Drie en Twintigste Sondag in Koninkrykstyd

Sections

Oorsig

Soos ‘n veelkantige diamant spreek elkeen van vandeesweek se tekste die gebrokenheid van ‘n stukkende wêreld op eiesoortige wyse aan – alles binne die groter raamwerk van die voleinding. Psalm 12 bely én roep na ‘n God wat ongeregtigheid sal uitroei en gelowiges sal beskerm teen goddelose mense. Te midde van afvalligheid en luiheid onder gelowiges, bemoedig die teks uit 2 Tessalonisense 3 die gemeente om nie moeg te word om goed te doen nie. Jesus se bekende profetiese rede in Lukas 20 vertel van groot onheil en vervolging wat voorlê, maar dat dit ook ‘n geleentheid vir gelowiges sal wees om van Hom te getuig en, “daar sal selfs nie eens een haar van julle kop af val nie”. Jesaja 65 vertel dat daar ‘n einde aan al die ellende sal kom: Die Here gaan ‘n nuwe hemel en ‘n nuwe aarde skep.

Ander tekste

Jesaja 65:17-25
’n Nuwe hemel en ’n nuwe aarde
17Ek gaan ’n nuwe hemel
en ’n nuwe aarde skep;
aan dié wat daar nou is,
sal daar nie meer gedink word nie,
hulle sal nie onthou word nie.
18Wees bly, en jubel sonder ophou
oor wat Ek gaan skep:
Ek gaan ’n Jerusalem skep
wat vol blydskap is,
sy inwoners sal vreugde hê.
19Ek sal jubel oor Jerusalem,
Ek sal bly wees oor my volk.
Daar sal in Jerusalem
nie meer iemand gehoor word
wat huil of om hulp roep nie.
20Daar sal geen kind sterf
wat maar ’n paar dae oud is nie
en geen grysaard wat nie sy jare
uitgeleef het nie.
As iemand op honderdjarige leeftyd
sterf,
sal dit beskou word
asof hy jonk gesterf het;
as hy nie honderd word nie,
sal hy beskou word
as iemand wat vervloek is.
21Dan sal mense huise bou
en self daarin woon,
hulle sal wingerde plant
en self die druiwe eet.
22Hulle sal nie huise bou
waarin ander sal woon nie,
hulle sal nie wingerde plant
waarvan ander die druiwe sal eet nie.
My volk sal so oud word
soos ’n boom.
Dié wat Ek uitverkies het,
sal self die vrug van hulle handewerk
geniet.
23Hulle sal hulle nie
tevergeefs vermoei nie,
hulle sal nie kinders hê
vir wie daar rampe wag nie,
want hulle sal ’n volk wees
wat deur die Here geseën word,
hulle en hulle afstammelinge.
24Voor hulle nog roep,
sal Ek antwoord,
terwyl hulle nog praat,
sal Ek hulle gebed verhoor.
25Die wolf en die lam sal saam wei,
die leeu sal strooi vreet soos ’n bees,
en stof sal die kos van die slang wees.
Op my heilige berg
sal niks verkeerds gedoen word nie,
niks vernietig word nie,
sê die Here.

Psalm 12
Die Here hou oor ons wag
12 Vir die koorleier: met basstem.
’n Psalm van Dawid.
2Help tog, Here,
want daar is geen vrome meer nie,
daar is geen betroubare mens
meer oor nie.
3Die mense bedrieg mekaar;
hulle mislei mekaar met vleitaal.
4Die Here sal al die vleitaal uitroei
en die grootpratery
van die mense 5wat sê:
“In ons tong lê ons krag.
Ons lippe help ons.
Ons buig vir niemand nie.”
6Maar die Here sê:
“Die swakkes word mishandel
en die armes kla.
Daarom gryp Ek nou in
en gee uitkoms aan dié
wat daarna smag.”
7Daar is niks vals in wat die Here sê nie.
Sy woorde is soos silwer
wat oor en oor in ’n oond gesuiwer is.
8U, Here, hou oor ons wag.
U sal ons vir altyd
teen sulke mense beskerm,
9selfs al pronk goddeloses nog rond
en al heers die gemeenheid nog
tussen die mense.

Lukas 21:5-19
Die profetiese rede: die tempel sal afgebreek word
(Matt 24:1–2; Mark 13:1–2)
5Toe sommige oor die tempel praat, oor die pragtige klippe en gewyde geskenke waarmee dit versier was, sê Jesus: 6“Alles wat julle sien—daar sal ’n tyd kom dat nie een klip op die ander gelaat sal word nie. Alles sal afgebreek word.”

Die profetiese rede: rampe en vervolging
(Matt 24:3–14; Mark 13:3–13)
7Hulle vra Hom toe: “Here, wanneer sal hierdie dinge gebeur en wat is die teken van wanneer dit gaan plaasvind?”

8Hy antwoord: “Pas op dat julle nie mislei word nie, want baie sal onder my Naam kom en sê: ‘Dit is ek!’ en: ‘Die tyd het aangebreek!’ Moenie agter hulle aanloop nie! 9Wanneer julle hoor van oorloë en opstande, moenie beangs raak nie, want hierdie dinge moet eers plaasvind, maar dit is nog nie onmiddellik die einde nie.”

10Verder sê Hy vir hulle: “Die een nasie sal teen die ander te staan kom en die een koninkryk teen die ander. 11Daar sal groot aardbewings wees; hongersnode en epidemies sal op baie plekke voorkom. Daar sal skrikwekkende dinge wees en groot tekens van die hemel af.

12“Maar nog voordat dit alles gebeur, sal hulle julle gevange neem en vervolg. Hulle sal julle oorlewer vir verhoor in die sinagoges en vir opsluiting in gevangenisse; hulle sal julle voor konings en goewerneurs bring ter wille van my Naam. 13Dit sal vir julle ’n geleentheid wees om van My te getuig. 14Stel julle dus daarop in om julle nie vooraf oor julle verdediging te kwel nie, 15want Ek sal vir julle die woorde en die wysheid gee wat deur geeneen van julle teenstanders teengespreek of weerlê kan word nie. 16Julle sal selfs deur julle ouers en broers en familie en vriende verraai word, en hulle sal party van julle doodmaak. 17En julle sal ter wille van my Naam deur almal gehaat word, maar 18daar sal selfs nie eens ’n haar van julle kop af val nie. 19Deur julle volharding moet julle julleself red.”

Fokusteks

2 Tessalonisense 3:6-13
Bid vir ons
3 Verder, broers, bid vir ons, sodat die woord van die Here vinnig mag versprei en oral in ere gehou mag word soos by julle. 2Bid ook dat ons van verkeerde en slegte mense verlos word, want nie almal is gelowiges nie.

3Die Here is getrou; Hy sal julle versterk en julle van die bose bewaar. 4Deur die Here het ons vertroue in julle dat julle doen en sal doen wat ons julle voorhou.

5Mag die Here julle gedagtes rig op die liefde van God en die volharding van Christus!

Die plig om te werk
6Ons beveel julle, broers, in die Naam van ons Here Jesus Christus: Onttrek julle aan elke broer wat leeglê en hom nie hou aan die opdragte wat julle van ons ontvang het nie.

7Julle weet self watter voorbeeld ons vir julle gestel het om te volg. Ons het nie daar by julle leeggelê 8of op ander geteer nie. Inteendeel, ons het dag en nag geswoeg en gesweet om nie vir een van julle ‘n las te wees nie. 9Nie dat ons nie die reg het op onderhoud van julle nie, maar ons wou vir julle ‘n voorbeeld wees wat julle moet volg. 10Toe ons nog by julle was, het ons vir julle uitdruklik gesê: “As iemand nie wil werk nie, moet hy ook nie eet nie.”

11Ons sê dit omdat ons verneem dat daar mense by julle is wat leeglê, wat self nie werk nie en hulle net met ander se sake bemoei. 12Sulke mense beveel en gebied ons op gesag van die Here Jesus Christus dat hulle hulle aandag by hulle werk moet bepaal en hulle eie brood verdien.

13Wat julle betref, broers: Moenie moeg word om goed te doen nie.

14En as iemand nie ons bevele, soos ons dit in hierdie brief vir julle gee, gehoorsaam nie, sonder dan daardie man af en vermy hom, dat hy kan skaam kry. 15Moet hom egter nie soos ‘n vyand behandel nie, maar wys hom tereg soos ‘n broer.

Seën
16Mag die Here, wat vrede gee, julle altyd in alle opsigte vrede gee! Die Here sal by julle almal wees!

17Nou skryf ek met my eie hand. Groete, Paulus.

So teken ek elke brief. Dit is my handskrif.
18Die genade van ons Here Jesus Christus sal by julle almal wees!

Ekstra stof

Vorige riglyne:

2 Tessalonisense 3:1-5- Gebed laat die Woord versprei
Die Bose is natuurlik nie net beperk tot die persoon van die Satan self of die wetteloosheid wat aan die werk is in die wêreld nie.  Verkeerde (letterlik: mense wat uit plek uit is!) en slegte mense kom ook in die geledere van die gemeente voor: “nie almal is gelowiges nie.”

Interessant is Paulus se voorskrif nie dat sulke mense uitgesnuffel moet word en uit die gemeente geban moet word nie.  ‘n Mens kan natuurlik lelike foute op dié manier begaan.  Hy skryf gebed voor die gemeente en vir die werkers in die wingerd van die Here.  Dit is na alles God wat ons van die Bose bewaar ( vgl Matt 6:13).

Paulus se voorskrif tot gebed ook vir die werkers herinner aan Jesus se opdrag in Lukas 10:2: “Die oes is groot, maar die arbeiders min.  Bid dan die Here aan wie die oes behoort, om arbeiders uit te stuur vir sy oes.”  Maar die Woord word nie net deur die volgehoue arbeid van geestelike werkers versprei nie, maar spesifiek ook deur die gebede van die gemeente vir die bestaande werkers, in dié geval Paulus-hulle.

Vers 5 spoor die gemeente aan om aan die een kant God se liefde vir hulle te onthou.  Dit sal hulle versterk.  Maar Hy hou ook die voorbeeld van Christus voor, spesifiek sy volharding.  Dit sal hulle moed gee om hulle eie geloofswedloop te voltooi.

2 Tessalonisense 3:6-18 – Verdien jou eie brood
Paulus moedig die Tessalonissense aan om nie leeg te lê nie, maar hulle eie brood te verdien, soos Spreuke 14:23 ook sê: “Harde werk bring beloning; om net te praat, bring gebrek.”  Dit bring natuurlik nie net voordeel vir hulleself nie, maar ook vir die koninkryk.  Hierin kan hulle Paulus se voorbeeld volg, wat self vir sy eie brood gewerk het in Tessalonika, al kon hy eintlik sy reg as apostel uitgeoefen het om van hulle voorsiening gebruik te maak.

Sy opdrag aan die gemeente om hulle aan leeglêers te onttrek kan moontlik die eerste vorm van sensuur in die Christelike kerk wees.  Dit is ook interessant dat die doel is om die oortreder terug te wen deur hom skaam te maak. Dit moet egter nie in ‘n vyandige gesindheid geskied nie, omdat dit die saak van die evangelie sou skaad.

Hy sluit die brief af met ‘n bemoediging tot volharding in goed doen, sowel as ‘n seënbede, in sy eie handskrif.

Liturgie

Liturgie

Aanvangslied: Lied 164 “Ons is almal hier tesaam vs 1,2”

Aanvangswoord  
Seëngroet  

Sang: Lied 219 “Laat ons sing van ons Verlosser 1,2,3”

Wet: Momente uit Mig
Miga 6:8-9 ()
Miga 2:1-2 ()

Skuldbelydenis 

Vryspraak
Miga 4:1-2 ()
Miga 5:1 ()

Geloofsbelydenis: ahv Die Groot Gebedeboek

Lied 188 “Kom dank nou almal God 1,2,3”

Epiklese

Skriflesing: 2 Tessalonisense 3:6-13

Familie-oomblik
Prediking
Gebed
Offergawes

Wegsending: Lied 215 “Here ons al U loof 1,2,3,4,5”

Uitsending
Seën

Antwoord: Lied 312/313/314/315/ of
F361. Laat Dit So Wees (Amen)
(RUBRIEK: Kersflam – Gebed)
of
Vonk 38 (Melodie is Lied 582 “Bly by my Heer”) 
Here, Ons God, As Ons Nou Huis Toe Gaan

God nooi ons uit en ons kom tot rus

Rus

Aanvangslied: Lied 164 “Ons is almal hier tesaam vs 1,2”

Aanvangswoord  
Voorganger: Wees bly, en jubel sonder ophou oor wat die Here gaan skep.
Gemeente: Die Here gaan ’n nuwe hemel en ’n nuwe aarde skep.

Voorganger: Wees bly, en jubel sonder ophou oor wat die Here gaan skep.
Gemeente: Die Here gaan ’n Jerusalem skep wat vol blydskap is.

Voorganger: In Jerusalem gaan niemand meer huil of om hulp roep nie.
Gemeente: Jerusalem se inwoners sal vreugde hê.

Voorganger: Wees bly, en jubel sonder ophou oor wat die Here gaan skep.
Gemeente: Die Here gaan ’n nuwe hemel en ’n nuwe aarde skep.
Almal: Amen.
OF
Psalm 145:1, 4, 17-21
Ek wil u lof verkondig,
my God en Koning,
ek wil u Naam altyd loof.
4Geslag na geslag prys wat U doen
en vertel van u magtige dade,
17Die Here is regverdig
in al sy handelinge,
getrou in alles wat Hy doen.
18Die Here is naby almal
wat Hom aanroep,
almal wat Hom
in opregtheid aanroep.
19Aan dié wat Hom dien,
gee Hy wat hulle vra,
Hy hoor as hulle om hulp roep,
en Hy red hulle.
20Die Here beskerm almal
wat Hom liefhet,
maar al die goddeloses verdelg Hy.
21Ek sal die lof van die Here
verkondig.
Laat al wat leef,
sy heilige Naam vir altyd prys.

Seëngroet  
(Gemeente se naam), wat aan God ons Vader en die Here Jesus Christus behoort. Genade en vrede vir julle van God ons Vader en die Here Jesus Christus!

Sang: Lied 219 “Laat ons sing van ons Verlosser 1,2,3”

Wet: Momente uit Miga
Miga 6:8-9 ()
8Mens, die Here het jou bekend gemaak
wat goed is:
Hy vra van jou dat jy reg
sal laat geskied,
dat jy liefde en trou sal bewys,
dat jy bedagsaam sal lewe voor jou God.
9Om die Here te dien, dit is wysheid.

Miga 2:1-2 ()
2 Ellende wag vir julle
wat rampe teen ander beplan,
wat op die bed lê en dink
aan kwaad om te doen,
wat dit vroeg in die môre gaan uitvoer
omdat hulle die mag in die hande het.
2Hulle begeer ’n stuk grond en vat dit,
huise, en lê beslag daarop.
Hulle kul ’n man uit sy huis uit,
’n mens uit sy besitting uit.

Skuldbelydenis 
Here, ek is ’n leë kruik wat gevul moet word. Vul dit, Here, want my geloof is swak. Versterk my, want my liefde is koud. Maak my warm en ywerig sodat my liefde ook kan uitgaan na my naaste. Ek beskik nie oor ’n sterk en stewige geloof nie, Here. Soms twyfel ek en is ek glad nie in staat om U te vertrou nie. O Here, help my. Versterk my geloof en vertroue in U. In U alleen het ek al my skatte verseël. Ek is arm; U is ryk en betoon u genade aan die armes. Ek is ’n sondaar; U is regverdig. By my is daar ’n oorvloed sonde; in U is daar die volheid van geregtigheid. Daarom sal ek by U bly, die Een van wie ek kan ontvang, maar vir wie ek niks kan gee nie. Amen.
(Gebed van Martin Luther)

Vryspraak
Miga 4:1-2 ()
Uit Sion kom die openbaring
4 Daar kom ’n tyd dat die berg
waarop die huis van die Here is,
’n blywende plek sal hê
bokant die bergtoppe
en sal uitstaan bo die heuwels.
Die volke sal daarheen stroom,
2baie nasies sal daarnatoe gaan en sê:
“Kom, laat ons optrek
na die berg van die Here toe,
na die huis van die God van Jakob
sodat Hy ons sy wil kan leer
en ons daarvolgens kan lewe,
want uit Sion kom die openbaring, uit Jerusalem die woord
van die Here.”

Miga 5:1 ()
5 Maar jy, Betlehem-Efrata,
jy is klein onder die families in Juda,
maar uit jou sal daar iemand kom
wat aan My behoort
en hy sal in Israel regeer…

Geloofsbelydenis: ahv Die Groot Gebedeboek
“Ek glo in Jesus Christus,
nie in ’n halfgod of ’n halfmens nie,
maar in die ewige Seun van die ewige Vader
wat uit louter liefde die hemel geskeur het,
om ’n mens te word,
wat kon lag en ly, wat kon twyfel en vrees
– een van ons.

Ek glo dat Hy te midde van die haat,
die koue en die verskrikking
as ’n weerlose Kind gekom het
– ter wille van die weerloses en die kinders.

Ek glo dat die eindelose opstand
teen God en die goeie
die enigste Mens wat God en goed was,
geoordeel en vermoor het
en dat die pyn en die godverlatenheid
van die hele wêreld
in sy sterwensroep gestol het.

Ek glo dat Hy uit die dood opgestaan het
en dat sy opstanding
die ewige teken is dat dinge anders kan wees;
dat die stryd tussen die lewe en die dood
finaal ten gunste van die lewe besleg is
en dat hierdie waarheid voortaan uitsig bied
in die mees uitsiglose omstandighede.”
(Gedeeltelik aangehaal uit die Groot Gebedeboek, bladsy 414 )

Lied 188 “Kom dank nou almal God 1,2,3”

Liedere

F327. “Jesus, Rots”
(RUBRIEK: Kruisfuur – Hoop en Vertroue) Oorspronklik: Meine Hoffnung Stehet Feste (1680)
Afrikaanse vertaling: Attie van der Colf Kopiereg: © NG Kerk Uitgewers (Liedboek 503)  Musiek: Gewysig deur Carli Lessing

1. Jesus, Rots, my hoop vir ewig,
veilig kan ek op U bou.
U is Heer, my anker stewig,
vas kan ek op U vertrou.

2. U, my hoop, my koers op aarde –
U gee aan die lewe sin.
Heer, U gee my lewe waarde;
nuut kan ek met U begin.

Refrein:
Deur u mag, deur u krag
dra U my van dag tot dag.
Aan U Heer, altyd weer
lof, aanbidding, dank en eer
lof, aanbidding dank en eer.

3. U, my hoop, my hede, toekoms,
leer my werk en bid en wag.
U gee op my vrae uitkoms,
Inspireer my elke dag.

Refrein:

Brug:
U vergeef, U laat leef
in U krag kan ek oorwin.
U vergeef, U laat leef
in U krag kan ek oorwin, kan ek oorwin.

F330. “Ewig (U is)”
(RUBRIEK: Flam – Geloof en Vertroue / Toekomsverwagting) Teks en musiek: Retief Burger
Kopiereg: © 2006 Urial Publishing (Opgeneem op Luidkeels Hersien)

Ewig, U is ewig,
ver bo ons verstand hou U als in u hand.
U is waardig, U is waardig,
al wat ons kan doen, is om u Naam te roem.
U is, U is.

Ewig sal U regeer en niks ooit sal U kan keer
U’s die stewige Rots, onwankelbaar.
En eendag sal U weer kom as ons Koning en Bruidegom.
U’s ons enigste hoop wat vas bly staan.
Ewig Heer, U is. U is. U is.

Onwankelbaar, onmeetbaar, so wonderbaar,
U is.

God praat met ons en ons luister

Epiklese
Here, in u Woord sê U dat U naby almal is wat U aanroep, naby aan almal wat U in opregtheid aanroep. U het ons vir Uself afgesonder deur die evangelie wat aan ons verkondig is, sodat ons deel kan kry aan die heerlikheid van ons Here Jesus Christus. Maar omdat ons weet hoe diep afhanklik ons van U is, Here, roep ons U nou in opregtheid aan: Spreek tot ons deur die evangelie, Here (uit Ps 145 en 2 Tess 2).

Skriflesing: 2 Tessalonisense 3:6-13

Familie-oomblik
Prediking

Familie-oomblik

Die fokus van vandag se teks is nie net om ’n goeie werketiek te hê nie nie, maar eerder oor wat dit beteken om saam in gemeenskap met mekaar te leef.  Ons word genooi om mekaar in ag te neem – ook in die kerk.  Ons sou  kon vra of ons ’n gemeenskap is waar ’n paar al die werk doen, of streef ons na ’n balans waar almal hul gawes en tyd gee om saam te werk?

Farmer Duck deur Martin Wadell is ’n storie wat ons help om te sien wat met ’n gemeenskap gebeur waar die werklading nie gedeel word nie.  Die boer is baie lui en die arme eend moet al die werk doen.  In die proses word die eend fisies en emosioneel uitgeput!  Uiteindelik gryp die ander diere in, jaag die lui boer weg en begin almal help om die plaas te versorg.  Hierdie storie help ons om te sien hoe ons almal geroep is om te deel in die werk – by die kerk en by die huis.
Of jy kan hierdie pragtige video van die storie wys of die storie in jou eie woorde oorvertel.

Preekriglyn

[Nota: Predikers kan verse 14 en 15 gerus insluit by die Skriflesing.]

In die tweede kwartaal van 2018 is wyd in die media berig oor ‘n dertigjarige New Yorker, wie se ouers hom deur ‘n hofbevel gedwing het om hulle huis te verlaat. Die New York Post het oor die aanloop tot dié regsproses berig:

Mark and Christina Rotondo were forced to the extreme-parenting measure after giving their layabout millennial boy Michael cash for moving expenses, pleading with him to get on with his life and finally sending written legal notices demanding he grow up and move out.

Millennials. Dit is die generasie, waarvan millenial sanger Micah Tyler sing dat hulle in ‘n koffiewinkel sit, sonder ‘n vaste betrekking, en vas glo hulle gaan miljoenêrs op 30 wees. Hulle gaan die wêreld verander – met hul kennis van essensiële olies. Kyk gerus na hierdie video in die erediens. Onthou, dis ‘n Millenial wat hier sing.

Ontduik gesinspligte

Luiheid is egter nie ‘n nuwe fenomeen, ‘n “millenial”-verskynsel nie! Soos dit soms in gesinne gaan, só ook dikwels in die huisgesin van God. Dit was reeds so in Paulus se tyd, skryf teoloog NT Wright na aanleiding van ons teksgedeelte:

‘Bemoeisiekes’, noem Paulus hulle. Dit is mense wat nooit iewers werk aanvaar nie en in plaas daarvan op die gunste en gawes van ander Christene oorleef. Sommige Skrifuitleggers meen hierdie houding is gebore uit die oortuiging dat die wêreld gou tot ‘n einde gaan kom. Dit is waarskynlik nie die hoofrede vir hierdie luiheid nie. Die vernaamste rede waarom sommige Tessalonisensers op ander se rug gery het, is Paulus se lering dat die gemeente soos ‘n groot familie is. Paulus het geleer dat die lede van die familie daarom vir mekaar moet sorg.  Net soos in enige familie is dit soms ‘n versoeking vir ‘n gesinslid om die gewone huishoudelike pligte te probeer ontduik. Die lid hoop die ander gesinslede sal “nice” wees en nie moelik raak omdat hulle die pligte moet uitvier nie. Hulle maak staat op die ander se liefde en omgee om by wye van spreke ‘n gratis rit te kry. Net sos kan dit in die kerk werk.

Dink maar aan al die alledaagse gebeure in ‘n gesin (soos Sussie wat dringend toilet toe moet gaan, toevallig elke keer wanneer die kroos skottelgoed moet was na die Sondagmaal), óf in die werksplek (die kollega wat sy verantwoordelikhede gedurig ontduik en aangee vir ander), óf in ‘n sportspan (die spanmaat wat slaplê tydens oefeninge). Ons kan waarskynlik almal met hierdie soort gedrag assosieer.

Dieper delf

Ons kan dieper delf deur die Griekse woorde wat hier met leeglê vertaal word uit te lê. Die twee woorde is ataktōs en atakteō. 

Dit is die woorde vir die probleemkwessie wat aangespreek word.

  • Die 1953 Afrikaanse Bybelvertalers het deurentyd gekies vir ‘n relatief vae term in hulle vertaling: “onordelikes” of “onordelik”. Hoewel Wanamaker meen dat ataktōs en atakteō dálk kan verwys na “disorderly behaviour”, maak hy sy voorkeur duidelik: “. . . but in the context of work it often has the sense of failure to fulfill one’s duties or obligations. In such instances indolence is certainly one of the chief reasons for such a failure.”
  • Louw & Nida wys eweneens daarop dat atakteō in die konteks van 2 Tessalonisense 3 niks minder as luiheid is nie: “. . . to refuse to be engaged in the efforts of work—’to do nothing, to be idle, to be lazy.’ . . . ‘we were not lazy when we were with you . . . we kept working so as not to be an expense to any of you’ 2 Th 3:7-8. Traditional translations have often interpreted atakteō in an etymological sense of ‘not being ordered’ and hence with a meaning of ‘to behave in a disorderly manner,’ but this is quite contrary to the context.”
  • Daar ís nietemin plek vir die gedagte van “onordelikheid”. Onordelikheid beteken dan dat jy die basiese ritme van werk en selfsorg verloor.
Afhanklikheid

In ‘n Grieks-Romeinse stadsomgewing soos Tessalonika sou sódanige luiheid daartoe kon lei dat die leeglêers afhanklik was, en geleef het van die gunste en gawes van die gemeente en meer spesifiek van die meer gegoede lidmate se vrygewigheid.

Die saak waarom dit gaan is die traagheid – nie onvermoë nie, maar onwilligheid – van sommige gelowiges om self vir hulle eie lewensonderhoud te werk. Paulus se negatiewe vermaning is gevolglik: “Hou op om luilekker rond te hang en op ander te teer” (Joubert).

Die positiewe oproep is reeds vroeër gekommunikeer: “. . . ons vermaan julle . . . om oorvloediger te wees en julle eer daarin te stel om rustig te lewe en julle eie sake te behartig en met julle eie hande te werk, soos ons julle beveel het . . .” (1 Tess 4:10-11 – 1953-vertaling). Nou word dié positiewe vermaning herhaal: “Sulke mense beveel en vermaan ons deur onse Here Jesus Christus, om rustig te werk en hulle eie brood te eet” (2 Tess 3:12 – 1953-vertaling).

Tot sover ataktōs en atakteō.

Woorde en prentjies

Kom ons fokus op hoe hierdie verskynsel vandag steeds voorkom.

Dink ‘n bietjie aan woorde en prentjies wat in hedendaagse taal hierdie begrip vir ons ophelder. Wie van julle kan aan sinonieme vir “luiaard”/”leeglêer” in Afrikaans en Engels dink?

  • Enkele sinonieme vir “layabout’” in die NY Post-berig hierbo is byvoorbeeld: idler, loafer, slob, do-nothing, couch potato, lazybones, parasite, leech, sloth. Dit is meestal nie sommer kliniese selfstandige naamwoorde nie, maar idiomatiese uitdrukkings wat prentjies van luilekker niksdoen tot bloedsuiery oproep!
  • Afrikaanse idiomatiese ekwivalente is onder meer: leeglêer, luiaard, loodswaaier, klaploper, niksnuts, rugryer, niksdoener, parasiet, bloedsuier, skollie, lanterfanter, boemelaar, sleghalter, deugniet.

Hier is ‘n vraag: “Waaraan dink jy as jy hierdie of daardie woord hoor?” Gee gemeentelede kans om te reageer.

[Nota: Nog moontlihede: As dit ‘n gesinsdiens is met ‘n gemaklik informele karakter: Laat sit ‘n paneel van skerp belydenisklaskinders voor, en laat hulle beurte maak om woordverklarings vir iets soos of “sleghalter”, “klaploper” of “lanterfanter” aan te bied. Nóg ‘n alternatief is om die belydenisklas die week vooraf uit te stuur om ‘n Kids Say-opname te maak: laat hulle vir kleiner kinders in die gemeente die vraag vra wat is ‘n “deugniet”, “loodswaaier” en “klaploper”; tydens die diens word die opnames wat sommer met selfone gemaak is, dan gewys (dit kan ook as ‘n humoristiese deelnemende inleiding tot die boodskap dien. Maak vooraf seker dat ouers se toestemming hiervoor verleen word!).]

Leeglêers

Alle grappies op ‘n stokkie, die feit is: Die voorafgaande begrippe is meestal krás beledigende terme, en Paulus het dit oor dié soort atakteō-wangedrag onder gelowiges in 2 Tessalonisense 3:6-13: leeglêers wat hulle medegelowiges se goedheid misbruik deur op hulle te teer – nie sélf vir hul lewensonderhoud wíl werk nie – terwyl hulle wél in staat is om hul eie brood te verdien. Hieroor is Paulus baie kwaai – hy beveel streng tugmaatreëls aan – gaan selfs sover om die kerklike ban oor hierdie leeglêers uit te spreek!

Maar waarom so kwaai? Waarom is dit so belangrik dat individue wat vir hulleself kán sorg, dit wel sal doen, en nié op die rug van medegelowiges sal ry nie? Weer teoloog NT Wright:

Paul . . . did require that all the members of a church should be committed to sharing with one another as each had need, as would be the case in a Mediterranean family of the period. That is one of the meanings behind his regular way of speaking to his churches as ‘family’, ‘brothers and sisters’. The problem with this is that it is all too easy for some in such a community to slacken their own work and to rely on the efforts of others. This, he says, is stepping out of line.

In hierdie sin is die luiaards “onordelik”. Hulle ondermyn die familie so vermoë om sigself te versorg.

Dansgroep

Miskien kan ‘n gesin – en die gemeente – se gesamentlike “optrede” vergelyk word met dié van ‘n dansgroep of balletgeselskap. NT Wright skryf:

Deel van die skoonheid van goeie ballet is die wyse waarop die individu en die groep perfek saamwerk. Elke individu moet sy of haar individuele dansbewegings presies reg uitvoer sodat die hele groep in die regte ritme bly en die opvoering op koers bly, sonder ‘n enkele liggaamsdeel of beweging uit plek uit.

Drie keer in hierdie gedeelte gebruik Paulus ‘n woord wat op ‘n danser wat momenteel konsentrasie verloor en toelaat dat ‘n voet of elmboog uit plek uit raak, toegepas kan word. Let op diegene wat uit lyn uit raak, sê hy (vers 6). Ons het nie uit posisie of ritme geraak terwyl ons by julle was nie, sê hy in vers 7, terwyl ek hoor dat sommige uit lyn uit raak (vers 11). Die opvoering, die dansbeweging ly dan skade. Die vloei van die drama word onderbreek. Die toeskouers sal agterkom iets is fout. Elke individu moet sorg dra dat hy of sy presies in ritme en posisie bly sodat die hele opvoering die regte impak maak.

Sou ‘n danser tot tyd en wyl uitgegooi word uit die dansgroep weens volgehoue swak dissipline, laksheid – luiheid in hierdie geval – is dit nie omdat die choreograaf harteloos is teenoor die dansers nie, maar omdat hy/sy gefokus is op die bestaansdoel van die dansgeselskap as geheel.

As ons luiheid verstaan as laksheid, kan mens dadelik insien hoe laksheid ‘n geloofsgemeenskap laat misluk in hul bestaansdoel: “Sloth is the failure to do what needs to be done when it needs to be done – like the kamikaze pilot who flew seventeen missions” (John Ortberg).

Die streng orde wat dus hier voorgeskryf word, is ter wille van die gesamentlike getuienis van die gemeente teenoor die wêreld!

Uitdagende oorwegings

Hierdie teks laat ons met uitdagende vrae oor ons getuienis as Christene in omgewings waar leeglêery en ekonomiese parasitisme algemeen voorkom. Hierdie oorwegings is nie bedoel om ons skuldig te laat voel nie. Skuldgevoelens verlam mens tog so maklik. Die oorwegings moet ons aandag fokus en ons help om ons getuienis met woorde en dade helder te fokus.

Dink aan die volgende vrae:

  • Hoe laat leeglêery en bloedsuiery ons soms apaties teenoor mense wat werklik in nood verkeer, en inderdaad ons hulp nodig het?
  • Hoe kan ons die mense na wie toe ons uitreik, op menswaardige wyse uitnooi om aktiewe deelnemers van die hulp/bediening te wees, nie net passiewe ontvangers vir wie ons gee, of teenoor wie ons op paternalistiese wyse goed doen nie?
  • Hoe kan ons lidmate wat net “saamry op die gemeente-wa” uitdaag om ook saam te trek? Maar óók: hoe verhoed die gemeente se “touleiers en voorosse” dalk tans dat ánder die vrag saam trek? (Watter bestaande strukture – soos byvoorbeeld die dienstermyn van gemeenteleiers, óf gesindhede – soos byvoorbeeld kliekvorming, verhoed dus moontlike betrokkenheid van passiewe lidmate of buitestaanders?) Hoe sluit ons styl en prioriteite ander wat dinge anders sou wou doen, uit?
  • “Moenie moeg word om goed te doen nie.” Hoe word ons as individue en kerk uitgedaag en gestuur om “goed te doen” met betrekking tot die regstel van geïnstitusionaliseerde ekonomiese verkeerdhede? (Dink en praat oor kwessies soos byvoorbeeld werkloosheid, die kloof tussen ryk en arm, minimum lone, ekonomiese restitusie en geregtigheid.)

Koninkrykstyd roep ons onder meer op om die heerskappy van Christus sigbaar te maak in die wêreld, deur tekens van sy koninkryk op te rig . . . Kom ons doen dit deur met oorgawe sáám te dans, elkeen ons deel by te dra, en goed te doen!

God stuur ons om te leef

Gebed
My asem, my hart, my verstand, my hele lewe is met vreugde vervul as gevolg van God, wat my nie vergeet het nie, wie se krag my omhels en my optel. Deur die eeue heen het God sy geduld en vergifnis getoon. God laat trotse en uitspattige mense dwaas lyk en hy sorg vir die eenvoudiges wat Hom vertrou. God verander die rykes en selfsugtiges in bedelaars. God voed dié wat honger en arm is. Deur die eeue heen het God sy getrouheid bewys jeens hulle aan wie Hy sy vriendskap beloof het. U skoonheid vul die aarde en die hemel; die heiliges en die engele besing u lof: die ewige God, Vader, Seun en Heilige Gees. Amen

Offergawes

Wegsending: Lied 215 “Here ons al U loof 1,2,3,4,5”

Uitsending
Soos die môreson sal Christus opgaan en uit die hoogte op ons afstraal,
om lig te bring aan dié wat in duisternis en in die skaduwee van die dood lewe,
om ons voetstappe te rig op die pad van vrede.

Seën
Mag die Here, wat vrede gee, julle altyd in alle opsigte vrede gee!
Die Here sal by julle almal wees!

Antwoord: Lied 312/313/314/315/ of
F361. Laat Dit So Wees (Amen)
(RUBRIEK: Kersflam – Gebed)
Teks en musiek: Neil Büchner
Kopiereg: © Flam Musiek-Uitgewers

Laat dit so wees, Here, Amen.
Laat dit so wees, Here, Amen.
Heer, laat ons leef soos U leer
Here, Amen.
Laat dit so wees, Here, Amen.
of
Vonk 38 (Melodie is Lied 582 “Bly by my Heer”) 
Here, Ons God, As Ons Nou Huis Toe Gaan

1. Here, ons God, as ons nou huis toe gaan,
vra ons u seën, waar ons hier voor U staan.
U het u goedheid weer aan ons betoon,
ons saamwees in u Naam met guns bekroon.

2. Ons bid tot U, o Vader, Seun en Gees,
laat ons vir ander ook tot seën wees.
Maak ons getuies van u Naam, o Heer,
dat ook die wêreld U sal dien en eer.

3. U wat in liefde altyd by ons bly,
wees ons tog in ons lief en leed naby.
Sou daar beproewing oor ons pad kom, Heer,
maak ons volhardend in geloof al meer.

A ministry platform for faith leaders.

© Copyright Bible Media | This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.