Drie-eenheidsondag

Sections

Oorsig

Die eerste Sondag in Koninkrykstyd word as Drie-eenheidsondag gevier. Só word daar beklemtoon dat die koninkryk van God (waaroor dit in hierdie seisoen gaan) die saak van al drie Persone van die Drie-eenheid is. Dit is die ewige koninkryk van God wat in tyd deur die lewe en werk van Christus as sigbare werklikheid gevestig word. Dit is ook deur die werk van die Heilige Gees dat dit in die konkrete lewe van mense en die wêreld verdere gestalte gegee word.

Sowel die teks uit die Ou Testament (Spr 8) as die psalm (Ps 8) fokus op die grootsheid en wysheid van God se skeppingswerk. Die teks uit die Nuwe Testamentiese briewe (Rom 5) beskryf hoe al drie Persone by God se genadewerk betrokke is, terwyl die Evangelie-teks (Joh 16) vertel hoe die Heilige Gees ons verder lei in die waarheid van dit wat God in Christus doen.

Sleutelteks

Psalm 8
1Vir die musiekleier. Op Haghittiet. ‘n Psalm. Van Dawid.
2Here, ons Heer,
hoe magtig is u Naam
oor die hele aarde,
U wat u luister
bo die hemelruim vestig.
3Deur die mond van kleuters en suigelinge
het U mag gevestig, vanweë u teenstanders,
om vyande en wraakgieriges stil te maak.
4Wanneer ek na u hemelruim kyk,
die werk van u vingers,
die maan en die sterre
wat U gevestig het –
5wat is ‘n mens dan dat U aan hom dink,
‘n mensekind dat U aan hom aandag skenk?
6U het hom net minder
as ‘n hemelse wese gemaak;
U het hom met eer en majesteit gekroon.
7U laat hom heers oor die werk
van u hande;
U het alles onder sy voete gestel:
8al die kleinvee en beeste,
ja, selfs die diere van die veld,
9die voëls van die hemel,
en die visse van die see wat verbytrek
op hulle roetes deur die oseane.
10Here, ons Heer,
hoe magtig is u Naam
oor die hele aarde!

Ander tekste

Spr 8:1-4, 22-31
Dit is Wysheid self wat roep,
dit is Insig wat haar stem laat hoor.
2Op die hoogtes langs die pad,
by die kruispaaie, gaan sy staan,
3langs die stadspoorte, by die ingange,
skree sy dit uit:
4“Ek roep na julle, mense,
ek roep na alle mense:
22“Die Here het my geskep,
Hy het met my begin;
ek is die eerste wat Hy gemaak het,
lank, lank gelede.
23Ek is lankal daar, van die begin af,
voor die aarde daar was.
24Ek het gekom toe die groot waters
nog nie daar was nie,
toe daar nog nie fonteine
vol water was nie.
25Voor die berge hulle plek gekry het,
voor die rante het ek al gekom,
26voor die Here die aarde
met sy vlaktes gemaak het,
voor Hy selfs die eerste grond
gemaak het.
27Ek was daar toe Hy die hemelgewelf
opgerig het,
toe Hy die horison oor die see
afgemerk het,
28toe Hy die wolke daarbo gesit het,
die fonteine onder die diep water
laat uitborrel het.
29Ek was daar toe Hy vir die see
sy grens vasgestel het,
die waters aan sy wil onderwerp het,
toe Hy die fondamente van die aarde
afgesteek het.
30Ek het my kennis by Hom gekry,
ek was elke dag sy vreugde;
die hele tyd het ek dit by Hom geniet.
31Ek het my verlustig in die wêreld
wat Hy gemaak het,
die mense was vir my ’n vreugde.

Rom 5:1-5
God het ons dan nou vrygespreek deurdat ons glo. Daarom is daar nou vrede tussen ons en God deur ons Here Jesus Christus. 2Deur Hom het ons in die geloof ook die vrye toegang verkry tot hierdie genade waarin ons nou vasstaan. En ons verheug ons ook in die hoop om deel te hê aan die heerlikheid van God. 3Dit is egter nie al nie. Ons verheug ons ook in die swaarkry, want ons weet: swaarkry kweek volharding, 4en volharding kweek egtheid van geloof, en egtheid van geloof kweek hoop; 5en dié hoop beskaam nie, want God het sy liefde in ons harte uitgestort deur die Heilige Gees wat Hy aan ons gegee het.

Joh 16:12-15
12“Ek het nog baie dinge om vir julle te sê, maar julle sal dit nie nou kan begryp nie. 13Wanneer Hy kom, die Gees van die waarheid, sal Hy julle in die hele waarheid lei. Wat Hy sal sê, sal nie van Homself kom nie: Hy sal net sê wat Hy hoor, en Hy sal die dinge wat gaan kom, aan julle verkondig. 14Hy sal My verheerlik, want wat Hy van My ontvang, sal Hy aan julle verkondig. 15Alles wat aan die Vader behoort, behoort ook aan My; daarom dat Ek gesê het: Wat Hy van My ontvang, sal Hy aan julle verkondig.”

Ekstra stof

Nietig, maar waardig in God se teenwoordigheid
Watter wonderlike Psalm! Dit is oorspronklik waarskynlik in beurtsang gesing (Kraus). Vers 2a en 10 is moontlik deur een party (gemeente?) en vers 3-9 deur ‘n ander party gesing (‘n koor?).

Die vertaling van vers 2b kan ook so lui (Loader):
“U lof word hemelhoog besing” en dan vers 3a “uit die mond van kinders en suigelinge”

Vers 3b en vers 4 vorm dan ‘n eenheid:
“U het sterkte teenoor u teëstanders gegrondves om die vyand se werke te vernietig”

Dit beteken dat die Psalm so opgebou is:

  • Opskrif – vers 1
  • God se Teenwoordigheid (Naam) is wonderbaar oor die hele aarde (vers 2a).
    • Eenvoudige kinders bevestig God se werk tot verstomming van arrogante teëstanders (vers 2b-3).
    • In die lig van God se grootheid in die skepping besef mense hul nietigheid (vers 4-5).
    • God bevestig egter mense se waardigheid as die kroon van Sy skepping (vers 6-7).
    • Die mens se invloed sluit alles – diere, voëls en visse – in (vers 8-9).
  • God se Teenwoordigheid (Naam) is wonderbaar oor die hele aarde (vers 10).

Vers 6 is eintlik ‘n ongelooflike vers in die oorspronklike. Daar staan nie dat God van die mens net minder as ‘n “goddelike wese” gemaak het nie, maar dat God van die mens net minder as “God” gemaak het. Die woord Elohîm word gebruik (NIV gee die betekenis in ‘n voetnoot weer)! Die Griekse vertaling van die OT (LXX) het hierdie woord vertaal met “engele”, waarskynlik omdat God vir hulle te verhewe was (die teks wat die skrywer van Hebr 2:7 waarskynlik gebruik het). Maar dit is duidelik dat “God” bedoel word in die Hebreeuse oorspronklike.

God het die mens ook konings gemaak, soos blyk uit die koningsterminologie wat gebruik word – “heers”, “kroon”, “onderwerp”. Alles wat God gemaak het, is onder die koninklike voete van die mens gestel (Loader). ‘n Mens hoor hier dus onmiskenbaar die parallel met Genesis 1:26 – God het ons as Imago Dei, as Sy beeld gemaak, as Sy gelykenis. Geen ander wese het daardie hoë status nie, nie die engele nie, nie die serafs nie, nie enige lewende wese nie.

Maar die kontras tussen die nietigheid van die mens en sy waardigheid beteken dat die grootheid in nietigheid bestaan, presies soos dit van Christus geskrywe word, dat Hy Homself ontledig het, die gestalte van ‘n dienskneg aangeneem het, nietig en klein geword het … en dat God Hom uitermate verhoog het, groot gemaak het, selfs groter as wat Hy was voor sy menswording.

Die een is so belangrik soos die ander.

Dit het impak vir ons huidige debatte oor die skuld van die verlede – die waardigheid van mense wat hulle skuld bely moet gehandhaaf word; net so die waardigheid van hulle slagoffers; en almal saam moet hulle nietigheid voor God en voor die skepping besef, en ook bereid wees om hulle diensbaar te stel aan mekaar. Dit is die evangelie! En dit alles moet in die Teenwoordigheid van die Here gebeur, soos die Psalm so wonderlik uitspel.

Dit het ook ‘n impak op jou eie lewe – of jy nou sukkel onder vyande, selfs iemand so naby aan jou as jou eie seun (Absalom – Ps 3,4) of misoeste (Ps 4) of onder siekte (Ps 6) of verraaiers en vervolgers (Ps 5,7) – jy het nodig om na te dink oor die 3 dinge:

  • jou nietigheid en jou diensbaarheid;
  • jou waardigheid en God se sorg;
  • God se teenwoordigheid waarsonder jy nie sin en betekenis in jou lewe kan ervaar nie.

Nietig, maar waardig, in God se teenwoordigheid.
Dit het ook ‘n impak op hoe ons met die aarde en alles daarin omgaan. Ons kan nie onsself daarteenoor opstel en dit gebruik en dink ons kan maak wat ons wil nie. Nee, soos konings, wat verantwoordelikheid het, wat namens God optree as sy verteenwoordigers, moet ons met die diere en oseane en atmosfeer en natuurlik die grond waarop ons bly, omgaan. Ons kleur is groen!

Liturgie

RUS

Toetrede: Lied 169 of  Lied 180 of Flam 390 of VONKK 70 

Votum: (Responsories)

Seëngroet: (Responsories)

Lofsang: Lied 207 of Flam 127 of VONKK 259

Verootmoediging: Lied 231 of Flam 69 of VONKK 278

Genadeverkondiging: Rom 5:1-5

Geloofsbelydenis: (Uit Gebedeboek met Liturgiese Voorstelle)

HOOR

Gebed

Skriflesing: Psalm 8

Prediking

LEEF

Gebed
Dankoffer

Slotsang: Psalm 8 of  VONKK 85 (Psalm 8) of Flam 316 (Psalm 8)

Seën

Respons: Lied 316 of VONKK 149

God nooi ons uit en ons kom tot rus

Rus

Toetrede
Lied 169 “Heilig, heilig, heilig” of 
Lied 180 “Eer aan die Vader en die Seun” of
Flam 390 Hemelvader, Ek Aanbid U  of
VONKK 70 Abba, Vader

Votum
Voorganger:  Here, ons Here, hoe wonderbaar is u naam oor die hele aarde, hoe glansryk alles wat U in die hemelruim geplaas het!
Gemeente:  Here, ons Here, hoe wonderbaar is u Naam oor die hele aarde!

Seëngroet
Liturg: Genade en vrede vir julle van God die Vader
Almal: Aan sy liefde is daar geen einde nie

Liturg: En van God die Seun
Almal: Ons skuld het Hy gedra

Liturg: En van God die Heilige Gees
Almal: Hy maak ons nuut!

Lofsang
Lied 207 “Eer aan die Vader” of
Flam 127 “Vader, U Is Goed”  of
VONKK 259 Hemelse Vader, Skepper van die lewe

Verootmoediging
Lied 231 “Heilig, heilig, heilig, Here” of
Flam 69 Was My Skoon  of
VONKK 278 Hemelse Vader, van U kom smeek ons

Genadeverkondiging
Rom 5:1-5

God het ons dan nou vrygespreek deurdat ons glo. Daarom is daar nou vrede tussen ons en God deur ons Here Jesus Christus. 2Deur Hom het ons in die geloof ook die vrye toegang verkry tot hierdie genade waarin ons nou vasstaan. En ons verheug ons ook in die hoop om deel te hê aan die heerlikheid van God. 3Dit is egter nie al nie. Ons verheug ons ook in die swaarkry, want ons weet: swaarkry kweek volharding, 4en volharding kweek egtheid van geloof, en egtheid van geloof kweek hoop; 5en dié hoop beskaam nie, want God het sy liefde in ons harte uitgestort deur die Heilige Gees wat Hy aan ons gegee het.

Geloofsbelydenis
Ek glo dat God my Vader is
en dat my Vader
die almagtige Skepper van hemel en aarde is.
Ek glo dat Jesus Christus my enigste Koning is,
dat Hy gesterf het sodat my sonde vergewe kan word;
dat Hy uit die dood opgestaan het sodat ek ‘n nuwe lewe kan leef;
dat Hy opgevaar het na die hemel om vir my by die Vader in te tree;
en dat Hy weer terugkom om alles volkome nuut te maak.
Ek glo dat die Heilige Gees aan my gegee is om my in die volle waarheid te lei
en my aan God gehoorsaam te maak.
Ek glo dat ek in Christus deel is van die kerk
en dat alle gelowiges my broers en susters is
saam met wie ek in liefde moet leef as die huisgesin van God.
Ek glo dat ek in Christus
‘n kind van God geword het,
die ewige lewe ontvang het
en eendag uit die dood sal opstaan
om vir ewig in God se teenwoordigheid te lewe.
Amen
(Uit Gebedeboek met Liturgiese Voorstelle)

Liedere

F390. “Hemelvader, Ek Aanbid U”
(RUBRIEK: Flam – Gebed / Drie-eenheid)
Teks en musiek: A Venter
© 1992 MAR Gospel Music Publishers
(Opgeneem op Nuwe Lied, vol 1)

Hemelvader, ek aanbid U.
Koning Jesus ek bring lof aan U.
Heilige Trooster, ek vereer U
vir ewig wil ek U Naam verhoog.
Halleluja, halleluja,
ek buig neer voor U as ek sing.
Halleluja, halleluja,
aan die Koning van die eeue, amen.

F127. “Vader, U Is Goed”
(RUBRIEK: Flam – Verwondering / Geloofsbelydenis / Drie-Eenheid)
Oorspronklike titel: Vader, U bent goed
Teks en musiek: Elisa Krijgsman
Afrikaanse vertaling: Faani Engelbrecht
© Unisong Music Publishers BV t/a Reli Music geadministreer deur Small Stone Media BV South Africa

1. Elke oomblik van my lewe, in voor- of teëspoed
aanbid ek U, Heer Jesus, en dank U vir u bloed.
Ek vind krag in U, my Vader, as ek naby aan U bly
my hart en my gedagtes word warm as ek bely:

Refrein:
Vader, U is goed, U is heilig, U is liefde.
Jesus, U is groot, U is sterker as die dood.
Trooster, hierdie dag gee ek myself aan U
en ek sing met heel my hart: ’k behoort aan U.

2. Elke oomblik van my lewe, in die dag of in die nag,
wil ek u woorde lees en dit dra diep in my hart.
In die storms van my lewe, in die reën en in die kou’
vind ek skuilplek in u vrede, vind ek rusplek in u trou.

F69. “Was My Skoon”
(RUBRIEK: Kruisfuur – Gebed / Skuldbelydenis)
Teks en musiek: Hannes Grabe
© MAR Gospel Music Publishers
(Opgeneem op Nuwe Lof met Louis Brittz)

1. Kom en reinig my, o Heer,
week my sonde en skuld in die bloed van u Seun.
Ek staan skuldig voor U, Heer,
die verlore kind kom vra ’n tweede kans.

2. Was my skoon, maak my rein,
laat U lig weer deur my skyn.
Neem my hart, maak dit nuut,
laat my lig na ander skyn.
Was my skoon, maak my rein
laat u lig weer deur my skyn.

3. Laat u Gees my hart deurspoel,
bring u vrede en rus, u genade oor my.
Maak my wit net soos die sneeu,
ek wil heilig leef, gewy aan U, my Heer.

F316. “Heer, Onse Heer (Psalm 8)”
(RUBRIEK: Flam – Toewyding / Geloof en Vertroue)
Oorspronklik: Psalm 8
Teks en musiek: Lydia Zimmer;
Afrikaanse Vertaling: Willie Pretorius
© 2007 Celmar Music

Refrein:
Heer, onse Heer,
hoe magtig is u Naam
oor hierdie aarde!
Heer, onse Heer,
hoe magtig is u Naam
oor hierdie aarde!

1. Sien ek die hemel
die werk van U hand
son, maan en sterre
het U daar geplant,
die hele aarde
en alles wat leef.
Dit is so ongelooflik, Heer,
dat U dit aan ons gee.

Refrein:

2. Wie is ek, Heer,
dat U selfs aan my dink?
U gee my aandag;
U noem my u kind
U gee my alles;
ek kom niks te kort
en daarom dank ek U,
want U’s die allerhoogste God.

Refrein:

VONKK 70 “Abba, Vader”
Afrikaanse en Engelse teks:  Jacques Louw 2005/2009 ©
Melodie:  ANNELISE – Annalise Wiid 2004 ©  uit EK KYK OP (met toestemming Annie’s Song)
Orrelbegeleiding:  Jacques Louw 2005 ©
Kantoryverwerking: Jacques Louw 2005 ©
© 2010 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media)
RUBRIEK: Meditatief – Gebed / Drie-eenheidsondag

1.  Abba, Vader, Skepper van die heelal,
ons aanbid U, U is heilig, Heer.

2.  Jesus, Christus, Lam van God, Verlosser,
ons aanbid U, U is heilig, Heer.

3.  Gees van Waarheid, Trooster en ons Leidsman,
ons aanbid U, U is heilig, Heer.

1. Abba Father, Lord of all creation –
we adore You, You are holy, God.

2.  Jesus, Christ, Lord, Lamb of God, our Saviour –
we adore You, You are holy, God.

3.  Holy Spirit, Comforter and Mentor –
we adore You, You are holy, God.

VONKK 259 “Hemelse Vader, Skepper van die lewe”
Teks: Jacques Louw 2014 ©
Musiek: INTEGER VITAE – Friedrich Ferdinand  Flemming 1811
© Teks: 2014 VONKK-Uitgewers (admin Bybel-Media)
© Musiek: Openbare besit
RUBRIEK:  Klassiek – Toetrede en Aanroeping / Lofprysing / Verwondering / Drie-eenheidsondag

1. Hemelse Vader, Skepper van die lewe,
voor U kom buig ons neer, ons kom prys u grootheid.
Sien ons afhanklikheid waar ons tot U nader.
Vader, ons prys u Naam!

2. Christus, ons eer U, Middelaar, Verlosser –
U ly daar aan die kruis, U versoen ons sonde.
U gee Uself vir ons, wys ons wat is liefde.
Jesus, ons prys u Naam!

3. Gees van die waarheid, Lewendmaker, Leidsman –
U wek geloof in ons, U herskep ons lewe.
U wat ons roep tot diens, seën ons met u gawes.
Trooster, ons prys u Naam!

VONKK 278 “Hemelse Vader, van U kom smeek ons”
Teks:  Elena G Maquiso; Hannes van der Merwe 2014 ©
Melodie: ILONGGO – Tradisioneel Filippyns
Orrelbegeleiding: Friena Maritz 2014 ©
© Teks en orrelbegeleiding: 2014 VONKK-Uitgewers (admin Bybel-Media)
© Melodie: Openbare besit
RUBRIEK:  Multikultureel – Gebede / Drie-eenheidsondag / Geloof en Vertroue

1. Hemelse Vader,
van U kom smeek ons:
Gee aan u kinders
u liefde,  deernis.
Maak ons ‘n eenheid
deur u genade.
Hemelse Vader,
U is ons God.

2. O Here Jesus,
ons kniel hier voor U,
herdenk u lyding
en u oorwinning.
Ons bring ons lofsang
en ons aanbidding
aan U, o Here.
U is ons God.

3. Heilige Trooster,
ons vra afhanklik:
Skenk ons genade,
geloof, volharding.
Neem ons gebede
tot by die Vader.
Heilige Trooster,
U is ons God.

God praat met ons en ons luister

Gebed

Skriflesing: Psalm 8

Prediking

Familie-oomblik

Gebruik ‘n video soos hierdie vanaf die Hubble Teleskoop en gesels oor sterre. Dalk kan julle deel hoe klein julle voel as julle gaan kamp of ver van die dorp/stad buite slaap en al die sterre sien. Tog maak ons vir God saak. Hierdie video gaan van die aarde af uit en hierdie video begin by ‘n mens, zoom uit en zoom dan weer terug tot by die kleinste boublokkies van die skepping.

John Stevens sluit aan by Drie-eenheidsondag en gebruik ‘n familiefoto – kyk gerus na sy idee. Sy fokus is dat ons deel is van God se familie.

Hier is ‘n oulike inkleurprent van ‘n mens op ‘n aardbol.

In 2017 het ons voorgestel:
Soos Carolyn Brown sê:  “this may be a better week to celebrate God than to explain God”.  Gesels oor hoe God meer is as wat ons ooit sal verstaan.  Laat mense ‘n paar van die onbeantwoordbare vrae oor God vra:  Wat het God voor die skepping gedoen? Hoe kan dit wees dat God nog altyd daar was?  Hoe kan God die hele tyd aandag gee aan elke mens op aarde?  Hoekom het God muskiete gemaak?  Voeg ‘n paar goed by wat jy wonder – en laat die kinders ook sê wat hulle wonder.  Geen “wonder” is te snaaks of te eenvoudig of te sleg om genoem te word nie!

Gee kans vir ‘n paar kinders om lofgebede te bid.

Sing:
F84. My God Is So Groot 
(RUBRIEK: Flammikidz – Lof / Verwondering) Oorspronklik: My God Is So Big Teks en musiek: Ruth Harms Calkin  Afrikaanse vertaling: Onbekend © 1959, 2002 Nuggets of Truth (Opgeneem op Jan de Wet en die lofkleuters, My eerste loflied)

My God is so groot so sterk en so magtig
daar’s niks wat my God nie kan doen.
Die berge maak Hy, die riviere daarby
die see en alles daarin.
My God is so groot so sterk en so magtig
daar’s niks wat my God nie kan doen.
OF
Sluit aan by Psalm 8 en lees die super-pragtige When God Made You deur by Matthew Paul Turner (Author), David Catrow (Illustrator).  Kry die Kindle weergawe hier vir $9.52.

Preekriglyn

God laat ons na ons asem snak! Dit wil Dawid in Psalm 8 verwoord. Hy is heeltemal oorweldig deur God se luister, maar is terselfdertyd aangegryp deur God se deernisvolle omgee vir die geringe mens. Kyk net hoe word dit beskryf:

  • Die mens is in God se gedagtes.
  • God kom lê besoek by die mens af.
  • God neem die mens in diens en stel haar aan oor die werke van sy hande.
Verwondering

Psalm 8 nooi ons uit om saam met Dawid in verwondering te staan oor die omvang van die hemelruim en die ontsagwekkende heerlikheid van God. Stephan Joubert beskryf iets hiervan in eietydse idioom wanneer hy George Shaffner se wiskundige perspektief op die wonder van lewe aanhaal:

Shaffner bereken onder meer dat die wiskundige moontlikheid vir jouself om daardie 23 chromosome, waaroor jyself beskik, van jou ma te geërf het, gelyk is aan 1 in 10 miljoen. Dieselfde geld vir die 23 chromosome wat jy van jou pa gekry het. As jy hierdie twee vermenigvuldig, kom jy tot die slotsom dat vir jou, om jyself te kon wees, gelyk is aan die wiskundige moontlikheid van 1 in 100 triljoen. Verbysterend! As jy boonop ook in ag neem dat presies dieselfde met jou ouers gebeur het asook met hulle ouers, dan raak selfs die wiskunde stom. Dan buig jy maar net in stil aanbidding voor ons groot Skeppergod. Dan sing jy stamelend saam met die skrywer van Psalm 8 dat dit net genade is dat God ons as mense raakgesien het. Tog weet ons saam met hierdie psalm ons is kosbaar vir die Here. Ons is sy meesterwerke. Ons is die kroon van sy ganse skepping.”

Inhoud

Kom ons kyk vir ‘n oomblik dieper na die inhoud van Psalm 8.

Dawid formuleer die woorde van hierdie psalm as uitdrukking van sy waarneming en ervaring van die werklikheid waarin hy hom bevind.

Wie God is

Vers 2: Die Hebreeus gebruik twee woorde vir die Afrikaanse uitdrukking “Here, ons Here” (v 2, 10), naamlik Adōn en JHWH. As adon, is Jahweh, die God van Israel, die Heer en Meester in onbeperkte soewereiniteit en vryheid. Drie-eenheidsondag herinner ons opnuut aan God se selfopenbaring as Skepper, Seun en Gees. Hoe praat ons geslag gelowiges oor, van en met God? Die beklemtoonde aanspreekvorm in ons teks wil juis God se uitsonderlike karakter beklemtoon. In vers 2 sê die psalmdigter dat die Naam van die Here magtig is oor die hele aarde. Ons kan dit ook vertaal met majestueus, groots, magtig en pragtig.

Vers 3 beskryf op verrassende wyse dat God sy mag, sy sterkte gevestig het deur die getuienis (mond) van kleuters en suigelinge. Dit doen God in reaksie op die uitdagings (uittarting) van sy teenstanders. God snoer die monde van sy teenstanders en vyande met die brabbeltaal van suigelinge. Hy bring die kwaadwillige aanklagte van sy opponente tot niks deur die spontane uitings van swakke babas. God se handelings transendeer aardse denkraamwerke.

Grootsheid van die skepping

Vers 4 besing die grootsheid van God se skeppingswerk. Die psalmdigter staan in verwondering wanneer hy van die hemelruim bewus word en dit as God se handewerk herken. Die hemelliggame (maan en sterre) vertoon die afdrukke van God se vingers. Dit alles het God geskep. Met sy vingerpunte het God die asemrowende hemelruim tot stand gebring. Juis hierdie hemelruim herinner die psalmdigter aan homself, aan die mens, wat ook die afdruk van God se vingers is.

Bemoeienis met die mens

Vers 4-5 verwoord die psalmdigter se verwondering oor God se intieme bemoeienis met en aandag aan die mens. In vergelyking met die hemelruim is die mens maar ‘n spikkel in die heelal. Die Hebreeuse woord vir “mens” in vers 5 is ênōs. Dit gee uitdrukking aan die broosheid en kwesbaarheid van die mens binne die grootse skeppingsruimte wat God kunstig met sy blote vingerpunte gevorm het. En tog dink God aan dié brose mensekind. God gee ook aan die sandkorreltjie-mens aandag.

Twee handelings van God met betrekking tot die mens is hier ter sprake: God rig sy gedagtes op die mens (mindful) en Hy lê by die mens besoek af. Die besef dat God die mindful and visiting Skepper van die groot hemelruim, maar ook van die brose mens is, bied ‘n heerlike troos.

Besondere rol

Die psalmdigter se bewuswording van God se mindfulness en visitation aan die brose mens, asook sy erkenning dat die mens maar ‘n brose spikkel in die groot skeppingsruimte is, word in vers 6 verder gevoer. Behalwe dat God die mens doelbewus insluit en as deel van sy handewerk bevestig, laat die psalmdigter se verwondering hom iets sien van God wat aan die mens ‘n besonderse posisie en rol in die skepping toeken. Die ênōs uit God se vingerpunte staan in ‘n besonderse verhouding met God en die skepping. Hierdie verse definieer die mens in terme van sy of haar verhouding met God en met God se skeppingswerk. Die mens is net minder as ‘n hemelse wese.

Vers 7-9 beskryf die mens se verhouding met God se skeppingswerk, en die verantwoordelikheid wat God aan die bekroonde ênōs toevertrou. Die eer en majesteit wat die mens van God ontvang, sluit rentmeesterskap en heerskappy oor God se handewerk in – weer eens eienskappe wat God aan die mens toeken. In terme van die bekroning, word die brose mens God se medewerker en selfs ‘n regeerder (koning) oor alles wat deur God se vingers gevorm is.

Volgens vers 7 het God alles onder die mens se voete gestel. Dit dui op buitengewone vertroue wat God in die bekroonde mens stel, maar beskryf ook die mens se besonderse verantwoordelikheid. Dié verantwoordelikheid kan maklik misbruik word indien die Naam van Adon of JHWH tot die aarde of mensewêreld gereduseer word. Wanneer die mens God se vertroue en toegekende verantwoordelikheid deur magsvergrype minag, kan hulle voete alles vertrap en vernietig wat God aan hulle toevertrou het.

Daarom pas verwondering en nederige omhelsing van God se bekroning die ênōs, wat begin insien waaroor God die mens laat heers: kleinvee en beeste, die diere van die veld, die voëls van die hemel en die visse van die see. Hoe roep die skepsels van God nie in ons dae na Adon of JHWH wat sy barmhartigheid betoon het aan die brose mens om die asemrowende skepping saam met God te versorg nie? Die diere van die veld, die voëls van die hemel en die visse wat op hulle roetes deur die oseane verbytrek, voeg hulle stemme by dié van kinders en suigelinge sodat God die vyande en wraakgieriges stil maak voor sy almag en die geweld van mensevoete wat die skepping vertrap.

Boodskap

Wat sê hierdie Psalm dan vandag vir ons?

God gee om

Stephan Joubert skryf in sy oordenking in E-kerk se Goeie Nuus dat God ons na ons asem laat snak:
Dit is oorweldigend om te weet God stel belang in die heel fynste besonderhede van ons lewe. In Jesus se woorde in Matteus 10 tel Hy selfs elke dag die hare op ons kop. Hoe kan mense dan so maklik die vinger in die Here se rigting swaai en Hom beskuldig van liefdeloosheid? Hoe kan mense God so verkeerd verstaan? Hy is die Almagtige Skepper van hemel en aarde. Maar Hy is ook ons Vader. In Christus is Hy baie naby aan ons elkeen. Daarom eer ons Hom opnuut. Daarom aanbid ons Hom in nederigheid as ons Heer!

Menslike broosheid

In hierdie tyd is ons helder bewus van die menslike broosheid. Die pyn en lyding wat Covid-19 gebring het, is tans nog onberekenbaar. Verlies aan menselewens en die gepaardgaande hartseer is onbeskryflik. Voeg daarby die trauma van ekonomiese inploffing met gepaardgaande werksverlies, armoede en menslike stryd om oorlewing. Die eksistensiële vraag na die sin en betekenis van menslike lewe is deesdae nie slegs sporadies nie, maar is as’t ware deel van elke asemteug.

In die lig van hierdie perspektief is die vraag (uitroep) van die psalmdigter meer as aktueel: “Wat is die mens dat U aan hom dink?” Moontlik kom hierdie vraag (uitroep) in ons tyd nie op vanuit verwondering oor ons ervaring dat God ons besoek en aan ons dink nie, maar eerder vanuit disoriëntasie en wanhoop oor die menslike disposisie. Dit voel soms of die mens nie werd is dat God oor hom of haar mindful sal wees, of dit sal oorweeg om die mens te besoek nie.

Slegste in die mens

Daar is baie verhale van opoffering en diens wat illustreer dat Covid die beste in mense na vore bring. Dink aan gesondheidswerkers wat hul lewe in gevaar gestel het om ander te help. Dink aan mense wat mekaar in finansiële nood bystaan.

Covid bring egter ook die slegste in die mens na vore. Dink maar aan die negatiewe gedrag en praktyke wat ontwikkel het rondom die nood wat Covid-19 veroorsaak. Die vlak van korrupsie met betrekking tot tenders vir die lewering van dienste om Covid-19 te beveg, gaan ‘n mens se verstand te bowe en dreig om jou geloof in die mensdom in geheel te vernietig. Kan mense wat deur God met eer en majesteit gekroon is (Ps. 8:6) so selfsugtig en harteloos optree?

Vanuit hierdie perspektief kom die woorde van Psalm 8:7c by ons op: “U het alles onder sy voete gestel.” Die vergrype en magsmisbruik waartoe mense tydens die Covid-19-krisis gedaal het, laat dit blyk dat mense alles wat God aan hulle toevertrou het, onder hulle voete vertrap.

Medewerker of Vertrapper?

Op Drie-eenheidsondag, midde-in die Covid-19-pandemie, word die gemeente van Christus gekonfronteer met die werklikheid dat die mens as kroon van God se skepping ‘n vernietigende mag kan wees en dat die Seun van God ons moet leer hoe om God se medewerkers te wees.

Jesus, die Seun van God, is ook die volmaakte mens wat ons leer hoe om mense te wees. Hy fokus op die wil van sy Vader en doen net wat die Vader hom leer.

Brueggemann rig ons aandag op die struktuur van Psalm 8:
In die sentrum van die Psalm word menslike vermoë en gesag bevestig. Dit word omring deur verwondering en lofprysing aan God. Hierdie psalm bevestig dat die mens die hoogtepunt en kroon van die skepping is, maar dat hierdie status gevorm word en gekwalifiseer word deur lof aan God wat die mens en die skepping gemaak het.

Dit is ‘n lofprysing wat die goed geordende skepping van God omhels en bevestig. Die mens moet dit bewaak en beskerm, en doen dit deur in die regte verhouding tot God te leef. Vanuit ons verhouding met God bewaar ons God se skepping.

Jesus leer ons hoe om dit te doen.

Van Ruler skryf: “Het begin van alle geloof is, dat wij ons verbazen over het heelal. Het einde is, dat wij de gewone dingen oneindig lief krijgen.”

Leer my mooi kyk

In sy verwerking van Psalm 8 skryf Barend Vos:
U het ons dan ampergode gemaak!
‘n Soort baas oor u handewerk.
U het ons gekroon met aansien wat ons verleë maak.

Leer my elke dag om mooi te kyk
na wat U aan my toevertrou het –
U wat so mooi na my kyk.

Here, ons Here,
klokhelder klink u Naam oor u skepping heen!

God stuur ons om te leef

Gebed
Dankoffer

Slotsang: Psalm 8 of
VONKK 85 Here, Ons Here, Hoe Groot Is U! (Psalm 8) of
F316. Heer, Onse Heer (Psalm 8)

Seën
God die Vader sal u altyd liefhê,
God die Seun sal u altyd genadig wees,
God die Heilige Gees sal u altyd vertroos en u in sy Waarheid lei.
Amen.

Respons
Lied 316 “Kom seën en beskerm ons nou” of
VONKK 149 Halleluja 3
Teks: Tradisioneel Russiese doksologie aangepas deur Gerrit Jordaan 2010
Melodie:  Slava tiebie Boze! – Russies ortodoks, aangepas Taizé.
© 2011 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media)
RUBRIEK: Meditatief – Toetrede en Aanroeping / Drie-eenheidsondag

Halleluja, halleluja.
Halleluja.
Ere aan die Vader en ere aan die Seun van God,
ere aan die Heilige Gees.
Halleluja, halleluja.
Halleluja.

A ministry platform for faith leaders.

© Copyright Bible Media | This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.