Dertiende Sondag in Koninkrykstyd

Sections

Oorsig

In Koninkrykstyd kry gelowiges (verlostes) geleentheid om deur lofprysing en ‘n lewe van dankbaarheid hulle verlossing in te oefen. In vandag se sleutelteks word Jesus se aankondiging van sy lyding, sterwe en opstanding juis gevolg deur die manier waarop gelowiges Hom moet volg.

Ander tekste

Eksodus 3:1-15
God openbaar Hom aan Moses
3 Moses het die kleinvee van sy skoonpa Jetro, ’n priester van Midian, opgepas. Hy het die kleinvee diep die woestyn in gejaag totdat hy by Horeb, die berg van God, gekom het.

2Toe verskyn die Engel van die Here aan hom in ’n vlam binne-in ’n doringbos. Terwyl hy kyk, sien hy dat die doringbos aanhou brand, maar nie uitbrand nie. 3En Moses sê vir homself: “Ek wil tog ’n bietjie nader gaan om hierdie wonderlike verskynsel te bekyk. Waarom brand die doringbos dan nie uit nie?”

4Toe die Here sien dat hy nader kom om te kyk, roep God na hom uit die doringbos: “Moses! Moses!”
En hy antwoord: “Hier is ek.”

5Die Here sê toe vir hom: “Moenie nóg nader kom nie. Trek uit jou skoene, want die plek waarop jy staan, is gewyde grond.” 6Verder sê Hy: “Ek is die God van jou voorvaders, die God van Abraham, die God van Isak, die God van Jakob.”
Toe maak Moses sy gesig toe, want hy was bang om na God te kyk.

7Daarna sê die Here: “Ek het die ellende van my volk in Egipte duidelik gesien en hulle noodkrete oor die slawedrywers gehoor. Ek het hulle lyding ter harte geneem. 8Daarom het Ek afgekom om hulle uit die mag van Egipte te bevry en om hulle daarvandaan te laat trek na ’n goeie en uitgestrekte land, ’n land wat oorloop van melk en heuning. Dit is die land van die Kanaäniete, Hetiete, Amoriete, Feresiete, Hewiete en Jebusiete. 9Die noodkrete van die Israeliete het My bereik, en Ek het ook aanskou hoe Egipte hulle verdruk. 10Daarom stuur Ek jou na die farao toe sodat jy my volk, die Israeliete, uit Egipte kan bevry.”

11Toe sê Moses vir God: “Wie is ék dat ek dit by die farao sou waag en dat ék die Israeliete uit Egipte sou bevry?”

12God het Moses geantwoord: “Ek sal by jou wees en die bewys dat Ek jou gestuur het, sal dít wees: wanneer jy die volk uit Egipte bevry het, sal julle My by hierdie berg aanbid.”

13Daarna sê Moses vir God: “Sê nou maar ek kom by die Israeliete en ek sê vir hulle: ‘Die God van julle voorvaders het my na julle toe gestuur,’ en hulle vra vir my: ‘Wat is sy Naam?’ wat moet ek dan vir hulle sê?”

14Toe sê God vir Moses: “Ek is wat Ek is. Jy moet vir die Israeliete sê: ‘Ek is’ het my na julle toe gestuur.”

15Verder sê God vir Moses: “Jy moet ook nog vir die Israeliete sê: ‘Die Here die God van julle voorvaders, die God van Abraham, die God van Isak, die God van Jakob, het my na julle toe gestuur.’ Dit is ewig my Naam, dit is die Naam waarmee Ek aangeroep moet word van geslag tot geslag.

Psalm 105:1-6, 23-26, 45
Die Here hou sy verbond altyd in stand
105 Loof die Here! Roep Hom aan!
Maak aan die nasies bekend
wat Hy gedoen het.
2Sing liedere, sing tot sy eer,
vertel van al sy magtige dade.
3Roem sy heilige Naam,
laat dié wat die teenwoordigheid
van die Here soek, bly wees.
4Soek hulp en beskerming by die Here,
soek gedurig sy teenwoordigheid.
5Julle moet dink aan die magtige dade
wat Hy gedoen het,
aan sy wonders,
aan die reddingsdade op sy bevel,
6julle, nageslag van Abraham sy dienaar,
nakomelinge van Jakob
vir wie Hy uitverkies het.

22Josef kon
die amptenare van die koning
na goeddunke beveel
en selfs aan hoë amptenare leiding gee.
23Israel het na Egipte toe gekom,
Jakob kon in die land van Gam
gaan woon.
24Die Here het sy volk
baie vrugbaar gemaak,
talryker as hulle onderdrukkers.
25Hy het die gesindheid
van die Egiptenaars verander,
sodat hulle sy volk gehaat
en vyandig opgetree het
teenoor sy dienaars.

45Daarom moet hulle
sy voorskrifte gehoorsaam
en sy wil doen.
Prys die Here!

Romeine 12:9-21
Riglyne vir die Christelike lewe
9Die liefde moet opreg wees.
Verafsku wat sleg is
en hou vas aan wat goed is.
10Betoon hartlike broederliefde
teenoor mekaar;
bewys eerbied teenoor mekaar
en wees mekaar daarin tot voorbeeld.
11Moenie in julle toewyding
verslap nie,
bly altyd geesdriftig,
dien die Here.
12Verbly julle in die hoop;
staan vas in verdrukking;
volhard in gebed.
13Help die medegelowiges
in hulle nood
en lê julle toe op gasvryheid.
14Seën julle vervolgers,
ja, seën hulle,
moet hulle nie vervloek nie.
15Wees bly saam met dié wat bly is
en treur saam met dié wat treur.
16Wees eensgesind onder mekaar.
Moenie hooghartig wees nie,
maar skaar julle by die nederiges.
Moenie eiewys wees nie.
17Moenie kwaad met kwaad
vergeld nie.
Wees goedgesind teenoor alle mense.
18As dit moontlik is,
sover dit van julle afhang,
leef in vrede met alle mense.
19Moenie self wraak neem nie,
geliefdes,
maar laat dit oor aan die oordeel
van God.
Daar staan immers geskrywe:
“Dit is mý reg om te straf;
Ék sal vergeld,”
sê die Here.
20“As jou vyand honger is,
gee hom iets om te eet;
as hy dors is,
gee hom iets om te drink;
want deur dit te doen,
maak jy hom vuurrooi
van skaamte.”
21Moet jou nie deur die kwaad
laat oorwin nie,
maar oorwin die kwaad
deur die goeie.

Fokusteks

Matteus 16:21-28
Jesus kondig die eerste keer sy dood en opstanding aan
(Mark 8:31–33; Luk 9:22)
21Van toe af het Jesus dit vir sy dissipels duidelik begin stel dat Hy Jerusalem toe moet gaan en baie moet ly onder die familiehoofde, die priesterhoofde en die skrifgeleerdes, en dat Hy doodgemaak moet word, en die derde dag uit die dood opgewek moet word.

22Petrus het Hom toe opsy geneem en Hom begin berispe: “Mag God dit verhoed, Here! Dit sal beslis nie met U gebeur nie.”

23Maar Jesus het na Petrus toe gedraai en vir hom gesê: “Moenie in my pad staan nie, Satan! Jy is vir My ‘n struikelblok, want jy dink nie aan wat God wil hê nie, maar aan wat die mense wil hê.”

Om Jesus te volg
(Mark 8:34–9:1; Luk 9:23–27)
24Toe sê Jesus vir sy dissipels: “As iemand agter My aan wil kom, moet hy homself verloën, sy kruis opneem en My volg, 25want wie sy lewe wil behou, sal dit verloor; maar wie sy lewe ter wille van My verloor, sal dit terugkry. 26Wat sal dit ‘n mens help as hy die hele wêreld as wins verkry maar sy lewe verloor, of wat sal ‘n mens gee in ruil vir sy lewe? 27Die Seun van die mens gaan saam met sy engele kom. Hy sal beklee wees met dieselfde heerlikheid as sy Vader en sal elkeen volgens sy dade vergeld. 28Dit verseker Ek julle: Daar is party van dié wat hier staan wat beslis nie sal sterwe voordat hulle die Seun van die mens in sy koninkryk sien kom het nie.”

Liturgie

Aanvangslied: Lied 526 “Waar daar liefde is 1” (+ latyn)

Aanvangswoord: Eksodus 3

Seëngroet  

Lied 334 “God is liefde juig ons harte vs 1,2,3”

Wet as lewensreël: Romeine 12:9-21

Skuldbelydenis: Lied 238 “God enkel lig, voor U gesig 1,2,3,4,5”

Uitnodiging tot toewyding Uit Matteus 16 (Fokusteks)

Geloofsbelydenis: ahv Johannes Evangelie

Loflied Lied 530 “Praat ek mense engle tale vs 1,2,3”

Epiklese
Gebed vir Barmhartigheidsondag

Skriflesing: Matteus 16:21-28

Familie-oomblik
Prediking
Gebed
Offergawes

Wegsending: Lied 488 “Helder skyn U lig vir die nasies vs 1,2,3,4”

Seën

Antwoord Lied 312/313/314/315/ of
F361. Laat Dit So Wees (Amen)
(RUBRIEK: Kersflam – Gebed)
of
Vonk 38 (Melodie is Lied 582 “Bly by my Heer”) 
Here, Ons God, As Ons Nou Huis Toe Gaan
of
VONKK 277 – U is die lig wat deur die donker skyn

God nooi ons uit en ons kom tot rus

Rus

Aanvangslied: Lied 526 “Waar daar liefde is 1” (+ latyn)

1. Waar daar liefde is, en deernis,
waar daar liefde is,
daar is God die Heer.

2. Ubi caritas et amor
Ubi caritas Deus ibi est.

Aanvangswoord: Eksodus 3
Trek uit jou skoene, want die plek waarop jy staan, is gewyde grond.”
“Ek is die God van jou voorvaders, die God van Abraham, die God van Isak, die God van Jakob.”
“Ek is wat Ek is.”

Seëngroet  
Ontvang nou die seën van die Here:
Die Here seën en beskerm jou.
Die Here verskyn tot jou redding.
Hy is jou genadig.
Hy luister na jou gebede.
Hy gee jou vrede.

Lied 334 “God is liefde juig ons harte vs 1,2,3”
1. “God is Liefde!” juig ons harte,
en bedink wat liefde doen:
Dat Hy ons sy Seun gestuur het
om ons sonde te versoen.

2. Hy wat eerste liefgehad het,
het in liefde ons vergeef –
nou kan ons, uit God gebore,
uit dié bron van liefde leef!

3. Deur sy Gees, die wondergawe,
laat Hy wederliefde spruit;
en dié liefde – wat volmaak is –
dryf die vrees en selfsug uit.

4. As die Vader in sy liefde
dan die sondaar maak tot kind,
mag sy Seun al meer gestalte
in ons doen en late vind!

Wet as lewensreël: Romeine 12:9-21
Riglyne vir die Christelike lewe
9Die liefde moet opreg wees.
Verafsku wat sleg is
en hou vas aan wat goed is.
10Betoon hartlike broederliefde
teenoor mekaar;
bewys eerbied teenoor mekaar
en wees mekaar daarin tot voorbeeld.
11Moenie in julle toewyding
verslap nie,
bly altyd geesdriftig,
dien die Here.
12Verbly julle in die hoop;
staan vas in verdrukking;
volhard in gebed.
13Help die medegelowiges
in hulle nood
en lê julle toe op gasvryheid.
14Seën julle vervolgers,
ja, seën hulle,
moet hulle nie vervloek nie.
15Wees bly saam met dié wat bly is
en treur saam met dié wat treur.
16Wees eensgesind onder mekaar.
Moenie hooghartig wees nie,
maar skaar julle by die nederiges.
Moenie eiewys wees nie.
17Moenie kwaad met kwaad
vergeld nie.
Wees goedgesind teenoor alle mense.
18As dit moontlik is,
sover dit van julle afhang,
leef in vrede met alle mense.
19Moenie self wraak neem nie,
geliefdes,
maar laat dit oor aan die oordeel
van God.
Daar staan immers geskrywe:
“Dit is mý reg om te straf;
Ék sal vergeld,” w
sê die Here.
20“As jou vyand honger is,
gee hom iets om te eet;
as hy dors is,
gee hom iets om te drink;
want deur dit te doen,
maak jy hom vuurrooi
van skaamte.” x
21Moet jou nie deur die kwaad
laat oorwin nie,
maar oorwin die kwaad
deur die goeie.

Skuldbelydenis: Lied 238 “God enkel lig, voor U gesig 1,2,3,4,5”
1. God, enkel lig, voor u gesig
is niks op aarde rein nie.
Ons is bevlek, met skuld bedek
kan nie voor U verskyn nie.

2. Die sterreprag verdwyn by dag
teenoor die son se luister;
soveel te meer is ons, o Heer,
teenoor u lig, die duister.

3. Heer waar dan heen? Tot U alleen;
U sal ons nooit begewe.
U eie Seun, ons borg en steun,
is ook ons weg tot lewe.

4. Ja, amen, ja! Op Golgota
betaal Hy vir my sonde,
en deur sy bloed word ons gemoed
gereinig van die sonde.

5. Gee ons al meer, om U te eer,
geloof, o Ewig-sterke!
Dan doen ons bly, aan U gewy,
uit liefde goeie werke.

Uitnodiging tot toewyding Uit Matteus 16 (Fokusteks)
24Toe sê Jesus … “As iemand agter My aan wil kom, moet hy homself verloën, sy kruis opneem en My volg, 25want wie sy lewe wil behou, sal dit verloor; maar wie sy lewe ter wille van My verloor, sal dit terugkry.

Geloofsbelydenis: ahv Johannes Evangelie
Voorganger (V): Ek glo in Jesus Christus, die Woord wat mens geword het.
Gemeente (G): Ons het sy heerlikheid gesien, vol genade en waarheid.

V: Hy is die Lam van God wat die sonde van diewêreld wegneem.
G: Hy is die Seun van God.

V: Hy is die brood wat lewe gee.
G: Wie na Hom toe kom, sal nooit weer honger ly nie;en wie in Hom glo, sal nooit weer dors kry nie.

V: Hy is die lig vir die wêreld.
G: Wie Hom volg, sal nooit in die duisternis lewenie, maar sal die lig hê wat lewe gee.

V: Hy is die goeie Herder.
G: Hy lê sy lewe af vir sy volgelinge (skape).Hy ken sy volgelinge (skape) en hulle ken Hom.

V: Hy is die opstanding en die lewe.
G: Wie in Hom glo, sal lewe, al sterwe Hy ook.

V: Hy is die weg, die waarheid en die lewe.
G: Niemand kom na die Vader toe behalwe deur Hom nie.

V: Hy is die ware wingerdstok.
G: As ons in Hom bly en Hy in ons, sal ons baie vrugte dra, want sonder Hom kan ons niks doen nie.
(Uit die Evangelie van Johannes)
(Uit Bybelmedia se Vir die erediens- ‘n Handleiding, 2007)

Loflied 530 “Praat ek mense engle tale vs 1,2,3”
1. Praat ek mense-, eng’letale,
maar dis nie uit liefde nie,
is my woorde hol simbole:
klanke sonder melodie.
Al kan ek geheime uitlê,
berge deur geloof versit,
of al het ek al die kennis –
sonder liefde is ek niks.

2. Sonder liefde sal my gawes,
al my ywer, my nie baat:
Net die liefde, onbaatsugtig,
bly oorwin met goed die kwaad.
Onreg kan dit nie verdra nie,
dit is met die waarheid bly.
Deur vergifnis, hoop, verwagting,
kom die beste in ons vry.

3. Al die tale, profesieë,
met die tyd gaan dit verby.
Net die liefde, die volmaakte,
kom en sal vir altyd bly.
Want geloof gee troos en rigting;
na die toekoms reik die hoop –
liefde is en bly die grootste:
Liefde sluit die lewe oop.

Liedere

VONKK 16 “God Van Ons Verlede”
Teks: Jannie Hougaard 2003/2009 ©
Melodie: JANNIE – Jannie Hougaard © en Francé Ludik © 2003/2009
© 2009 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media)
RUBRIEK:  Meditatief – Geloof en Vertroue

God van ons verlede,
U skep ook ons hede.
U laat ons weer nuut begin,
loop voor ons die toekoms in,
lei ons in u vrede.

VONKK 116 “Laat Jou Lewe Aan Die Here Oor  (Psalm 37)”
Teks: Driekie Jankowitz 2009 (Pro Deo)
Musiek: JACUS – Jacus Krige 2009
Kantoryverwerking (keervers): Albert Troskie 2010  (Pro Deo) en Gerrit Jordaan 2010
© 2009 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media)
RUBRIEK: Meditatief – Geloof en Vertroue

Keervers
Laat jou lewe aan die Here oor,
vertrou op Hom, Hy sorg vir jou.
Voorleser:
Vertrou op die Here en / doen wat goed is, dan / woon en werk jy / in ware vrede./ Wees / bly in die Here, Hy / gee jou sy gawes. / Jou / diepste wense sal / Hy vervul.

Laat jou lewe aan die Here oor,
vertrou op Hom, Hy sorg vir jou.
Wees stil in die Here; wag / rustig op Hom, want / dié wat Hom dien, sal / alles besit. /
Bly af-/-hanklik van God, ver-/-trou net op Hom –  / dan sal jy sy vrede en / voorspoed ervaar.

Laat jou lewe aan die Here oor,
vertrou op Hom, Hy sorg vir jou.
As jy / min besit en die / Here dien, is jy / ryker as skelms met / sakke vol geld. Die / Here versorg; Hy be-/-skerm sy kinders; Hy /  gee hul ‘n land waar hul / altyd kan woon.

Laat jou lewe aan die Here oor,
vertrou op Hom, Hy sorg vir jou.
Die / Here beplan die / koers van sy kinders en / Hy sal ook sorg dat dit / goed gaan met hul.
Ja, / selfs as hul struikel, sal sy / hand hul vashou, dan / sal hul nie val of bly / lê in hul nood.

Laat jou lewe aan die Here oor,
vertrou op Hom, Hy sorg vir jou.
Ek het / nog nie gesien dat / dié wat God dien
op / straathoeke staan om te / bedel vir kos,
want die / Here red dié wat /  Hom / soek in hul swaarkry – / Hy help almal wat / by Hom  / skuil.

Laat jou lewe aan die Here oor,
vertrou op Hom, Hy sorg vir jou.
Laat jou lewe aan die Here oor,
vertrou op Hom, Hy sorg vir jou

Flam 28 “Heer Omvou My”
(RUBRIEK:  Kruisfuur – Afhanklikheid / Geloof en Vertroue / Gebed)
Teks en Musiek: Johan Steenkamp
© 2007  Urial Publishing

1. U’t die lydenspad vir my kom loop
en ek is deur U bloed ook vrygekoop.
Maar die wêreld rondom my
sê die sonde maak my vry.

2. O Heer, omvou my as die nag
my omsluit van alle kante –
en as die donker U kind weg wil lei,
Heer, omvou my, maak my vry.

God praat met ons en ons luister

Epiklese
Gebed vir Barmhartigheidsondag
Here, U wat hierdie mense liefhet
wat ek nie kan verdra nie,
U wat die harte verstaan van hulle
wat ek nie kan begryp  nie,
U wat die innerlike worsteling ken
van hulle wat ek ignoreer,
U wat die goeie motief sien in mense se optrede
wat ek as skynheilig beskou –
Open tog my oë en my hart.
U ken my beter as wat ek myself ken;
U het my liewer as wat ek myself het . . .
Here! Leer my liefhê met u liefde.
Here, U wat hierdie mense liefhet
wat ek nie kan verdra nie,
U wat die harte verstaan van hulle
wat ek nie kan begryp  nie,
U wat die innerlike worsteling ken
van hulle wat ek ignoreer,
U wat die goeie motief sien in mense se optrede
wat ek as skynheilig beskou –
Open tog my oë en my hart.
U ken my beter as wat ek myself ken;
U het my liewer as wat ek myself het . . .
Here! Leer my liefhê met u liefde (uit: “Die Groot Gebedeboek”  76).

Voorganger: Moenie nog nader kom nie,
want die grond waarop jy staan is gewyde grond.
Ek is die God van julle voorvaders,
die God van Abraham,
die God van Isak,
die God van Jakob.
Gemeente: U het ons lyding ter harte geneem.
U het afgekom om ons te bevry.
Praat nou met ons (uit Eks 13:5).

Skriflesing: Matteus 16:21-28

Familie-oomblik
Prediking

Familie-oomblik

Lees die fokusteks in die Nuwe Testament vir kinders (Die Nuwe Testament vir Kinders deur Stephan Joubert, Jan van der Watt en Hennie Stander, 1999.)

Jesus gaan baie Swaar Kry
21 Van toe af het Jesus vir sy vriende begin vertel wat Hy eintlik hier op aarde moet kom doen. Hy het gesê Hy moet na Jerusalem toe gaan. Daar sal die Joodse godsdienstige leiers* Hom baie sleg behandel. Op die ou end gaan hulle Hom doodmaak. Maar op die derde dag sal God Hom weer lewendig maak.

22 Petrus was baie omgekrap hieroor. Hy sê toe vir Jesus: “Here, so iets sal nooit gebeur nie. God sal dit mos nie toelaat nie.”

23 Jesus antwoord vir Petrus: “Gee pad Satan*! Die duiwel* praat nou deur jou. Daarom probeer jy keer dat Ek doen wat God wil hê. Hou dadelik op!”

Kom Agter Jesus aan!
24 Jesus sê toe vir sy dissipels*: “As iemand My wil volg, moet hy sy hele lewe vir My gee. Dit is baie moeilik. Maar Ek vra niks minder as dit nie.

25–26 “As jy nie in My glo* nie, gaan jy in die hel beland, daar waar al die slegte mense is. Maar as jy jou lewe vir My gee, gaan jy vir altyd by God wees. Jy moet besluit wat jy met jou lewe wil doen: as jy net vir jouself leef, kan jy dalk skatryk en bekend word, maar op die ou end gaan jy nie ’n plek by God kry nie. Dan het jy jou hele lewe opgemors.

27–28 “Een van die dae kom Ek weer terug na julle toe saam met al my engele*. Op daardie dag sal Ek vir almal op aarde kom sê waar hulle vir altyd gaan bly: of by God, of in die hel. Party van julle wat nou hier staan, sal nie doodgaan voor daardie dag nie.”
Voltooi die sleutelwoorde van bo na onder om die groot geheim van die fokusteks te ontdek wanneer jy glo (vs 25)

Preekriglyn

In ons teks kondig Jesus aan wat vir Hom voorlê in Jerusalem. Daar wag groot lyding, dood en opwekking op die derde dag. Jesus se onthulling dui op die vervulling van die eeue-oue profesie van ‘n Messias wat as ‘n dienskneg kom en wat sou ly (Jesaja 53); asook van die gryse Simeon dat die Christuskind wat hy in sy arms hou bestem is tot die val en opstanding van baie in Israel en ‘n teken wat weerstaan sou word (Lukas 2:34-35).

Verwerping

Die dreigende aanklagte teen Jesus wat opstapel (laster, Mat 9:3; samespanning met Satan, 10:25); die komplotte om Hom te vernietig (12:14) en die toenemende weerstand van die Fariseërs en Skrifgeleerdes teen Hom (15:1-20; 16:1-4) verseker dat sy aankondiging van kruis en die dood eintlik glad nie as ‘n verrassing kom nie.

Tog reageer Petrus op die aankondiging met die verbete verwerping van enige so ‘n einde vir Jesus. Sy reaksie is ‘n teken van hoe diep hy, en die kerk saam met hom, die krities belangrike woord “moet” in Jesus se aankondiging mis (16:21): Jesus moet Jerusalem toe gaan, moet ly, moet sterf, moet opgewek word.

Goddelike “moet”

Agter hierdie woordjie “moet” (dei in die Griekse teks) lê enersyds die moorddadige komplotte van diegene wat Jesus wou vernietig. Andersyds dra die woordjie “moet” ook die misterie van God se eie plan om sy Seun oor te gee om deur lyding en sterwe verlossing vir die wêreld te bring. Die kruis was nie maar net ‘n tragiese komplikasie in Jesus se bediening nie, maar behoort tot die wese van Jesus se sending en bediening.

Daarom is Jesus se woorde in ons teks eintlik ‘n koninklike en gesagvolle aanvaarding van wat vir Hom voorgelê het. Hy was nie bloot die slagoffer van boosheid, ‘n hulpelose drenkeling wat deur die dinamika van gebeure buite sy beheer meegevoer is nie, Hy was nie bloot deur omstandighede gemanipuleer en telkens verras met wat uit die bloute opgedaag het nie. Jesus het sy blik vasbeslote op Jerusalem gerig en die pad van die kruis gewillig en bewustelik betree.

Sy komende lyding en dood het Jesus trouens herhaaldelik vir sy geskokte en gedisoriënteerde dissipels aangekondig (17:12, 22–23; 20:17–19; 26:2), en spesifiek gesê Jerusalem en die gebeure daar is die doel en uiteinde van sy reis.

Die rots is ‘n struikelblok

In ons teks word Petrus se skerp teregwysing van Jesus, na Jesus se aankondiging, beantwoord met ‘n selfs skerper teregwysing van Jesus. Jesus se skerp reaksie staan in skrille kontras met sy warm bevestiging van Petrus na Petrus se belydenis van Jesus as die Seun van die lewende God (16:16). Petrus die rots word nou tereggewys as Petrus die Satan, wat beteken die teëstander. Petrus is nou nie ‘n rots van waarheid nie, maar ‘n rots van struikeling, ‘n struikelblok. Hy is nou nie aan die kant van God nie, maar rig sy gedagtes op menslike oorwegings (23).

Jesus se verwysing na ‘n struikelblok (in Grieks skandalon) roep die waarskuwing van Jesaja 8:14-15 in herinnering. Hier word gepraat oor God wat ‘n skuiling, ‘n veilige beskutting vir die gelowige is, maar wat vir God se ongehoorsame volk soos ‘n klip waarteen mens jou stamp, ‘n rots waaroor jy struikel. Sondige, menslike oorwegings word verpletter teen die graniet van God se waarheid.

Jesus wil hê Petrus moet twee dinge doen

  • “Moenie in my pad staan nie”.  “Gaan weg agter My” “Moenie my probeer keer nie”. (23)
  • “Volg my deur jou kruis op te neem en wees bereid om jou lewe ter wille van my te verloor” (24).
Duur dissipelskap

Die Duitse teoloog Dietrich Bonhoeffer, wat self sy lewe in die navolging van Jesus verloor het, het gesê Jesus roep sy dissipels op tot duur dissipelskap. Dissipelskap kan nie losgemaak word van die kruis wat Jesus gedra het nie. Om ‘n dissipel te wees, beteken om in Jesus se Naam diensbaar te wees:

As iemand agter My aan wil kom, moet hy homself verloën, sy kruis opneem en My volg, want wie sy lewe wil behou, sal dit verloor; maar wie sy lewe ter wille van My verloor, sal dit terugkry. Wat sal dit ‘n mens help as hy die hele wêreld as wins verkry maar sy lewe verloor, of wat sal ‘n mens gee in ruil vir sy lewe? (24-26)

Die kruis in ons tyd

Dink vir ‘n oomblik hoe vreemd hierdie woorde van Jesus klink in ons era waar godsdiens populêr geword het as ‘n selfhelpskema, as ‘n manier om vooruit te kom in die lewe. As ‘n goeie belegging wat vir jou goeie aardse opbrengste lewe. Vir baie staan godsdiens in die populêre oortuiging van meer en groter beter is, dat voorspoed en rykdom die teken is dat God se seën op jou rus, Vir hierdie soort godsdiens is Jesus se werklike lewe en leer die grootste mislukking onder die son.

Hoe word die getuienis oor die kruis van Jesus Christus en die redes waarom Hy dit verduur het, gehoor in die moderne era? In ons era glo mense dat doelgerigte, vervulde lewens gebore word uit ‘n selfgerigte ego wat goed gemasseer en aangepor word. Hoe hoor so ‘n geslag die woord dat die diep geheimenis van die lewe is dat vervulling deur diens aan God en ander gebore word?

Jesus se aankondiging van sy lyding en kruis is vandag net so aanstootlik as wat dit vir Petrus was. Daarom moet ons vra hoe kan ons vandag steeds getrou bly aan die getuienis wat die kruis van Christus van ons vra? Hoe groot ons vrymoedigheid om van die kruis te getuig ook al is, mot ons onthou die oortuigend die diepgewortelde beskouing is dat die kruis opsigself aanstootlik en ontstemmend is.

Wat sukses regtig is

Vrymoedige getuienis oor die kruis word gebore uit Jesus se eie sterk oortuiging in ons teks oor lyding en die kruis as korreksie op mense se menings oor sukses. Jesus probeer nie in menslike terme verkoopsman vir lyding en die kruis speel nie. Hy wys nie die voordele van die kruis uit nie. Hy roep mense op om Hom na te volg. Hy roep mense na Hom.

Wie aan Hom behoort, Hom vertrou en gewy aan Hom lewe, sal vind dat dissipelskap nie beteken jy verloor die lewe nie, maar dat jy dit vind op ‘n diepe, ryke manier wat jy nooit tevore geken het nie.

Jesus maak ‘n werklik dramatiese aanspraak:
… want wie sy lewe wil behou, sal dit verloor; maar wie sy lewe ter wille van My verloor, sal dit terugkry.

Ons taak is om hiervan te getuig. Ons is nie geroep om dit te verdun of te verswak, of verteerbaar te probeer opdis nie. Dit is nie een opsie op ‘n spyskaart vir diegene wat graag hiermee wil eksperimenteer nie. Ons taak is om met gehoorsaamheid en ‘n verbintenis aan Jesus self oor hierdie woorde te getuig, sonder apologie of kompromis.

Hier is diep vrae aan die orde. Jesus voer hierdie gesprek in die lig van hoe ‘n mens jou lewe behou, hoe jy werklik jou lewe bevoordeel en werklik, egte wins behaal. Jesus se aanspraak is dat selfverloëning en die opneem van jou kruis jou lewe bevoordeel, jou help om egte lewe te verkry.

Radikale vraag

Die gevaar is dat mens die hele wêreld as wins kan verkry, maar jou eie lewe kan verloor. Dit is ‘n radikale vraag. Veral in ‘n wêreld waar mense wat aardse skatte in oormaat verwerf, boonop meestal in die afwesigheid van etiese norme, as helde beskou word. Dit is ‘n wêreld waar dobbel en die glimlag van die geluksgodin as ‘n weg tot sukses gesien word, waar pogings om roem te verwerf, geag te word.

Jesus se vraag na wat werklik in die lewe baat, is nie net vir die rykes en die beroemdes nie. Dit is vir alle mense wat vasgevang is in fassinasie met rykdom, roem, of drome van rykdom en drome van roem.

Jesus se vraag eggo die gelykenis van die ryk dwaas (Lukas 12:16–21). Wat Is werklik wins in die lewe? Hoe verkry mens ware lewe? Is daar enigiets wat mens nie bereid sal wees om af te staan of te gee om werklik geluk en wins in die lewe te verkry nie? Dit lyk so vreemd om jou lewe af te lê, jou kruis op te neem en dan die ware lewe daardeur te verkry. Vrees weerhou mense daarvan om hul lewe af te lê en hul kruis op te neem en Jesus te volg. Maar Jesus beloof dat om jou kruis in sy Naam op te neem, d.w.s. om ‘n volgeling van Jesus te wees, is ware wins. Lynreg teen die wysheid van die wêreld in, lei die opneem van jou kruis tot verlossing, tot die vind van jou lewe, tot die wins van ware lewe.

Teoloog Dean Lueking skryf:

Blessed is the preaching that speaks this hard truth with a Christ-given love that leaves no illusions about gaining and losing life. The church lives by the Word of the cross of Christ, the Christ who judges any will that opposes him on his divinely marked course as a satanic will, a stumbling block.

Egte geloof

In die lig van hierdie teks is geloof nie maar net om te erken dat God bestaan nie. Geloof is ‘n verbintenis aan Jesus die gekruisigde en opgestane Here. Dit is om af te sien van enige poging om die kruis uit sy sentrale plek te skuif en met iets anders te vervang. Positief is geloof om die gedagtes van Jesus te dink, om aan God se kant van diens en selfprysgawe te wees, om aan Christus se dienswerk deel te neem met elke gedagte en elke daad. Om onder die kruis wat jy opgeneem het te leef, beteken om te groei in Christus se volledige JA aan God se wil en Christus se volledige NEE vir die sonde. Dit is om daagliks op Christus se manier te lewe, deur die lewe te vind deur dit te verloor.

Niks, nie eers ons pogings om die wêreld vir God te wen, kan Christus se volgelinge wegtrek van ons verbintenis aan Christus deur die kruis nie. Dit is deur die kruis op te neem, jou lewe te verloor, weg te gee in diens van God en ander, dat mens geskik raak om Christus te dien en in Christus se Naam te bedien. Dit is hoe aktiewe dissipelskap lyk.

Belofte

Daar is ‘n belofte aan hierdie diens verbind:
Die Seun van die mens gaan saam met sy engele kom. Hy sal beklee wees met dieselfde heerlikheid as sy Vader en sal elkeen volgens sy dade vergeld. (27)

Om jou kruis op te neem, is om te leef in die verwagting van die wederkoms van die opgestane Christus. Dit is die vreemde spanningsveld waarin dissipels leef: dit is om jouself te ontledig, in die verwagting dat Christus jou sal oorlaai by sy wederkoms. Slegs deur die krag van die kruis en die opstanding van Jesus is dit moontlik om met hoopvolle verwagting te leef dat die Een wat die wêreld sal oordeel ook die Verlosser is.

Jesus is die Regte van die einde. Waarin hierdie Jesus belangstel praktiese dade van liefde, diens en omgee, praktiese dade wat getuig van toewyding aan God.

Ten slotte sê Jesus party van die mense hier sal nie sterwe voordat hulle die Seun van die mens in heerlikheid sien kom nie. Dit is moeilik om hierdie woorde te interpreteer. Ons moet dit hoor as ‘n woord aan elke geslag, ook ons s’n. Ons moet onthou Jesus kan enige tyd kom. In elke geslag moet ons onthou wie ons as dissipels is, en hoe laat dit is. Wanneer Jesus weer kom, sal besittings of titels nie tel nie. Wat sal tel, is ‘n getroue, onselfsugtige, kruisvormige lewe. Die regte belydenis – van Jesus as Here en Seun van God – moet vergesel word van die regte dade.

God stuur ons om te leef

Gebed
Offergawes

Wegsending: Lied 488 “Helder skyn U lig vir die nasies vs 1,2,3,4”
1. Helder skyn u lig vir die nasies,
‘n vreugdeglans om die mense te verlig
tot die hele wêreld kan sien
U is die lig.
Mag u lig, Heer, deur ons skyn.

2. Vrolik klink ons lied vir die volke,
‘n pryslied bring
al die nasies om ons saam
tot die hele wêreld kan jubel oor u Naam
Mag u lof, Heer, deur ons klink.

3. Balsem bring herstel vir die wonde,
‘n sagte salf vir die mense met hul seer
tot die hele die wêreld kan sien
dat U genees.
Mag U troos, Heer, deur ons bied.

4. Heer, u Woord gee hoop aan die nasies;
‘n hartvol hoop om die volke te verbly
tot die hele wêreld kan glo dat U bevry.
Mag U hoop, Heer, deur ons gee.

5. U is Koning, Heer, oor die aarde.
Die mense vra na u wil om u te eer
tot die hele wêreld kan juig dat U regeer.
Laat u ryk, Heer, in óns kom!
Laat u ryk, Heer, deur óns kom!
Laat u ryk, Heer, oral kom!

Seën
Voorganger: Julle liefde moet opreg wees. Julle moet mekaar liefhê met innige broederliefde.
Gemeente: Ons sal aan mekaar respek betoon.

Voorganger: Moenie traag wees in julle toewyding nie.
Gemeente: Ons sal volhou om die Here te dien.

Antwoord: Lied 312/313/314/315/ of
F361. Laat Dit So Wees (Amen)
(RUBRIEK: Kersflam – Gebed)
Teks en musiek: Neil Büchner
Kopiereg: © Flam Musiek-Uitgewers

Laat dit so wees, Here, Amen.
Laat dit so wees, Here, Amen.
Heer, laat ons leef soos U leer
Here, Amen.
Laat dit so wees, Here, Amen.
of
Vonk 38 (Melodie is Lied 582 “Bly by my Heer”) 
Here, Ons God, As Ons Nou Huis Toe Gaan

1. Here, ons God, as ons nou huis toe gaan,
vra ons u seën, waar ons hier voor U staan.
U het u goedheid weer aan ons betoon,
ons saamwees in u Naam met guns bekroon.

2. Ons bid tot U, o Vader, Seun en Gees,
laat ons vir ander ook tot seën wees.
Maak ons getuies van u Naam, o Heer,
dat ook die wêreld U sal dien en eer.

3. U wat in liefde altyd by ons bly,
wees ons tog in ons lief en leed naby.
Sou daar beproewing oor ons pad kom, Heer,
maak ons volhardend in geloof al meer.
of
VONKK 277 – U is die lig wat deur die donker skyn
Teks: Hannes van der Merwe 2014 ©
Melodie: HIGHLAND CATHEDRAL – Uli Rover en Michael Korb
Orrelbegeleiding: Albert Troskie 2014 (Pro Deo)
Musikale verryking 1en 2: Gerrit Jordaan 2014 ©
© Teks, orrelbegeleiding en musikale verrykings: 2014 VONKK-Uitgewers (admin Bybel-Media)
© Melodie: Church Hymnary Trust, Admin SCM-Canterbury Press Ltd. Met toestemming gebruik.

1. U is die lig wat deur die donker skyn.
U is die Een wat duister laat verdwyn.
Skyn in ons harte, dryf die donker uit.
Skyn in ons lewens tot in ewigheid.
Jesus Christus, ons glo in U,
ons buig voor U neer, buig voor U neer.
Jesus Christus, ons God en Heer,
ons bring nou aan U die eer.

2. U is oorwinnaar, U’t die dood verslaan.
U het as Koning uit die graf gegaan.
Breek nou die bande, gooi die boeie neer.
Ons is oorwinnaars saam met U, ons Heer.
Jesus Christus, ons glo in U,
ons buig voor U neer, buig voor U neer.
Jesus Christus, ons God en Heer,
ons bring nou aan U die eer.

3. U is die Bruidegom en ons u Bruid.
U nooi ons vir die bruilofsmaaltyd uit.
Daar klink ons lof, daar klink ons danklied uit.
Ons bly by U tot in ewigheid.