Drie en Twintigste Sondag in Koninkrykstyd

Sections

Oorsig

Inleiding

Daar wag vir die gelowiges ’n wonderlike lewe by God, want Hy is God van die lewendes. Die gelowige kan daarna uitsien. Tog weet die gelowige dat hy/sy in hierdie lewe God altyd by hom/haar het. Daarom moet ons mekaar herinner aan die grootheid en goedheid van die Here. Omdat ons uitsien na wat vir ons voorlê, leef ons in  groter toewyding aan die Here. Moenie dat enige iets jou van stryk bring nie.

Fokusteks

Lukas

Ander RCL tekste

Haggai 1:15b-2:9;
Psalm 145:1-5, 17-21;
2 Tessalonisense 2:1-5, 13-17.

Lukas 20:27-38
Die vraag oor die opstanding uit die dood

(Matt 22:23–33; Mark 12:18–27)
27’n Aantal Sadduseërs—dit is die mense wat ontken dat daar ’n opstanding uit die dood is—kom toe nader en vra vir Jesus: 28“Meneer, Moses het vir ons voorgeskryf: As iemand ’n getroude broer het wat kinderloos sterwe, moet hy met sy broer se weduwee trou en vir sy broer kinders verwek. 29Nou was daar sewe broers. Die oudste het getrou en kinderloos gesterwe. 30Ook die tweede 31en die derde het met die weduwee getrou en kinderloos gesterwe, en so het dit met al sewe gegaan. 32Daarna het die vrou ook gesterwe. 33Die vrou nou, wie se vrou word sy met die opstanding? Al sewe het haar mos as vrou gehad.”

34Jesus sê vir hulle: “In hierdie wêreld trou die mense met mekaar, 35maar dié wat waardig geag is om deel te hê aan die toekomstige wêreld en aan die opstanding uit die dood, trou daar nie meer nie. 36Hulle kan ook nie meer sterwe nie; hulle is soos die engele. Hulle is kinders van God, omdat hulle uit die dood opgestaan het. 37Dat die dooies opgewek word, het Moses ook aangedui waar hy in die gedeelte oor die doringbos praat van ‘die Here, die God van Abraham, die God van Isak, die God van Jakob’ v. 38Hy is nie ’n God van dooies nie maar van lewendes, want by Hom leef hulle almal.”

39Toe sê sommige van die skrifgeleerdes: “Meneer, u het goed geantwoord.”
40Hulle het nie meer gewaag om Hom ’n enkele vraag te stel nie.

Eksegeties

Inleiding
Die voorafgaande perikoop (20:20-26) vertel van nog ’n konfrontasie tussen Jesus en die godsdienstige leiers. Jesus se teenstanders stuur ander persone om hulle vuil werk te doen. Die mense wat hulle stuur, word beskryf as “geheime agente wat hulle as opreg voorgedoen het” (20:20). Hulle wil Jesus op een of ander uitspraak vastrek sodat Hy aan die goewerneur uitgelewer kan word. Hiermee kry die bedreiging teen Jesus ’n politieke kleur. Die leser word op hierdie wyse voorberei vir die aanklag wat teen Jesus gebring sal word wanneer Hy verhoor word (23:2-5).

Teks

Jesus is nog steeds in die tempel en Hy word nou deur die Sadduseërs gekonfronteer (20:27-38). Dit is die enigste keer dat Lukas na hulle verwys. Die Sadduseërs het veral uit die ryk en belangrike families in Jerusalem gekom. Hulle was ’n invloedryke deel van die leierskorps en die kern van die priesterdom in Jerusalem.

Die Sadduseërs het nie in die lewe na die dood geglo nie (v 27), nog minder in die opstanding van die dooies. Hulle het ook die bestaan van geeste en engele ontken. Hierin staan hulle in skerp teenstelling met die Fariseërs (vgl Hand 23:6-8). Hulle het uitsluitlik die boeke van Moses, waar die geloof in die opstanding nog nie duidelik na vore tree nie, as gesaghebbend aanvaar. Die Fariseërs aanvaar ook nog die boeke van die profete waar dit duideliker word dat die opstanding verwag word.

Die Sadduseërs gebruik ’n voorskrif van Moses oor die swaers- of leviraatshuwelik (Deut 25:5; Gen 38:8) om Jesus te toets oor sy beskouing oor lewe na die dood. Dié voorskrif het bepaal dat, as ’n man kinderloos sterf, die broer van die afgestorwene sy skoonsuster moet neem en vir sy broer kinders verwek sodat die oorledene erfgename kan hê. Die rede vir hierdie reëling lê in die antieke siening dat die man die draer en instandhouer van die familienaam is. Sonder ’n seun loop nie net die individu nie, maar ook die familie gevaar om uit te sterf. Hou in gedagte dat dié siening ook saamhang met die konkrete wyse waarop die werklikheid beleef is. Die beste manier waarop ’n mens “onsterflikheid” kon bekom, was deur ’n nageslag.

Deur ’n geval te noem waar sewe broers die een vrou gehad het, en te vra wie se vrou sy by die opstanding sal wees, wil die Sadduseërs die opstandingsgeloof belaglik voorstel. Hulle wil egter ook te kenne gee dat Moses nie met die opstanding rekening gehou het toe hy die leviraatshuwelik voorgeskryf het nie. Dus, so lei hulle af, het Moses ook nie in die opstanding geglo nie.

Jesus bring met sy antwoord ’n regstelling by beide die Sadduseërs en Fariseërs se siening oor lewe na die dood. Die Fariseërs het geglo dat die lewe hierna ’n voortsetting sou wees van die aardse bestaan, maar in volmaakte geluk. Dus, sou ook die huwelik hierna bestaan. Jesus beklemtoon dat die dinge in die toekomstige wêreld heeltemal anders is as in hierdie wêreld. Daar sal geen huwelik nodig wees nie omdat diegene wat deel het aan die opstanding nie meer kan sterf nie – hulle hoef dus nie voort te plant nie. God maak sy kinders weer lewendig en sal hulle daar by Hom ’n blyplek gee. Hulle sal soos die engele ook “geestelike wesens” wees. Daarom is dit vergesog om te wil meen dat elkeen hierna weer ’n vrou sal hê.

Jesus wys hulle verder daarop dat God nie ’n God van die dooies is nie, maar van die lewendes. Dit kan gesien word by die aartsvaders. Jesus neem hulle terug na die gebeure by die brandende doringbos (Eks 3:6) waar Moses verneem het dat God “die God van Abraham en die God van Isak en die God van Jakob is”. Daar is slegs een manier waarop God in Moses se tyd steeds kan sê dat Hy die God van die aartsvaders is, en dit is dat hulle nog lewe. Anders moes God gesê het: “Ek “was” die God van . . .” Daardeur is juis in die boeke van Moses, wat deur die Sadduseërs aanvaar word, ’n bewys voorhande dat daar lewe na die dood is en dus ook ’n opstanding, want by Hom leef hulle almal (v 38).

Die Sadduseërs reageer nie direk nie, maar sommige van die skrifgeleerdes (Fariseërs) reageer namens hulle met bewondering. Hulle is maar te dankbaar dat die Sadduseërs se mond gesnoer is.

Hermeneuties

Dit is veelseggend dat Jesus op die vooraand van sy dood juis oor die opstanding praat. Hy wys nie net die dwaling van die Sadduseërs af nie – iets skemer ook deur van God se komende orde waarin die dood oorwin is en die mens ’n nuwe bestaanswyse ontvang. Christus se eie opstanding is ’n teken en die waarborg hiervan. God bring met die opstanding van sy kinders ’n totale nuwe orde tot stand. Normale aardse instellings, soos die huwelik, bestaan dan nie meer nie. Man en vrou is soos die engele (v 30). Hiermee verval die argument van die Sadduseërs.

Dit is ook veelseggend dat Jesus in sy antwoord Eksodus 3:6 gebruik. Jesus wil hiermee “God se verbondstrou” bevestig. Hy verwys spesifiek na die eerste voorouers met wie God ’n verbond gesluit het (vgl Gen 17). God het beloof dat Hy vir hulle ’n God sal wees en hulle vir Hom ’n volk. Dat God steeds vir hulle ’n God is ná hulle dood, dui op sy verbondstrou. Die seën van sy verbond strek oor die grens van die dood van sy kinders. Die krag van sy belofte is nie afhanklik van menslike rede of sterflikheid nie, maar van sy trou.

Die aanhaling uit Eksodus 3:6 herinner ons ook aan die “krag van God”. Abraham en Sara kon weens hoë ouderdom (en Sara se onvrugbaarheid) menslikerwys geen kinders meer hê nie. Tog is Isak gebore. Die boodskap is duidelik: Dieselfde God wat ’n hele nasie op hierdie wyse tot stand gebring het, is by magte om uit vergane, menslike materiaal iets nuuts tot stand te bring.

Teenoor Jesus, wat die boodskap tuisbring dat niks vir God se krag te groot is nie, staan die Sadduseërs met hul dodelike realisme. Hulle kon in die eerste vyf boeke van Moses niks raaksien wat dui op die oorwinning van die lewe oor die dood nie. Die opeenvolgende geslagte van Genesis 1-11 is deur die lens van Genesis 3:19 bekyk – die vloek van die doodsvonnis wat God oor die mens uitgespreek het. Die dooie geslagte was vir hulle ’n bewys van die menslike lewe wat met eentonige reëlmaat op die dood uitloop. Nie eens God kan hierdie dodelike siklus ophef nie.

Jesus sluit by die tradisiestroom aan wat in die geslagte van Genesis 1-11 die voortstuwende lewe sien, wat ten spyte van die dood, vermeerder en die aarde vul. God is getrou en kom sy beloftes aan die aartsvaders na. Hy laat ’n verlore geslag Israeliete herrys tot ’n groot en magtige volk.

Jesus stuur ons uit en ons kom tot rus

Tema: God maak uit vergane goed iets nuut

Rus

Aanvangswoord
Voorganger: Verkondig die lof van ons God en Koning.
Prys die Naam van die Here elke dag.
Die Here is groot, alle lof kom Hom toe,
sy grootheid is ondeurgrondelik.

Gemeente: Ons  getuig van die magtige dade van die Here
sodat die mense oor sy wonderdade praat.

Voorganger: Genadig en barmhartig is die Here,
lankmoedig en vol liefde.
Die Here help almal op wat geval het.
Hy ondersteun dié wat bedruk is.
Die Here maak sy hand oop
en skenk guns in oorvloed aan al wat leef.

Gemeente: Ons sal  van sy grootheid vertel.
Ons jubel oor sy reddingsdade.

Voorganger: Die Here is naby almal wat Hom aanroep,
almal wat Hom in opregtheid aanroep.

Gemeente: Ons sal die lof van die Here verkondig.
Laat al wat leef, sy heilige Naam vir altyd prys (Ps 145).

Liedere

Lofsang
Lied 168 “Heilige Jesus”;
Lied 223 “Aan Jesus Koning al die eer”;
Lied 412 “Jesus Christus lewe”;
Lied 571 “Here hoeveel blye dae”;
Flam 21 “In die hemel is die Heer”;
NSG 160.

Verootmoediging en toewyding
Lied 241 “Troue Here van my lewe”;
Flam 7 “Here, ek vergeet so gou”;
NSG 255

Tematies
Flam 4 “O Heilige Gees, maak my nuut”;
Flam 42 “Alles het nuut geword”;
Flam 280 “Wie U is (alles nuut)”

F4. “O Heilige Gees, Kom Maak My Nuut”
(RUBRIEK:  Flammikidz)
Teks en musiek: Hanneke Engelbrecht
© 2009 FLAM Uitgewers

O, Heilige Gees, kom maak my nuut.
Kom vul my hele lewe.
O, Heilige Gees, kom maak my nuut.
Kom vul my hele lewe.

God praat met ons en ons luister

Familie-oomblik

Vra die kinders hoe hulle dink dit op die nuwe aarde gaan wees.  Kry verskillende antwoorde.  Na alles weet ons nie regtig hoe dit gaan wees nie.  Wat ons wel weet, is dat ons by Jesus gaan wees en dat dit wonderlik gaan wees. Dit gaan heel anders wees as wat ons nou beleef.  Noem ’n paar slegte dinge op.  Op die nuwe aarde gaan daar net goeie dinge wees en om daaraan deel te hê, vra die Here dat ons in Jesus sal glo. Uit dankbaarheid dien sy kinders Hom in gehoorsaamheid.

Alternatiewelik kan kinders die geleentheid kry om iets moois uit die alledaagse of uit weggooi-artikels te maak.  Gee bv vir hulle bottelproppies van verskillende kleure, waarmee hulle prente kan pak, of maak mensies van roomysstokkies.  Julle kan ook ‘n paar tydskrifte gebruik en blomme maak soos dié op die skryfie.  Verwonder julle saam met hulle oor hoeveel skoonheid uit goed met min waarde geskep kan word.

Preekriglyn

Magpie Studio is ‘n besigheid in Barrydale wat pragtige kunswerke skep uit afvalmateriaal.  Lampskerms, kandelare, allerlei pragtige kunswerke word geskep uit dit wat vir ander mense net nuttelose weggooi-materiaal is.  In die proses help hulle ook behoeftige mense in hul gemeenskap om vaardighede te ontwikkel en ‘n inkomste te genereer.

Dit herinner my aan die bekende Marius Lourens, kunstenaar-predikant, wat ‘n paas-kunswerk geskep het met behulp van ‘n stuk afvalhout en ‘n beeld wat iemand op ‘n ashoop opgetel het.

Kunstenaars soos Marius en Magpie herinner mens aan God.  God, die groot lewegewende Kunstenaar, skep nuwe lewe uit wat vir ons dood, vervalle, afgeleef, vergaan en vir die ashoop bestem is.

Hoe groot is jou werklikheid?

Soms kyk mens na die wêreld en dit voel vir jou jy sien net een groot vullishoop.  Daar is soveel verval, agteruitgang en doodsheid.  Alles wat mooi en betekenisvol is, kom tot niks, en gaan tot niet.

Die Sadduseërs vertel so ’n verhaal van doodsheid en verganklikheid.  Hulle gebruik Moses se voorskrifte oor die swaers- of leviraatshuwelik (Deut 25:5; Gen 38:8) om te illustreer dat hierdie lewe al is wat ons het.  Dié voorskrif het bepaal dat, as ’n man kinderloos sterf, die broer van die afgestorwene sy skoonsuster moet neem en vir sy broer kinders verwek sodat die oorledene erfgename kan hê. Die rede vir hierdie reëling lê in die antieke siening dat die man die draer en instandhouer van die familienaam is. Sonder ’n seun loop nie net die individu nie, maar ook die familie gevaar om uit te sterf.

Die Sadduseërs gebruik hierdie reëling om aan te toon dat hierdie lewe al is wat ons het.  Alles wat lewe eindig in die dood.  Opstandingsgeloof is belaglik, want dit sal ons in allerlei logiese knope laat beland.  Wie se vrou sal ’n vrou wees wat sewe keer getroud was?  Dit maak nie sin om in lewe na die dood te glo nie, nog minder in die opstanding van die dooies.

Onderliggend aan die Sadduseërs se vraag lê ’n spottende realisme, gebore uit hulle siening van die werklikheid. Hulle het slegs dít wat ’n mens met jou sintuie kan waarneem as waar en werklik aanvaar. Daarom verwerp hulle die opstanding en enige vorm van lewe na die dood.  Selfs die bestaan van die geesteswêreld, byvoorbeeld engele, is ontken.

Die tipe realisme van die Sadduseërs is vandag nog springlewendig in die Westerse denke.  Mens sien dit in skeptisisme en sinisme – selfs by gelowiges. Ons uitkykvensters op God is gesluit as gevolg van ’n geslote wêreldbeeld. Geweldige prestasies wat die mens op vele terreine behaal het, het dit wat God kan vermag op die agtergrond gedwing. Niks kan meer buite die rasioneel en tegnies moontlike om gebeur nie. Daarom dink ons klein oor God. Die Bybelse prentjie, en dié van die teks onder bespreking, wat vertel van God wat sy beloftes waar maak en ’n nuwe orde kan skep, het in baie se denke ’n sprokie geword – dis mooi, selfs aangrypend, maar nie regtig waar nie.

Ware realisme hou met God rekening

Jesus teken in ons teks ’n ander soort realisme.  Realisme wat rekening hou met feite en werklikheid.  Gesonde realisme is goed.  Gesonde realisme hou met die belangrikste feit en hoogste werklikheid rekening: die werklike teenwoordigheid en werkinge van God.

Realisme wat nie met God se vermoëns rekening hou nie, is ongeloof! Dit is wanneer mense leef met ’n geslote wêreldbeeld – niks meer word van die lewe verwag as wat voorspelbaar is nie. Of nog erger – wanneer God gesien word as ’n gevangene van die natuurwette wat Hy in die skepping gelê het. Hy kan nie juis verander aan die dinge wat hier onder afspeel nie. Hierdie tipe realisme eindig gewoonlik in wanhoop. Uiteindelik is daar niks meer oor om voor te leef nie.

Ons teks hou rekening met die wese en krag van God.  Die aanhaling uit Eksodus 3:6, dat God die God van Abraham, Isak en Jakob is, herinner ons aan die “krag van God”. Abraham en Sara kon weens hoë ouderdom (en Sara se onvrugbaarheid) menslikerwys geen kinders meer hê nie. Tog is Isak gebore. Die boodskap is duidelik: Dieselfde God wat ’n hele nasie op hierdie wyse tot stand gebring het, is by magte om uit vergane, menslike materiaal iets nuuts tot stand te bring.  Dít is realisme.

Ware realisme hou ook rekening met die trou van God.  Jesus wil met die verwysing na Eksodus 3:6 God se verbondstrou bevestig. Hy verwys spesifiek na die eerste voorouers met wie God ’n verbond gesluit het (vgl Gen 17). God het beloof dat Hy vir hulle ’n God sal wees en hulle vir Hom ’n volk. Dat God steeds vir hulle ’n God is ná hulle dood, dui op sy verbondstrou. Die seën van sy verbond strek oor die grens van die dood van sy kinders. Die krag van sy belofte is nie afhanklik van menslike rede of sterflikheid nie, maar van sy trou.

Ware realisme hou met Jesus se opwekking uit die dood rekening

God is nie ‘n God van dooies nie, maar van lewendes (vers 38).  Nêrens sien ons dit duideliker as in die feit dat God Jesus uit die dood opwek nie.

Dit is veelseggend dat Jesus hierdie gesprek op die vooraand van sy eie dood voer.  Hy wys nie net die Sadduseërs se dwaling af nie, maar druk – na sy menslike natuur – sy eie geloof uit dat God se komende orde die dood oorwin en vir mense lewe gee.  Christus se eie opwekking uit die dood het hiervan vir ons ‘n waarborg geword.

Niks is vir God se groot krag té dood nie.  Nie eers die gebroke, verwoeste, na-sy-mens-wees verkragte Jesus aan die kruis was vir God té dood, té verwoes, te vernietig nie.

God gee lewe.  Ook na die dood.  Dit is realisme.

Realisme bring verwondering

Egte, gelowige realisme skep nie ‘n geslote wêreldbeeld nie.  Dit sluit God nie uit nie.  Egte realisme skep kinderlike verwondering oor God se herskeppende krag.  Realisme hou verwagting en hoop lewend.

Hierdie realisme help ons om nuut te kyk en meer as blote doodsheid rondom ons raak te sien.  Soos die kreatiewe oog van die kunstenaars in voorwerpe op die ashoop, dit wat ander net kan afskryf en weggooi, nuwe moontlikhede sien, so leer ons om die lewegewende en toekomsskeppende God raak te sien.

God stuur ons om te leef

Slotsang
Lied 601 “Die wat die Here wil dien”;
NSG 138 “Het jy gehoor dat eenmaal”

Seën
Mag
die ewige Lig van God ons Vader jou lewe verlig.
Mag die oorvloedige liefde van Jesus, ons Here, jou toevou.
Mag die krag van die Heilige Gees jou laat volhard in  geloofsvertroue totdat die Here ons kom haal.

A ministry platform for faith leaders.

© Copyright Bible Media | This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.