Drie-eenheidssondag feesdiens

Sections

Oorsig

Drie-eenheidsondag word gewoonlik op die eerste Sondag ná Pinkster gevier. Dit is ook die begin van die langste seisoen in die kerkjaar, bekend as Koninkrykstyd. Hierdie viering kan moontlik reeds uit die tiende eeu dateer en is die enigste groot feesdag wat aan ‘n leerstelling (nie ‘n gebeurtenis nie) gewy word. Die viering van die geheimenis van God as die verhoudingsmatige God behoort in die liturgie tot sy reg te kom.

Ons sleutelteks is Johannes 3 wat die verhouding van die drie-enige God beklemtoon: Vader, Seun en Heilige Gees. Die Jesaja-teks gaan oor die roeping van Jesaja waar sy lippe aangeraak word. Psalm 29 is ‘n lofpsalm. Romeine 8 help ons besef dat ons alleen deur die Gees in ons van die drie-enige God kan getuig.

Ander tekste

Jesaja 6:1-8
Jesaja word geroep om profeet te wees
6 In die jaar van koning Ussia se dood het ek die Here gesien. Hy het op ’n baie hoë troon gesit, en die onderste van sy kleed het die tempel gevul. 2By Hom was daar serafs om Hom te dien. Elkeen het ses vlerke gehad: met twee het hy sy gesig bedek, met twee sy voete en met twee het hy gevlieg.

3Die serafs het mekaar telkens toegeroep:
“Heilig, heilig, heilig is die Here die Almagtige! Die hele aarde is vol van sy magtige teenwoordigheid.”

4Hulle het so hard geroep dat die deure in hulle kosyne gerammel het en die tempel vol rook geword het.

5Toe het ek uitgeroep: “Dit is klaar met my! Ek is verlore! Elke woord oor my lippe is onrein, en ek woon onder ’n volk van wie elke woord onrein is. En nou het ek die Koning gesien, die Here die Almagtige.”

6Een van die serafs het toe ’n gloeiende kool met ’n tang van die altaar af gevat en na my toe gevlieg. 7Hy het my mond aangeraak met die kool en gesê: “Noudat die gloeiende kool jou lippe aangeraak het, is jou oortredinge vergewe, jou sonde versoen.”

8Toe het ek die Here hoor vra:
“Wie kan Ek stuur?
Wie sal ons boodskapper wees?”
Ek het geantwoord:
“Hier is ek! Stuur my!”

Psalm 29
Die stem van die Here is magtig
29 ’n Psalm van Dawid.
Prys die Here, julle hemelinge!
Prys die Here om sy eer en mag!
2Prys die Here
om die eer van sy Naam!
Buig voor die Here
by sy heilige verskyning!
3Die stem van die Here weerklink
oor die waters.
Dit is die magtige God
wat die weer laat dreun;
die Here self is op die groot waters!
4Die stem van die Here is magtig,
die stem van die Here is vol majesteit.
5Die stem van die Here
kloof die seders van die Libanon oop.
6Hy laat die Libanon
bokspring soos ’n kalf
en die Sirjon soos ’n jong bees.
7Die stem van die Here
laat weerlig uitslaan.
8Die stem van die Here
laat die woestyn bewe.
Die Here laat die Kadeswoestyn
bewe.
9Die stem van die Here
laat die wildsbokke ruk van skrik;
dit stroop die bosse kaal.
In sy paleis roep almal uit:
“Hoe geweldig!”
10Die Here heers oor die watermassas,
Hy heers vir altyd as koning.
11Die Here gee krag aan sy volk;
die Here seën sy volk met oorvloed.

Romeine 8:12-17
12Daarom dan, broers, staan ons onder ’n verpligting, maar nie teenoor ons sondige natuur om daarvolgens te lewe nie. 13As julle julle lewe deur die sondige natuur laat beheers, gaan julle die dood tegemoet, maar as julle deur die Gees ’n einde maak aan julle sondige praktyke, sal julle lewe. 14Almal wat hulle deur die Gees van God laat lei, is kinders van God. 15Die Gees wat aan julle gegee is, maak julle nie tot slawe nie en laat julle nie weer in vrees lewe nie; nee, julle het die Gees ontvang wat julle tot kinders van God maak en wat ons tot God laat roep: “Abba!” Dit beteken Vader. 16Hierdie Gees getuig saam met ons gees dat ons kinders van God is. 17En omdat ons kinders is, is ons ook erfgename. Ons is erfgename van God, erfgename saam met Christus. Aangesien ons deel het aan sy lyding, sal ons ook deel hê aan sy heerlikheid.

Sleutelteks

Johannes 3:1-17
Jesus se gesprek met Nikodemus 
1 Daar was ‘n man uit die geledere van die Fariseërs met die naam Nikodemus, ‘n leier van die Jode. 2 Hy het in die nag na Jesus gekom en vir Hom gesê: “Rabbi, ons weet dat u ‘n leermeester is wat van God gekom het, want niemand kan hierdie tekens verrig wat u verrig as God nie met hom is nie.”

3 Jesus het hom geantwoord: “Amen, amen, Ek sê vir jou: As iemand nie van bo gebore word nie, kan hy die koninkryk van God nie sien nie.”
4 Nikodemus sê vir Hom: “Hoe kan ‘n mens weer gebore word as hy reeds oud is? Hy kan tog nie ‘n tweede keer in die moederskoot ingaan en gebore word nie?”

5 Jesus antwoord: “Amen, amen, Ek sê vir jou: As iemand nie uit water én Gees gebore word nie, kan hy die koninkryk van God nie binnegaan nie. 6 Wat uit die vlees gebore is, is vlees, en wat uit die Gees gebore is, is gees. 7 Moenie daaroor verbaas wees dat Ek vir jou gesê het, ‘Julle moet van bo gebore word’ nie. 8 Die wind waai waar hy wil en jy hoor sy geluid, maar jy weet nie waarvandaan hy kom en waarheen hy gaan nie. So is elkeen wat uit die Gees gebore is.”

9 Hierop vra Nikodemus Hom: “Hoe kan hierdie dinge gebeur?”
10 En Jesus het hom geantwoord: “Jy is dié leermeester van Israel en jy begryp hierdie dinge nie?
11 Amen, amen, Ek sê vir jou: Ons praat oor wat ons weet, en ons getuig oor wat ons gesien het, en tog aanvaar julle ons getuienis nie! 12 As Ek julle van die aardse dinge vertel en julle glo nie, hoe sal julle dan glo as Ek julle van die hemelse vertel? 13 En niemand het na die hemel opgevaar nie behalwe Hy wat uit die hemel neergedaal het, dit is die Seun van die Mens.

14 En net soos Moses die slang in die woestyn verhoog het, so moet die Seun van die Mens verhoog word, 15 sodat elkeen wat in Hom glo, die ewige lewe sal hê.” 16 Want so lief het God die wêreld gehad dat Hy sy unieke (enigste) Seun gegee het, sodat elkeen wat in Hom glo, nie verlore sal gaan nie, maar die ewige lewe sal hê. 17 God het immers nie sy Seun na die wêreld gestuur om die wêreld te veroordeel nie, maar sodat die wêreld deur Hom verlos kan word.

18 Wie in Hom glo, word nie veroordeel nie, maar wie nie glo nie, staan reeds veroordeel omdat hy nie in die Naam van die unieke Seun van God geglo het nie. 19 En dit is die oordeel: Die lig het in die wêreld gekom, maar die mense het die duisternis liefgehad bo die lig, omdat hulle dade boos was. 20 Want elkeen wat kwaad doen, haat die lig en kom nie na die lig nie, sodat sy dade nie aan die kaak gestel kan word nie. 21 Maar wie volgens die waarheid leef, kom na die lig, sodat sy dade bekend kan word, dat hulle in God gedoen is. (2020-vertaling)

Liturgie

Aanvangslied: Lied 286 “Here God van liefde 1”

Aanvangswoord:  Ahv Psalm 121

Seëngroet  

Lied 196 “O kon ek jubel Hemelvader 1,2,3,4”
of
Lied 205 “Bring lof aan die Vader 1,2,3”

Skriflesing: Jesaja 6:1-8
Die Jesaja lesing val pragtig uiteen in pertinente liturgiese momente…

Verootmoediging: Om God te sien…
Bewussyn van onwaardigheid in aangesig van God se almag- skuldbelydenis
Vryspraak
Bereidwilligheid tot diens…

Gebed: ahv Psalm 29

Geloofsbelydenis

Loflied 464 “O Heer my God 1,2,3,4”

Epiklese

Skriflesing: Johannes 3:1-17

Familie-oomblik
Prediking
Gebed
Offergawes

Wegsending: Lied 445 “Drie enig God ons wil U eer vs 1,2,3,4”

Seën

Antwoord: Lied 312/313/314/315/ of
F361. Laat Dit So Wees (Amen)
(RUBRIEK: Kersflam – Gebed)
Teks en musiek: Neil Büchner
Kopiereg: © Flam Musiek-Uitgewers

Laat dit so wees, Here, Amen.
of
Vonk 38 (Melodie is Lied 582 “Bly by my Heer”)
Here, Ons God, As Ons Nou Huis Toe Gaan

1.  Here, ons God, as ons nou huis toe gaan,
of
VONKK 277 – U is die lig wat deur die donker skyn
Teks: Hannes van der Merwe 2014 ©
Melodie: HIGHLAND CATHEDRAL – Uli Rover en Michael Korb
Orrelbegeleiding: Albert Troskie 2014 (Pro Deo)
Musikale verryking 1en 2: Gerrit Jordaan 2014 ©
© Teks, orrelbegeleiding en musikale verrykings: 2014 VONKK-Uitgewers (admin Bybel-Media)
© Melodie: Church Hymnary Trust, Admin SCM-Canterbury Press Ltd. Met toestemming gebruik.

U is die lig wat deur die donker skyn.

God nooi ons uit en ons kom tot rus

Rus

Aanvangslied: Lied 286 “Here God van liefde 1”

Aanvangswoord:  Ahv Psalm 121
Voorganger:  Ek kyk op na die berge: waarvandaan sal daar vir my hulp kom?
Gemeente:  My hulp kom van die Here wat hemel en aarde gemaak het.

V: Hy sal nie toelaat dat jy struikel nie; Hy wat jou beskerm, slaap nooit nie.
G:  Waarlik, die Beskermer van Israel sluimer nie in nie en Hy slaap nie.

V:  Die Here beskerm jou, die Here bewaar jou van alle gevare.  Bedags sal die son jou nie steek nie en snags sal die maan jou nie kwaad doen nie. Die Here sal jou beskerm teen alle gevaar, jou lewe sal Hy beskerm. Hy sal jou beskerm waar jy ook gaan, nou en vir altyd.

Seëngroet  
Genade en vrede van die God:
God die Vader wat sy Seun na die wêreld toe gestuur het,
Jesus Christus die Gekruisigde en
die Heilige Gees wat ons aan Christus verbind. Amen

Lied196 “O kon ek jubel Hemelvader 1,2,3,4”
of
Lied 205“Bring lof aan die Vader 1,2,3”

Skriflesing: Jesaja 6:1-8
Die Jesaja lesing val pragtig uiteen in pertinente liturgiese momente…

Verootmoediging: Om God te sien…
6 In die jaar van koning Ussia se dood het ek die Here gesien. Hy het op ’n baie hoë troon gesit, en die onderste van sy kleed het die tempel gevul. 2By Hom was daar serafs om Hom te dien. Elkeen het ses vlerke gehad: met twee het hy sy gesig bedek, met twee sy voete en met twee het hy gevlieg.

3Die serafs het mekaar telkens toegeroep:
“Heilig, heilig, heilig is die Here die Almagtige! Die hele aarde is vol van sy magtige teenwoordigheid.”
4Hulle het so hard geroep dat die deure in hulle kosyne gerammel het en die tempel vol rook geword het.

Bewussyn van onwaardigheid in aangesig van God se almag- skuldbelydenis
5Toe het ek uitgeroep: “Dit is klaar met my! Ek is verlore! Elke woord oor my lippe is onrein, en ek woon onder ’n volk van wie elke woord onrein is. En nou het ek die Koning gesien, die Here die Almagtige.”

Vryspraak
6Een van die serafs het toe ’n gloeiende kool met ’n tang van die altaar af gevat en na my toe gevlieg. 7Hy het my mond aangeraak met die kool en gesê: “Noudat die gloeiende kool jou lippe aangeraak het, is jou oortredinge vergewe, jou sonde versoen.”

Bereidwilligheid tot diens…
8Toe het ek die Here hoor vra:
“Wie kan Ek stuur?
Wie sal ons boodskapper wees?”
Ek het geantwoord:
“Hier is ek! Stuur my!”

Gebed: ahv Psalm 29
Ek buig Here, by U heilige verskyning:
Ek prys U Naam saam met die hemelinge,
aan U kom toe eer en mag:
Ek aanbid U in U heilige sieraad…

Koning van die skepping;
heerser oor die watermassas…

Die weerklank van U stem
is magtig en majestueus;
dit sweef oor die waters;
en is die weer wat dreun.

Kalwers bokspring en bome buig
as weerlig in vuurvlamme uitslaan;
die woestyn bewe…

Wildsbokke skrik en bosse word kaalgestroop
as die stem van die Almagtige roep.

U is koning tot in ewigheid;
U volk is afhanklik van U sterkte en U vrede en U seën…

Mag die woorde van my mond
en die oordenking van my hart
welbehaaglik wees voor u aangesig,
o Here, my rots en my verlosser!

Geloofsbelydenis: Ahv Johannes 3
Ek glo in Jesus Christus… wat geleer het:
As iemand nie opnuut gebore word nie, as iemand nie uit water en Gees gebore word nie, kan hy die koninkryk van God nie sien nie.

Ek glo dat God die wêreld so lief gehad het, dat Hy sy enigste Seun gegee het, sodat dié wat in Hom glo, nie verlore sal gaan nie maar die ewige lewe sal hê.
Ek glo dat God nie sy Seun na die wêreld toe gestuur om die wêreld te veroordeel nie, maar sodat die wêreld deur Hom gered kan word- immers wie in Hom glo, word nie veroordeel nie…

Loflied 464 “O Heer my God 1,2,3,4”

Liedere

VONKK 104 “Wat ‘n Vriend Het Ons In Jesus”
Teks: What a Friend we have in Jesus – Joseph  Scriven 1819-1886; Welk een vriend het ons in Jesus – Halleluja 1903; Halleluja 1931; gewysig Jacques Louw 2010 © (met toestemming NG Kerk-Uitgewers)
Musiek: CONVERSE – Charles Crozat  Converse 1832-1918  Musikale verryking: Anton Esterhuyse 2010
© Teks en musikale verryking: 2010 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media) © Melodie: Openbare besit
RUBRIEK: Tradisioneel – Geloof en Vertroue

1. Wat ‘n vriend het ons in Jesus –
Hy wat in ons plek wil staan.
Wat ‘n voorreg om gedurig
in gebed na Hom te gaan.
Hoe verbeur ons soms die vrede,
kom ons in vertwyfeling –
net omdat ons nie ons swaarkry
in gebed na Hom toe bring.

2. As versoeking en beproewing,
of as hartseer oor ons kom,
laat ons nooit mismoedig word nie,
maar ons kommer bring na Hom.
Nêrens is ‘n vriend getrouer –
Hy wat van ons swaarkry weet.
Jesus staan met ware deernis
altyd tot ons hulp gereed.

3. As die sorge van die lewe
of bekommernis ons kwel,
bly die Heer ons beste toevlug –
alles kan ons Hom vertel.
Wanneer ander ons teleurstel,
soek ons in gebed die Heer.
Jesus troos ons met sy liefde,
Hy verstaan ons hart se seer.

F144.”God Is Liefde”  
(RUBRIEK:  FLAM Gemeentesang – Kersfees / Epifanie,  lof)
Musiek: Retief Burger
Teks: AP van der Colf  (c) NGKU
© 2005 Urial Publishing
(1 Joh 4:7-21;  Rom 5:1-11;  Joh 3:16)

God is liefde
uig ons harte en bedink wat Liefde doen.
Dat Hy ons sy Seun gestuur het
om ons sonde te versoen.

Hy wat eerste liefgehad het,
het in Liefde ons vergeef
nou kan ons uit God gebore
uit die bron van liefde leef
uit die bron van liefde leef
uit die bron van liefde leef

God praat met ons en ons luister

Epiklese
Heilige God, Vader, Seun en ewige Gees,
U sorg vir ons op soveel meer maniere as wat ons kan begin om op te noem.
U was ons skoon met u trane.
U klee ons met u genade.
U heilig ons met u hoop.
U is hier by ons om deur u Woord met ons te praat.
Maak dit vir ons moontlik om u stem te hoor
en om u boodskap ter harte te neem.
Amen.

Skriflesing: Johannes 3:1-17

Familie-oomblik
Prediking

Familie-oomblik

Lees die fokusteks (met 2 verse uit Johannes 2) uit Die Nuwe Testament vir Kinders deur Stephan Joubert, Jan van der Watt en Hennie Stander, 1999.

Hoe Word ek God se Kind?
23–25 Jesus was mos by die groot fees in Jerusalem. Die mense het die wonderlike dinge gesien wat Hy gedoen het. Hulle het geweet die wonderlike dinge wat Jesus doen, wys hoe groot en sterk Hy is. Hulle het Jesus vertrou* en in Hom geglo. Jesus het nie die mense vertrou nie. Hy het hulle te goed geken.

3     1–4 Nikodemus was ’n baie belangrike en godsdienstige man. Hy was een van die leiers van die Jode. Een nag kom kuier hy toe vir Jesus: “Meneer,” sê hy, “ek kan sommer sien dat jy mense die dinge van God leer. Weet jy hoekom? As God iemand nie help nie, sal hy nie kan doen wat jy doen nie, dis verseker.”
“Luister, Ek wil vir jou iets belangriks sê,” antwoord Jesus. “Om ’n kind van God te word, moet ’n mens nog ’n keer gebore word.”
“Dis onmoontlik. As jy al groot en oud is, kan jy mos nie nog ’n keer gebore word nie,” sê Nikodemus toe. “’n Mens kan mos nie vir ’n tweede maal in jou ma terugklim en dan weer ’n keer gebore word nie!”

5–10 “Luister baie mooi. Jy kan nie ’n kind van God word as jy nie nog ’n keer gebore word nie. Maar dit is nie soos ’n geboorte uit ’n ma nie. Dis ’n geboorte uit die Heilige Gees*. ’n Kind wat uit ’n ma gebore word, is maar net ’n mens. Wie egter uit die Gees gebore word, lewe op ’n ander, geestelike manier. Uit die natuur is daar ’n goeie voorbeeld van wat ek bedoel. ’n Mens hoor en voel mos die wind waai. Maar jy kan nie vir die wind sê hoe om te waai nie. Dit waai waar en wanneer dit wil. Net so werk God se Gees. Jy kan nie vir die Gees sê hoe en waar om te werk nie. Maar as die Gees in jou werk en jou God se kind maak, sal jy dit weet.”
“Hoe kan dit wees?” vra Nikodemus.

“Ek kan nie glo dat jy nie hierdie dinge weet nie,” sê Jesus toe vir Nikodemus. “Jy is dan self ’n slim predikant wat ander mense moet leer.”

16–18God het gewys hoe lief Hy vir mense is. Hy het sy spesiale Seun aarde toe gestuur. As iemand op sy Seun vertrou, word hy of sy ’n kind van God. Dan sal ons nie in die hande van die duiwel land nie. God het nie sy Seun gestuur om vir almal te kom sê hoe sleg hulle is nie. Nee, Hy het vir almal wat God nie ken nie, van God kom vertel. So kan hulle ook God se kinders word. Dit soos ’n hofsaak. As jy vir Jesus kies, is God nie meer kwaad vir jou nie. As jy nie op Jesus vertrou* nie, bly God kwaad vir jou. Dan is God nie jou vriend nie, want jy wil mos nie sy spesiale Seun se vriend wees nie.

Beklemtoon hoedat die 3 persone van die Goddelike drie-eenheid in die teksgedeelte na vore kom.

Eerder as om geykte voorbeelde van die drie-eenheid soos ’n eier (geel, wit en dop) aan kinders voor te hou (wat hulle in elk geval moeilik vind om van sin te maak), illustreer dit volgens Carolyn Brown aan die hand van verskillende name wat mense mag hê…

’n Kind se ouma mag vir hom/haar oumie wees; die oupa noem haar dalk Poplap en vir haar dogter is sy Moemsie. Dieselfde persoon met verskillende name… God drie-enig as Vader, Seun en Gees.

Carolyn se bydrae is hier beskikbaar.

Preekriglyn

[Nota: Lees gerus vers 1-21 as teksgedeelte.]
Dit is vandag Drie-eenheidsondag.
Christene benader die drie-eenheid dikwels as iets wat verduidelik moet word. Asof ons met voorbeelde van ys, water en stoom of gestolde kerswas, vloeibare kerswas en ’n vlam moet probeer verduidelik hoe die Drie-eenheid “werk”.

Ons teks bevry ons van hierdie doellose pogings om God met ons verstand te probeer “ontsyfer”. Ons teks vier die werk van God as Skepper en Vader, van Jesus Christus as Here en Verlosser, en van die geheimnisvolle maar kragtige werk van die Heilige Gees wat die nuwe lewe in ons skep.

’n Aktiewe God in drie Persone

Ons kan slegs aan God behoort, omdat die God wat ons geskep het, in Jesus uit die hemel in ons leefwêreld aankom en ons deur die Gees inplant in Jesus en laat deel in die verlossing wat Hy bring – deur die lewegewende werk van die Heilige Gees.

Anders gestel, ons ontmoet die Drie-enige God in ons teks deur ’n reeks Goddelike handelinge:

  • Die Heilige Gees skenk geestelike geboorte “van bo af” aan God se kinders;
  • Die Vader, ons Skepper, stuur die Seun na die wêreld, en
  • Die Seun getuig van die Vader en die Gees, en bring die nuwe lewe sodat nie een van ons verlore hoef te gaan nie.

Ons ontmoet in hierdie teks ’n aktiewe God, ’n God wat die begeerte het om naby aan ons te wees, by ons betrokke te wees en ons te vorm om soos God se mense te lewe.

Die band van liefde tussen Vader, Seun en Heilige Gees, dieselfde liefde is ook die dryfkrag agter God se handelinge om sy Seun en Gees te gee. So sê een van die bekendste verse in die Bybel (16):

Want so lief het God die wêreld gehad dat Hy sy unieke (enigste) Seun gegee het, sodat elkeen wat in Hom glo, nie verlore sal gaan nie, maar die ewige lewe sal hê.

Ons teks

Maar kom ons stap eers deur ons teks en pas die boodskap daarna toe op ons lewens.

Nikodemus

3:1-2 Nikodemus, ‘n leier onder die Joodse Fariseërs, kom in dié tyd gedurende die nag om met Jesus gesprek te voer. Dit kan wees om uit die oog van die Joodse Raad te bly of net bloot om ‘n ononderbroke gesprek te hê.

Interessant genoeg, praat hy spesifiek oor die wondertekens wat Jesus doen. Nikodemus sit sy kaarte op die tafel, en sê, God moet by Jesus wees, anders sal Hy nie hierdie wondertekens kan doen nie.

Van bo gebore

3:3-4 Jesus se antwoord is dat niemand die koninkryk van God kan sien, dit wil sê die regte betekenis aan die wondertekens kan heg nie, as hy of sy nie “van bo” (anothen) gebore word nie. Nikodemus is egter verward met Jesus se antwoord, en vra hoe ‘n mens ‘n “tweede keer” gebore kan word?

Nikodemus se misverstand berus op die feit dat die Griekse woord, anothen, wat Jesus hier gebruik, twee betekenisse kan hê: “opnuut” of “van bo”.

  • Dit is uit Nikodemus se antwoord duidelik dat hy die woord anothen in die betekenis van “opnuut” verstaan.
  • Soos uit Jesus se antwoord hierna in vers 5 -8 duidelik sal word, gebruik Jesus die woord anothen in die betekenis “van bo”.

Nikodemus verstaan Jesus se uitspraak dus letterlik, soos die Jode ook Jesus se uitspraak oor die tempel letterlik verstaan het. Jesus wil egter ‘n geestelike betekenis oordra. Jesus se gebruik van anothen wil dus sê, jy kan God en sy koninkryk net sien as jy deur God aangeraak word, as geloof in jou hart deur Hom aangesteek word, as jy kindskap as ‘n gawe van Hom ontvang. As jy “van bo” gebore word.

3:5 Jesus antwoord Nikodemus dat sy uitspraak oor die noodsaak van ‘n geboorte “van bo” vir seker beteken dat benewens die natuurlike geboorte daar ook ‘n geestelike geboorte moet wees. Anders kan jy die koninkryk van God nie sien nie.

3:6 Die eerste geboorte is uit water – menslik (sommige interpreteer dit as die doop, maar vers 6 wys dat die natuurlike geboorte is wat met die water bedoel word). Die tweede geboorte is uit Gees – geestelik.

Inisiatief van die Gees

3:7-8 Nikodemus moet dus nie verbaas wees hieroor nie, want dit is hoe die Gees in ‘n mens se lewe werk. Die wedergeboorte is volledig op die inisiatief van die Gees, en hoe Hy by ‘n mens betrokke wil raak. Dit impliseer ‘n terugkeer na ʼn volmaakte staat van menswees. Louw en Nida beskryf die betekenis as volg:

to experience a complete change in one’s way of life to what it should be, with the implication of return to a former state or relation—’to be born again, to experience new birth, rebirth.’

“Hoe is dit moontlik?”

3:9-10 Nikodemus se volgende vraag: “Hoe is dit moontlik?” dek dan die tafel vir ‘n uitgebreide antwoord van Jesus waarin hy uitbrei oor die raakvlakke tussen God se wêreld en die aardse wêreld wat met mekaar in stryd is. Nikodemus, ‘n leermeester van Israel, sou moes leer om nie langer “van onder” af oor dinge te dink nie, maar “van bo” af. Ietwat ironies bedoel, want dié Goddelike Leermeester is besig om die menslike leermeester in te lei in die dinge van die koninkryk van God.

3:11 In ‘n diepsinnige gesprek, met talle toespelings op OT gedeeltes, verduidelik Jesus die evangelie vir Nikodemus. Hy weet waarvan Hy praat, al is dit ook só dat die Jode sy getuienis nie aanvaar nie.

Eerstens:
3:12 Eerstens wys Jesus Nikodemus daarop dat hulle alreeds verskil oor aardse dinge. Jesus verwys hier na hulle verskil oor die woord anothen wat Nikodemus as “opnuut” en Jesus as “van bo” verstaan. Dit beteken dat dit byna onmoontlik raak vir Jesus om oor hemelse dinge te praat.

Jesus maak vier opmerkings oor die evangelie:

Tweedens:
3:13 Tweedens wys Jesus Nikodemus daarop dat Hy uniek gekwalifiseer is om oor die hemel te praat, want niemand anders ken beide die hemel en die aarde so goed soos juis Hy nie. Dit is wat die metafoor beteken:

“Niemand het opgevaar in die hemel nie behalwe Hy wat uit die hemel afgekom het, die Seun van die mens.”

Jesus verklaar dat soos die wet van God uit die hemel aan Moses gegee is, só het Hy gekom om God se wil aan mense oor te dra (vgl. Deut. 30:11-14). Iets wat Jesus al op verskuilde manier aan Natanael van Homself gesê het met die verwysing na engele en die leer van Jakob (Joh. 1:52).

Derdens:
3:14-15 Derdens gebruik Jesus die metafoor van die koperslang op die paal in die woestyn (Num. 21:9) om die noodsaak van geloof te illustreer. Net soos die Israeliete gesond geword het van die slanggif as hulle na die koperslang op die paal van Moses gekyk het, so kry gelowiges die ewige lewe as hulle glo in Jesus as die Seun van die mens.

Vierdens:
3:16-18 Dit alles word vierdens begrond in die liefde van God. God gee sy enigste Seun, doen afstand van sy innige verhouding met Hom, gee Hom oor aan die dood aan ‘n kruis (“opgelig” aan die kruis), omdat Hy ‘n passie het vir verlorenes. Hy kan dit nie oor sy hart kry dat mense verlore sal gaan nie, en gee liewer sy eie Seun aan die verlorenheid oor, sodat Hy die ewige lewe kan gee aan dié wat in Sy Seun glo.

3:19-21 God is dus nie op die pad van veroordeling nie, maar op die pad van die liefde. Dat daar dan nog mense is wat verlore gaan, is te wyte aan hulle eie voorliefde vir die duisternis, en hulle weiering om na die lig te kom.

Nikodemus kies die lig

Die einde van hierdie gesprek word nie vir ons vertel nie. Ons lees egter later dat Nikodemus hierna vir Jesus opkom in die Joodse Raad (Joh. 7:50), en die mengsel van mirre en aalwyn voorsien om Jesus se lyk mee te balsem (Joh. 19:39). Dit maak dit waarskynlik dat hy ‘n gelowige word, een van die weiniges uit die skare van wondergelowiges.

Boodskap en betekenis

Die goeie nuus in die Nuwe Testament is dat God verlossing gee van die komende oordeel vir dié wat in Jesus Christus glo. God het die wêreld só lief gehad: “dat Hy die unieke Seun gegee het, sodat elkeen wat in Hom glo, nie verlore sal gaan nie, maar die ewige lewe kan hê” (Joh. 3:16).

Hierdie verlossing word alles begrond in die liefde van God. God gee sy enigste Seun, doen afstand van sy innige verhouding met Hom, gee Hom oor aan die dood aan ‘n kruis, omdat Hy ‘n passie het vir verlorenes. Hy kan dit nie oor sy hart kry dat mense verlore sal gaan nie, en gee liewer sy eie Seun aan verlorenheid oor, sodat Hy die ewige lewe kan gee aan dié wat in Sy Seun glo.

Die Heilige Gees is die Een wat ons in Jesus se verdienste inplant sodat ons deur geloof kinders van God word.

Wanneer ons op Drie-eenheidsondag oor God praat, praat ons oor die geskiedenis en wyse van ons verlossing. Die evangelie is ingebed in die werk van die Drie-eenheid. Ons het geen ander manier om oor ons redding te praat, as om te praat van die werk van die Vader, Seun en Heilige Gees nie.

ʼn God van drie maal liefde

Dit is daarom duidelik dat God nie in die eerste plek op die pad van veroordeling is nie, maar op die pad van die liefde. Dat daar dan nog mense is wat verlore gaan – die afgryslike grusame werklikheid van sy oordeel, sy woede oor die sonde, sal belewe, soos Johannes die Doper dit net hierna beskryf (Joh. 3:36) – is te wyte aan hulle eie voorliefde vir die duisternis, en hulle weiering om na die lig te kom.

Jesus nooi ons dus uit om in Hom te glo, om Hom alleen te aanbid en vir Hom alleen te lewe. Paulus sê daaroor: “Ek leef nie meer nie, maar Christus lewe in my.” (Gal 2:19). Dit is wat geloof beteken. Dit is nie net om die Here aan te neem en jou hart vir Hom te gee nie. Dit is uiteraard belangrike keuses.

Maar, dit hou veel meer in. Geloof laat Jesus toe om deur sy Gees jou hele lewe oor te neem en op sy bevel te leef. Om vanuit ‘n diep persoonlike verhouding met die Here sy leiding te volg in alles wat jy doen, saam met dié gelowiges wat die Here vir jou as ‘n geloofsgemeenskap gee.

Mense wat ‘n verhouding met die drie-enige God het, is ware mense. Hulle loop met hulle voete plat op die aarde. Hulle sien God in die kleinste besonderhede van die lewe raak, maar ook in die grootsheid van die heelal. Ten diepste word hulle deel van die dans. In hulle verhoudings boots hulle die ewige dans van die Drie-eenheid na. Trouens, die intieme verhouding tussen Vader, Seun en Gees, word die sjabloon van hulle lewe.

God stuur ons om te leef

Gebed
Offergawes

Wegsending: Lied 445 “Drie enig God ons wil U eer vs 1,2,3,4”

Seën
Mag die liefde van die Here Jesus ons na hom toe trek.
Mag die krag van die Here Jesus ons sterk maak in sy diens.
Mag die vreugde van die Here Jesus ons vervul.
Mag die seën van die almagtige God, die Vader, Seun en Heilige Gees, tussen ons wees en vir altyd bly.
(William Temple, uit:  Gebedeboek met Liturgiese Voorstelle)

Antwoord: Lied 312/313/314/315/ of
F361. Laat Dit So Wees (Amen)
(RUBRIEK: Kersflam – Gebed)
Teks en musiek: Neil Büchner
Kopiereg: © Flam Musiek-Uitgewers

Laat dit so wees, Here, Amen.
Laat dit so wees, Here, Amen.
Heer, laat ons leef soos U leer
Here, Amen.
Laat dit so wees, Here, Amen.
of
Vonk 38 (Melodie is Lied 582 “Bly by my Heer”) 
Here, Ons God, As Ons Nou Huis Toe Gaan

1. Here, ons God, as ons nou huis toe gaan,
vra ons u seën, waar ons hier voor U staan.
U het u goedheid weer aan ons betoon,
ons saamwees in u Naam met guns bekroon.

2. Ons bid tot U, o Vader, Seun en Gees,
laat ons vir ander ook tot seën wees.
Maak ons getuies van u Naam, o Heer,
dat ook die wêreld U sal dien en eer.

3. U wat in liefde altyd by ons bly,
wees ons tog in ons lief en leed naby.
Sou daar beproewing oor ons pad kom, Heer,
maak ons volhardend in geloof al meer.
of
VONKK 277 – U is die lig wat deur die donker skyn
Teks: Hannes van der Merwe 2014 ©
Melodie: HIGHLAND CATHEDRAL – Uli Rover en Michael Korb
Orrelbegeleiding: Albert Troskie 2014 (Pro Deo)
Musikale verryking 1en 2: Gerrit Jordaan 2014 ©
© Teks, orrelbegeleiding en musikale verrykings: 2014 VONKK-Uitgewers (admin Bybel-Media)
© Melodie: Church Hymnary Trust, Admin SCM-Canterbury Press Ltd. Met toestemming gebruik.

1. U is die lig wat deur die donker skyn.
U is die Een wat duister laat verdwyn.
Skyn in ons harte, dryf die donker uit.
Skyn in ons lewens tot in ewigheid.
Jesus Christus, ons glo in U,
ons buig voor U neer, buig voor U neer.
Jesus Christus, ons God en Heer,
ons bring nou aan U die eer.

2. U is oorwinnaar, U’t die dood verslaan.
U het as Koning uit die graf gegaan.
Breek nou die bande, gooi die boeie neer.
Ons is oorwinnaars saam met U, ons Heer.
Jesus Christus, ons glo in U,
ons buig voor U neer, buig voor U neer.
Jesus Christus, ons God en Heer,
ons bring nou aan U die eer.

3. U is die Bruidegom en ons u Bruid.
U nooi ons vir die bruilofsmaaltyd uit.
Daar klink ons lof, daar klink ons danklied uit.
Ons bly by U tot in ewigheid.

A ministry platform for faith leaders.

© Copyright Bible Media | This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.