Kersfees te verander.

Ander tekste

Jesaja 9:2-7
9 Die volk wat in donkerte geleef het, het ’n groot lig gesien, oor dié wat in die donker land was, het ’n lig geskyn.
2U het dié wat nie meer ’n nasie was nie, baie gemaak,
hulle blydskap groot gemaak.
Hulle het hulle in u teenwoordigheid
verbly
soos mense bly is in die oestyd,
soos hulle juig wanneer hulle
die buit verdeel.
3Soos die dag toe Midian verslaan is,
het U die juk verbreek
wat op die volk gedruk het,
die stok waarmee hulle geslaan is,
waarmee hulle gedryf is.
4Elke soldateskoen wat in die oorlog
gebruik is,
en elke uniform wat met bloed bevlek is, sal verbrand word,
deur die vuur verteer word.
5Vir ons is ’n Seun gebore,
aan ons is ’n Seun gegee;
Hy sal heers, en Hy sal genoem word:
Wonderbare Raadsman,
Magtige God,
Ewige Vader,
Vredevors.

6Sy heerskappy sal uitbrei, en Hy sal vir altyd vrede en voorspoed bring. Hy sal op die troon van Dawid sit en oor sy koninkryk regeer. Hy sal dié koninkryk vestig en in stand hou deur reg en geregtigheid, van nou af en vir altyd. Daarvoor sal die onverdeelde trou van die Here die Almagtige sorg.

Titus 2:11-14
11Die genade van God wat verlossing bring, het immers aan alle mense verskyn. 12Dit voed ons op om die goddelose leefwyse en wêreldse begeerlikhede te laat vaar en met selfbeheersing, opregtheid en godsvrug in die teenswoordige wêreld te lewe, 13terwyl ons uitsien na die gelukkige dag wat ons verwag. Op daardie dag sal die heerlikheid van ons grote God en Verlosser, Jesus Christus, verskyn. 14Hy het Homself vir ons as offer gegee om ons van alle ongeregtigheid vry te maak en ons van sonde te reinig, sodat ons sy eie volk kan wees wat ywerig is om die goeie te doen.

15Dit is die dinge waaroor jy moet praat. Gebruik jou volle gesag om aan te moedig en tereg te wys. Gee aan niemand aanleiding om op jou neer te sien nie.

Lukas 2:1-14, (15-20)
Die geboorte van Jesus

(Matt 1:18–25)
2 In daardie tyd het keiser Augustus ’n bevel uitgevaardig dat ’n volkstelling in die hele ryk gehou moet word. 2Hierdie eerste volkstelling het plaasgevind toe Sirenius goewerneur was in die provinsie Sirië. 3Almal het gegaan om hulle te laat inskryf, elkeen na sy eie stad toe.

4Ook Josef het gegaan. Hy het van die dorp Nasaret in Galilea na Judea toe gegaan, na Betlehem, die stad van Dawid, omdat hy tot die huis en geslag van Dawid behoort het. 5Maria, sy verloofde, wat swanger was, het saamgegaan om ingeskryf te word. 6Terwyl hulle daar was, het die tyd gekom dat haar kind gebore moes word. 7Sy het haar Eerstelingseun in die wêreld gebring en Hom in doeke toegedraai en in ’n krip neergelê, omdat daar vir hulle geen plek in die herberg was nie.

Die skaapwagters en die engele
8Daar was skaapwagters in daardie omgewing wat in die oop veld gebly en in die nag oor hulle skape wag gehou het. 9Meteens staan daar ’n engel van die Here by hulle, en die heerlikheid van die Here het rondom hulle geskyn. Hulle het baie groot geskrik. 10Toe sê die engel vir hulle: “Moenie bang wees nie, want kyk, ek bring vir julle ’n goeie tyding van groot blydskap wat vir die hele volk bestem is. 11Vandag is daar vir julle in die stad van Dawid die Verlosser gebore, Christus die Here! 12En dit is vir julle die teken: julle sal ’n kindjie vind wat in doeke toegedraai is en in ’n krip lê.”

13Skielik was daar saam met die engel ’n menigte engele uit die hemel wat God prys en sê:
14“Eer aan God
in die hoogste hemel,
en vrede op aarde
vir die mense in wie Hy
’n welbehae het!”

15Nadat die engele van hulle af weggegaan het na die hemel toe, sê die skaapwagters vir mekaar: “Kom ons gaan reguit Betlehem toe om te sien wat gebeur het, soos die Here dit aan ons bekend gemaak het.”

16Hulle gaan toe haastig daarheen en kry vir Maria en Josef, en die Kindjie wat in die krip lê. 17Toe hulle Hom sien, het hulle vertel wat oor hierdie Kindjie aan hulle gesê is. 18Almal wat dit gehoor het, was verwonderd oor wat die skaapwagters hulle vertel het. 19Maria het alles wat gesê is, onthou en telkens weer by haarself daaroor nagedink. 20Die skaapwagters het toe teruggegaan terwyl hulle God loof en prys oor alles wat hulle gehoor en gesien het. Dit was alles net soos dit vir hulle gesê is.

Fokusteks

Psalm 96
Die Here kom om oor die aarde te heers
96 Sing ’n nuwe lied tot eer van die
Here,
sing tot eer van die Here,
almal op aarde!
2Sing tot eer van die Here,
prys sy Naam,
verkondig elke dag sy reddingsdade!
3Vertel die nasies van sy mag,
al die volke van sy magtige dade.
4Die Here is groot,
al die lof kom Hom toe,
ontsagwekkend is Hy bo alle gode.
5Al die gode van die volke is niks:
dit is die Here
wat die hemele gemaak het.
6Majesteit en luister
straal van Hom uit,
krag en glans vul sy heiligdom.
7Prys die Here, alle volke,
prys die Here om sy eer en mag!
8Prys die Here
om die eer van sy Naam!
Kom na sy voorhowe toe,
bring vir Hom offers!
9Buig voor die Here
by sy heilige verskyning;
betoon eerbied aan Hom,
almal op aarde.
10Verkondig onder die nasies:
“Die Here regeer;
die wêreld staan vas, dit wankel nie;
die Here sal die volke
regverdig oordeel.”
11Die hemele moet bly wees
en die aarde moet juig,
die see en alles daarin moet druis,
12die veld en alles daarop moet jubel,
al die bome in die bos
moet hulle verheug
13voor die Here, want Hy kom,
Hy kom om oor die aarde te heers.
Hy sal oor die wêreld heers
met regverdigheid,
oor die volke met billikheid.

God nooi ons uit en ons kom tot rus

Rus

Votum
Liturg: Verwelkom almal en wens hulle ‘n geseënde Kersfees toe.  Dan:
Ons steek die Christuskers aan om ons te herinner dat die Lig vir die wêreld op daardie eerste Kersnag gebore is.
Gemeente: Die volk wat in donkerte geleef het, het ‘n groot lig gesien; oor dié wat in die donker land was, het ‘n lig geskyn.

Liturg: Vir ons is ‘n Seun gegee.  Hy sal heers, en hy sal genoem word:
Gemeente: Wonderbare Raadsman, Magtige God, Ewige Vader, Vredevors.

Liturg:  Sy heerskappy sal uitbrei, en hy sal vir altyd vrede en voorspoed bring.  Hy sal op die troon van Dawid sit en oor sy koninkryk regeer.  Hy sal dié koninkryk vestig en ins stand hou deur reg en geregtigheid, van nou af en vir altyd.
Gemeente:  Amen
(n.a.v. Jesaja 9:5-6)

Adventkers
Die Christuskers word aangesteek terwyl die gemeente sing:
Lied 345 “Kom alle getroues” of
Flam 103 “Kersfees is ‘n Vreugdefees”

Seëngroet
Genade en vrede vir julle van God, wat gekom het, weer kom en elke dag in ons lewens kom.

Lofsang
Lied 351 “Kom, verwonder julle, mense”of
Vonkk 147 “Ons bring aan U die lof en eer” of 
Flam 144 “God is liefde”

Skriflesing: Titus 2:11-14

Lofsang
Lied 344 “O die goeie tyding, o die blye tyding”of
Vonkk 91 “Die kleine dorpie Bethlehem” of
Flam 319 “Want ‘n kind is vir ons gegee”

Skriflesing: Lukas 2:1-4

Lofsang
Lied 357 “‘n Kindjie is gebore”
Vonkk 39 “Lank lank terug in Bethlehem” of
Flam 323 “Goeie Nuus”

Skriflesing: Lukas 2:8-14

Lofsang
Lied 364 “Herders op die ope velde”of
Vonkk 97 “Christus lank reeds verwag”of
Flam 367 “Hoor Jy Die Eng’le (Sing Halleluja)”

Liedere

VONKK 147 “Ons Bring Aan U Die Lof En Eer”
Teks: Gideon Brits 2010
Melodie: Du Lebensbrot, Herr Jesu Christ – Peter Sohren 1668, ritmies aangepas 2001
Orrelbegeleiding: Werkgroep Kerkmusiek UOVS 1978. Gebruik met toestemming: NG Kerk-Uitgewers 2001
© Teks en orrelbegeleiding: 2011 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media)
© Melodie: Openbare besit
RUBRIEK: Klassiek – Kersfees en Epifanie

1. Ons bring aan U die lof en eer,
ons sing met vreugdeklanke.
U, Heer, ons Koning, het gekom,
dit was ons hartsverlange.
Van vroeg af is dit reeds voorspel
dat U sou kom, Immanuel.
Ons Heiland is gebore!

2. Kom almal, sing jul lof en dank
aan Hom, die Kind gebore.
”Eer aan die Koning en die Heer”,
sing al die hemelkore.
Met blydskap dink ons aan dié dag
deur voorgeslagte lank verwag.
Ons Heiland is gebore!

VONKK 91 “Die Kleine Dorpie Betlehem”
Teks: O Little Town of Bethlehem – Phillips Brooks 1868;
Afrikaanse weergawe: Driekie Jankowitz 2010 (Pro Deo)
Melodie:  FOREST GREEN – Tradisioneel Engels E16
Orrelbegeleiding en kantyoryverwerking: Ralph Vaughan Williams 1906
Klavierbegeleiding: Jacus Krige 2010
© Afrikaanse teks en klavierbegeleiding: 2010 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media)
© Melodie, orrelbegeleiding en kantoryverwerking: Openbare besit
RUBRIEK: Klassiek – Kersfees en Epifanie

1. Die kleine dorpie Betlehem
lê rustig daarie nag,
terwyl dié wonderwerk gebeur
waarvoor die wêreld wag.
Want diep in daardie donker nag
verskyn ’n nuwe dag
vir almal wat in nood verkeer
en op sy redding wag.

2.  Toe God se Seun gebore is,
was daar geen plek vir Hom;
so word ’n donker dierestal
‘n helder heiligdom.
Want soos voorspel en lank verwag
verskyn ’n Koningster,
wat ewig lig en vrede straal
na mense wyd en ver.

3. O Koningskind daar in die krip,
U kom hier by ons woon.
Net U versoen ons sondeskuld
en maak ons lewe skoon.
Die engele bring blye eer,
want U kom ons herstel.
O Vredekoning, God met ons,
U is Immanuel.

VONKK 39 “Lank, Lank Terug In Betlehem”
Teks: Long time ago in Bethlehem – Jester Hairston 1956; Afrikaanse teks onbekend,
gewysig Jacques Louw 2009 ©
Melodie: Mary’s Boy Child – Jester Hairston 1956/1962 (1901-2000)
© Teks: © 2009 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media)
© Melodie: Bourne Music 1957
RUBRIEK:  Kontemporêr – Kersfees

1. Lank, lank terug in Betlehem
– die Messias soos verwag –
het Jesus Christus, Seun van God,
gekom op Kersfeesdag.

Refrein:
Hoor hoe sing die eng’lekoor,
hul bring aan God die eer.
Vir ons het God sy Seun gestuur,
niks kon sy liefde keer.
Hoor hoe sing die eng’lekoor,
ons Koning het gekom;
en ons sal leef in ewigheid,
omdat ons glo in Hom.

2. Waar herders wag hou in die nag,
sien hul ‘n nuwe ster.
Hul hoor ‘n eng’lekoor wat sing,
musiek wat kom van ver.

Refrein:
Hoor hoe sing die eng’lekoor,
hul bring aan God die eer.
Vir ons het God sy Seun gestuur,
niks kon sy liefde keer.
Hoor hoe sing die eng’lekoor,
ons Koning het gekom;
en ons sal leef in ewigheid,
omdat ons glo in Hom.

3. Daar was geen plek in Betlehem,
vir die Galilese paar.
Daar in ‘n stal so koud en kaal
word Sy beloftes waar.

Refrein:
Hoor hoe sing die eng’lekoor,
hul bring aan God die eer.
Vir ons het God sy Seun gestuur,
niks kon sy liefde keer.
Hoor hoe sing die eng’lekoor,
ons Koning het gekom;
en ons sal leef in ewigheid,
omdat ons glo in Hom.

VONKK 97 “Christus, Lank Reeds Verwag”
Teks: Diese heilige Nacht – Duits E16; Hierdie heilige nag – Betsie Els 1981;  gewysig Jacques Louw 2010 ©
Melodie: Tradisioneel Duits E18
Klavierbegeleiding: VONKK Werkgroep 2010
Orrelbegeleiding: Albert Troskie 2010 (Pro Deo)
© Teks en klavierbegeleiding: 2010 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media)
© Musiek: Openbare besit
RUBRIEK: Kinderlied – Kersfees en Epifanie

1. Christus, lank reeds verwag,
is gebore dié nag.
Daarom sing engele bly.
Duisternis is nou verby.

2. Herders hou daardie nag
oor hul skape die wag.
Daar hoor hul engele sing,
wat goeie nuus aan hul bring.

3. Wyse manne van ver
volg die Betlehemster;
bring aan die Kindjie hul eer,
kniel in verwondering neer.

4. Jesus, ons bring U eer –
ons Verlosser en Heer.
Saam met die engelekoor
wil ons ‘n loflied laat hoor.

F103. “Kersfees Is ’n Vreugdefees”
(RUBRIEK: Flammikidz – Kersfees / Diens en Getuienis)
Teks en musiek: Jan de Wet
© 2003 MAR Gospel Music Publishers
(Opgeneem op Lofliedere vir Jesus – 100 Gunstelinge)

1. Kersfees is ’n vreugdefees.
Jesus is nou hier.
Hy wil by sy mense wees
om saam met hulle fees te vier.

2. Kersfees is ’n Christusfees
as ons net verstaan,
dat Hy nie net in ’n krip lê nie,
maar ook aan ’n kruis moes hang.

Refrein:
Vir jou en my het Jesus mens geword.
Hy het gely om ons die lewe te gee.
Maak oop jou hart en laat sy vrede in.
Kersfees sal dan in jou begin.

3. Kersfees is ’n vreugdefees.
Jesus het gekom.
Hy wil by sy mense wees
dat hul kan glo in Hom.

4. Kersfees is ’n vreugdefees.
As ons net verstaan,
dat Hy nie net in ’n krip lê nie,
maar ook deur ’n graf moes gaan.

Refrein:

Nie net een keer in ’n jaar nie!
Kersfees elke dag heel jaar.

F144. “God Is Liefde” 
(RUBRIEK: Flam – Kersfees / Epifanie, lof)
Musiek: Retief Burger
Teks: Attie van der Colf © NG Kerk Uitgewers
© 2005 Urial Publishing
(1 Joh 4:7-21, Rom 5:1-11, Joh 3:16)

God is liefde,
juig ons harte en bedink wat Liefde doen.
Dat Hy ons sy Seun gestuur het
om ons sonde te versoen.

Hy wat eerste liefgehad het,
het in Liefde ons vergeef,
nou kan ons uit God gebore
uit die bron van liefde leef,
uit die bron van liefde leef,
uit die bron van liefde leef.

F319. “Want ’n Kind Is Vir Ons Gebore (Immanuel)”
(RUBRIEK: Flam / Flammikidz – Kersfees)
Oorspronklik: Immanuel
Teks en musiek: Marcel Zimmer
Afrikaanse vertaling: Faani Engelbrecht
© 1993 Celmar Music

1. Want ’n kind is vir ons gebore,
God het sy Seun aan ons gegee.
Die heerskappy rus op sy skouers
en sy Naam sal wees:

Refrein:
Wonderbare Raadsman, Magtige God,
Ewige Vader, die Vredevors.

Immanuel,
God met ons.
Immanuel,
God met ons,
Immanuel.

2. Want so lief het God die wêreld,
Hy het sy Seun aan ons gegee
sodat die wat nou in Hom glo
leef tot in ewigheid.

Refrein:

F323. “Goeie Nuus”
(RUBRIEK: Flammikidz / Flam – Kersfees)
Teks en musiek: Marcel en Lydia Zimmer
Oorspronklike titel: Goed Nieuws
Afrikaanse vertaling: JP Bruwer, Marcel en Lydia Zimmer
© 1999 Celmar Music
(Nav Jes 9:5)

Refrein:
Goeie nuus, goeie nuus
sing saam met eng’le kore!
Goeie nuus, goeie nuus
Jesus is gebore, Jesus is gebore.

“Wonderbare Raadsman”
1. Hy wil jou altyd bystaan
in alles, dag en nag.
Ja, in jou hele lewe
gee Hy jou raad en krag.

“Sterke God”
Hy is die allerbeste,
geen ander is soos Hy.
Die magtigste en sterkste
sal Hy vir altyd bly.

Refrein:

“Ewige Vader”
2. En Hy is soos ’n Vader
so baie lief vir jou.
Hy dra jou in Sy arms
jy kan op Hom vertrou.

“Vredevors”
Hy gee jou ware vrede
vir nou en vir altyd.
En dié wat in Hom glo
sal leef in ewigheid.

Refrein:

“Immanuel”
3. Hy is ook altyd by jou
en altyd om jou heen.
En waar jy ook al rondgaan
laat Hy jou nooit alleen.

Refrein:

F367. “Hoor Jy Die Eng’le (Sing Halleluja)”
(RUBRIEK: Flam – Kersfees)
Musiek: Francé Ludik
Teks: Annalise Wiid
Kopiereg: Ó 2005 Annie’s Song (Geadministreer deur Flam Musiek-Uitgewers)

Hoor jy die eng’le,
hoor jy vir Josef,
hoor jy Maria,
sing tot sy eer?

Sien jy die herders,
sien jy die wyses,
sien jy ons almal, buig voor Hom neer?

Refrein:
Sing halleluja, sing halleluja, sing halleluja,
God kom na ons toe!
Sing halleluja, sing halleluja, sing halleluja,
Jesus is hier!

God the Almighty
loved us so deeply
wanted to help us
and set us free.

Laid down his glory
came as a baby
entered our weakness,
entered our need.

Refrein:
Sing alleluia, sing alleluia, sing alleluia
God is among us!
Sing alleluia, sing alleluia, sing alleluia
Jesus is here!

God van die eeue, God van die heelal
lê in ’n stal – babatjieklein.

God of the heavens, God of the angels
entered our sorrow, entered our pain.

Sing alleluia, sing alleluias, sing alleluia
God is among us!
Sing halleluja, sing halleluja, sing halleluja
Jesus is hier! (x2)

God praat met ons en ons luister

Gebed
Liefdevolle God en Hemelvader, Immanuel, Ons dank U dat U God met ons is en dat U u Seun gestuur het om onder ons te woon en ons na die ware lewe te lei. Gee dat die hoop, die vrede, die vreugde en die liefde waarvan ons in die tyd van Advent gehoor het, ’n volle werklikheid in ons sal wees – ook nou waar ons U aanbid en dien. Deur Jesus Christus ons Here – nou en vir ewig. Amen
(Uit Handleiding vir die Erediens, BybelMedia)

Skriflesing: Psalm 96

Familie-oomblik

Vertel die storie van “J is for Jesus:  The sweetest story ever told” deur Crystal Bowman.  Jy kan die boek vir Amazon bestel.

Dit is in rym geskryf, hier is ‘n los Afrikaanse oorvertelling daarvan:
Een dag, was die wêreld toe onder die sneeu.  Al die mense het in die middel van die dorpie bymekaar gekom, want daar was iets nuuts by die lekkergoedwinkel – iets wat niemand nog ooit vantevore gesien het nie.

Die lekkergoedmaker was opgewonde om sy nuwe Kersfeeslekker vir almal te wys.  Hy het ‘n rooi en wit pepermentstokkie op gehou dat almal kan sien – al die kinders wou daaraan lek!

“Ek het hierdie lekker gemaak”,  het hy verduidelik. Ek het dit gemaak sodat dit soos ‘n letter “J” lyk.

J staan vir Jesus, God se Seun wat aarde toe gekom het, en Kersfees is wanneer ons sy geboorte onthou.

Maar wanneer jy die lekker omdraai, om die letter onderstebo te hou, dan lyk dit soos ‘n skaapwagter se staf.

Skaapwagters was die eerste wat die Goeie Nuus gehoor het. Terwyl die skaapwagters hul skape in die nag opgepas het, was die lug ewe skielik verlig met ‘n helder hemelse lig. 

Engele het verskyn en begin sing: “Ere aan God in die hoogste hemel…” 

En daar in die dorpie waar Jesus gebore is, het die skaapwagters hom gevind, lekker warm toegewikkel in doeke in ‘n stal.

Die skaapwagters se harte was vol verwondering en vreugde en hulle het gekniel langs die baba seuntjie.

Ek het strepies op die lekker gesit, het die lekkergoedmaker gesê , om te onthou dat Jesus ons sonde weggewas het.  Hy het aan die kruis gesterf, sy bloed het gevloei.  Daarom is daar rooi strepies.

Die wit van die lekker is daar om ons te herinner dat ons vergewe is, ons is so wit soos sneeu.  Jesus is gebore om ons van ons sonde te verlos, om ons heilig en skoon te maak aan die binnekant.

Ek wou hierdie storie met julle deel, het die lekkergoedmaker gesê, sodat Jesus ook julle verlosser kan wees. Vertel asb. hierdie storie vir almal en sê vir God dankie vir die geskenk van sy Seun!

(As jy die boek bestel het, maar dit nie betyds gaan kry nie, kan jy vroegtydig ‘n vriendelike e-pos stuur aan Retha)

Gee vir al die kinders “Candy Canes”.

Preekriglyn

Kersdag is in die volste sin van die woord ‘n dag van vreugde.  God raak die wêreld aan.  God bring hoop en genesing.  God breek ‘n toekoms vir God se wêreld oop.

Isaac Watts se Kerksgesang uit 1719 (gebaseer op Psalm 98) beskryf ons vreugde:
Joy to the World, the Lord is come!
Let earth receive her King;
Let every heart prepare Him room,
and Heaven and nature sing
and Heaven, and Heaven, and nature sing.
Joy to the World, the Saviour reigns!
Let men their songs employ;
While fields and floods, rocks, hills and plains,
repeat the sounding joy, repeat, the sounding joy.
He rules the world with truth and grace,
and makes the nations prove,
the glories of His righteousness,
and wonders of His love,
and wonders, wonders, of His love.”

Die volume word oopgedraai

Kersdag is inderdaad ’n dag van vreugde. “Heaven and nature sing.”  Psalm 96 vuur hierdie vreugde aan.  Psalm 96 roep alle mense op aarde, alle volke, sy hele skepping – hemel, aarde, veld en see – op om te sing, te verkondig, te vertel, te aanbid!

“Sing, sing, sing,” hoor ons in die eerste twee verse. “Prys, prys, prys, prys,” hoor ons in vers 1, 7 en 8.  Die hele toon van die psalm is vreugde, blydskap en eer aan God.  Dis asof die volume stadig maar seker oopgedraai word.  Eers is dit die mense wat moet sing.  Dan word die skepping deel van die koor.  Alles moet sing!  Die hele skepping is die teater van God se glorie (Calvyn).  Overduin het opgemerk dat ’n erediens en die prediking soms ’n hopelose ervaring kan wees, maar as ons ’n psalm gesing het, was dit die moeite werd.

Waarom sal ons lofsang?

Hoekom moet ons vandag hierdie psalm sing?  Wat is die redes vir hierdie lofsang?  Die antwoord word in die hart van hierdie psalm aangetref: “Die Here regeer; die wêreld staan vas, dit wankel nie; die Here sal die volke regverdig oordeel . . . want Hy kom, Hy kom om oor die aarde te heers.  Hy sal oor die wêreld heers met regverdigheid, oor die volke met billikheid” (10, 13).

Hierdie verse benadruk twee groot gedagtes:

Een: ‘n Nuwe lied
Wanneer ’n koning in die Ou Nabye-Ooste gekroon is, is daar dikwels ’n nuwe lied geskep (1).  Miskien was hierdie psalm só ’n lied.  Dit was ’n groot affêre.  Ons kan doodgewoon dink aan 60 jaar gelede toe koningin Elisabeth gekroon is.  Spesiale musiek is gekomponeer.  Hierdie jaar was daar groot feesvierings om dit te herdenk.  Alles is in herinnering geroep . Dis asof sy weer as koningin gekroon is.

Ons weet nie wat die agtergrond van die psalm is nie, maar dis duidelik dat iets gebeur het wat die koningskap van die Here bevestig het.  Hy word bely as die Een wat alles geskep het.  Hy word bely as Een wat bo al die gode is.  Die gode is niks.  Hy alleen is die Skepper, maar ook die Verlosser, want dit word keer op keer gesê dat Hy reddingsdade en magtige dade verrig het (3).  Anders as ander konings met ’n groot gevolg, word Hy omring met al die luister en heerlikheid.  Hy is ontsagwekkend bo alle gode.

Twee: Onreg reggestel
Die verwagting van Israel was altyd dat die Here sou ingryp en die reg sou herstel. Op die dag van oordeel sal Hy die goddelose oordeel en die regverdige herstel. Die geskiedenis van Israel is vol onreg. Konings het hulle mag misbruik en die weerlose mense nie goed behandel nie. Die ware koning (sien Ps 72) was iemand wat reg en geregtigheid sou herstel en sou toesien dat die reg van weerlose mense gehandhaaf word.

In een van die groot profesieë wat dikwels met Kersfees in verband gebring word, sê Israel: “Sy heerskappy sal uitbrei, en Hy sal vir altyd vrede en voorspoed bring. Hy sal op die troon van Dawid sit en oor sy koninkryk regeer. Hy sal dié koninkryk vestig en in stand hou deur reg en geregtigheid, van nou af en vir altyd. Daarvoor sal die onverdeelde trou van die Here die Almagtige sorg” (Jes 9:6). Die psalmdigter sê dat hierdie God nou koning is!

Waar gemaak in Jesus

Kersfees sing ook oor hierdie groot gebeurtenisse, omdat dit in Jesus waar geword het.  Twee punte is belangrik:

Een: God het nie vergeet nie
Die Skepperkoning het nie sy skepping vergeet nie.  Die Nuwe Testament verwys telkens na Jesus as die een deur wie God alles geskep het (Joh 1:3; Kol 1:15, 16; Heb 1:2).  In Jesus het God se kragtige dade en heerlikheid sigbaar geword.  Johannes sê: “Die Woord het mens geword en onder ons kom woon.  Ons het sy heerlikheid gesien, die heerlikheid wat Hy as die enigste Seun van die Vader het, vol genade en waarheid” (Joh 1:14).  God het die wêreld nie prysgegee nie.  Dit staan vas en sal nie wankel nie, want in Jesus sien ons God se trou.

Twee: Skepper en Verlosser is een
Die Skepper en Verlosser is een.  Kersfees vier die koms van God na die wêreld egter onder die teendeel.  Die heerlikheid en majesteit van God kom in die vorm van ’n mens.  Dis teen alle verwagting in.  Jesus se koms word nie met trompetgeskal in ’n troonsaal aangekondig nie, maar aan herders deur ’n koor uit die hemel, op die oop velde van sy skepping, onder die sterrehemel (Luk 2:14). Wyse manne ontdek dit wanneer die skepping deur middel van ’n ster vir hulle die pad na die koning in die krip wys (Matt 2). “Heaven and nature sing . . .”

In Jesus breek die heerskappy van God dus op ’n vreemde manier deur. Die Een deur Wie God alles gemaak het, word ’n mens. In Jesus sien ons sprankies van God se heerlikheid wanneer Hy die waardes van die hemel hier op aarde kom vestig. Sy omgang met mense getuig van regverdigheid en billikheid. Hy vestig God se koningsheerskappy deur sy gesag oor die natuur, siekte, lyding, sonde en dood. Tog is dit nie universeel sigbaar nie. Jesus is God se koningskap wat ons nou vier, maar eers later werklik in volle gestalte sal sien.

Hoe sigbaar is God se heerskappy?

Een van die grootste probleme wat ons op Kersfees met die sing van hierdie psalm het, is dat sy koningsheerskappy nie so sigbaar is nie.  Daar is ander gode wat mense se gedagtes en lewe in beslag neem.  Daar is ander magte wat aanspraak daarop maak dat hulle in beheer is.  Daar is pyn, lyding, siekte, sonde en dood.  Die stukkende skepping, stukkende verhoudings, siekte, lyding, kan hier benadruk word (sien onder “Konteks”).  Baie mense vier hierdie Kersfees die eerste keer sonder ’n geliefde. Baie mense het nie die moed om bly te wees en God te prys nie.  Ons vier die koms van koning Jesus met hartseer, omdat ons die gebrokenheid van die skepping sien. Ons verlossing is alreeds waar, maar ons deel nog nie ten volle in die vrug daarvan nie.

Hoop is gepas

Israel het hierdie psalm met hoop gesing.  Ja, hulle het die dade van God in die verlede in herinnering geroep, maar die vyande het nie verdwyn nie.  Die onreg was onder hulle neuse.  Die volke rondom hulle het steeds ander gode aanbid.  Hoe kan ons hoop hê in so ’n gebroke wêreld?  Op hierdie vraag verskaf die psalm twee antwoorde:

Een: Al was ek nie daar nie
Daar is ’n ou “Negro Spiritual” met die titel “Were you there”?  Dit vra of ons daar was toe Jesus gekruisig, gesterf en begrawe is.  Dieselfde vraag kan ten opsigte van Jesus se geboorte gevra word. Was ons daar toe die Koning mens geword het?  Ons pragtige lied antwoord: “Al was ek nie daar nie, ek weet dit is waar….”

Ek was nie daar nie.  Nee, maar tog ook, ja.  Wanneer die geloofsgemeenskap op Kersdag saamkom en juig en sing, word ons deel van die gebeurtenis!  Dis hier waar ons hoop lewend gehou word.  Dis hier waar ons vir mekaar sê dat Jesus Koning is.  Dis hier waar ons mekaar herinner dat God nie sy skepping vergeet het nie, maar kom red het.  Sy magtige dade word in herinnering geroep.  Dis hier waar ons ons verwonder in die heerlikheid van God wat vol genade en waarheid onder ons kom woon het.  Dis hier waar ons mekaar herinner dat alles reg is, al lyk alles verkeerd.

Ons vier Kersfees asof dit die eerste keer is.  Hy het in ’n wêreld waar baie ander gode aanbid, sy heerskappy van reg en billikheid kom vestig.  Die een wat die hemel bewoon het, het gekom.  Hy het hier, tussen ons, kom woon.

Dis ook hier waar ons vir mekaar sê dat alles wat ons in Jesus se geboorte vier, finaal vervul sal word wanneer die koning weer sal kom.  Ons leef dus in hoop wanneer ons saamkom.  Wanneer die Koning weer kom, sal ons saam met die stemme in die hemel uitroep: “Die koningskap oor die wêreld behoort aan ons Here en sy Gesalfde, en Hy sal as koning heers tot in alle ewigheid. Nou het ons God die redding gebring, nou is sy mag en koningskap hier, en die gesag van sy Gesalfde” (Op 11:15; 12:10). Saam met alle gelowiges sal ons ’n “nuwe lied” voor God se troon sing (Op 5:9; 14:3).

Ons hoop word dus in stand gehou wanneer ons die lofsange saam met ander gelowiges sing en wanneer ons mekaar aanmoedig om te “leef in die verwagting van ’n nuwe hemel en ‘n nuwe aarde wat God belowe het en waar die wil van God sal heers” (2 Pet 3:13).

Twee: Verkondig elke dag
Een van die belangrikste aksente in Psalm 96 word in vier eenvoudige woorde van hierdie psalm aangetref. Hierdie drie woorde is “verkondig elke dag” (2). Sien ook “verkondig onder die nasies” (10) en “vertel.” Die mense van die aarde moet hoor van sy koningskap.  Kersfees belig die missionêre God, sê Lamparter: “Is dit nie die heilige plig van die volk van God om hierdie wonderlike God aan die oningewydes bekend te maak nie?” MacDonald vra tereg: “As ons regtig die grootheid en goedheid van die Here waardeer, sal ons nie wil hê dat ander ook sy Naam moet grootmaak nie?”

Die kerk, sê Petrus, is geroep om die verlossingsdade te verkondig van Hom wat ons uit die duisternis na die lig oorgebring het (1 Pet 2:9). Ons moet dit nie net op Kersfees, Paasfees en Pinksterfees doen nie. Dit moet elke dag gebeur! Ons moet dit verkondig en oorvertel.

In dieselfde asem moet ons ook sê dat die aanbiddingsgemeenskap dit met integriteit moet doen. Wanneer ons saamkom op Kersdag en verkondig dat ons Heer koning is, moet ons ook die beeld van hierdie Koning uitstraal. As ons Koning met regverdigheid en billikheid opgetree het, word die liggaam van Christus hierdie soort gemeenskap. Elkeen wat dus na die kerk luister en kyk, moet hoop kry.

Opnuut hoopvol

Dirkie Smit skryf: “Elke Kersfees weer lê dié bondel hoop opnuut in die krip, dié stuk God-met-ons, dié stuk belofte, dié stuk nuutheid en lewe en toekoms en moontlikheid. Elke Kersfees weer is dié Kind mooi vir alle oë-wat-kan-hoop, wat-die-Onsienlike-kan-sien. Daarom troos dié blye tyding elke Kersfees weer op siekbeddens, in eensame kamers, in arm buurte, in bange harte. En elke Kersfees weer word ons genooi om daarvolgens te handel – téén alle sigbare ellende in, téén gruwelike misdaad en sinlose geweld, téén swaarkry, siekte en die dood.”

God stuur ons om te leef

Gebed
Ons loof u Naam, o Here,
ons wil vrolik juig;
met harp en lier getuig,
met snare sing u ere.

U goedheid laat ons lewe.
ons oggendlied wil sing,
ons aandlied hulde bring.
U trouheid loof ons, Here.

Ons juig oor U, o Here –
hoe groot is al u werk,
u dade onbeperk,
u denke so oneindig.
(n.a.v. Vonkk 20)
Amen

Lofsang 
Lied 201 “Lofsing die Heer, buig voor hom neer” (Afrikaans van Watts se lied waarna in die preek verwys word.)

Seën
Liturg (L): Mag die God van die engele wat Christus se geboorte aangekondig het, vreugde in julle harte bring op hierdie dag en vir altyd.
Gemeente (G): Amen.

L: Mag die God van liefde wat sy enigste Seun vir ons gegee het, julle lewe met liefde en vrede vul.
G: Amen.

L: Mag Immanuel, God met ons, met julle wees in alles wat julle doen, totdat Hy julle in sy ewige koninkryk laat ingaan.
G: Amen.

V: Die almagtige God, Vader, Seun en Heilige Gees, seën julle, nou en vir ewig.
G: Amen.
(Uit Handleiding vir die Erediens, BybelMedia)

Respons 
Lied 348 “Stille nag, heilige nag!”

A ministry platform for faith leaders.

© Copyright Bible Media | This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.