Derde Sondag van Koninkrykstyd

Sections

Oorsig

In hierdie Sondag se tekste lees ons telkens van iets kleins wat deur God gebruik word en kan groei: ‘n kind, ‘n gemeente, ‘n saadjie. Al vier die tekste dui daarop dat God die keuse maak om deur gewone mense en alledaagse dinge sy werk hier op aarde uit te voer. 1 Samuel 15:34–16:13 en Psalm 20 vertel die verhaal van die Dawidkind, ‘n jong en eenvoudige skaapwagter, wat gesalf word tot koning van Israel. 2 Korintiërs 5:6-10 en 14-17 vertel die verhaal van die kerk aan wie die bediening van versoening toevertrou is. In Markus 4:26-34 lees ons die gelykenis van die mosterdsaadjie, een van die kleinste saadjies wat ‘n reuseboom word.

Ander tekste

Psalm 20
20 Vir die koorleier. ’n Psalm van Dawid.
2Mag die Here u gebed verhoor
op die dag van nood,
mag die Naam van die God van Jakob
u beskerm.
3Mag Hy u te hulp kom
uit die heiligdom,
u bystaan uit Sion.
4Mag Hy al u graanoffers onthou
en u brandoffers aanneemlik vind.
5Mag Hy u gee wat u hart begeer
en al u voornemens laat geluk.
6Ons sal juig oor u oorwinning
en in die Naam van ons God
die vaandels ontplooi.
Mag die Here alles gee wat u vra.
7Dit weet ek:
die Here sal aan sy gesalfde
die oorwinning gee!
Uit die heilige hemel
verhoor die Here sy gebed;
die Here gee deur sy groot mag
aan hom die oorwinning.
8Sommige vertrou op strydwaens
en ander op perde,
maar óns, ons vertrou op die Naam
van die Here ons God.
9Húlle sal struikel en val,
maar óns sal regop en vas bly staan.
10Here, gee tog aan die koning
die oorwinning.
Mag die Here ons gebed verhoor
wanneer ons na Hom roep.

2 Korintiërs 5:6-10 (11-13), 14-17
6Daarom is ons altyd vol moed. Ons weet dat, solank as ons in die liggaam bly, ons nog nie by die Here woon nie, 7want ons lewe deur geloof, nie deur sien nie. 8Ons is vol moed en sou liewer ons verblyf in die liggaam wil verlaat en by die Here gaan woon. 9Maar, of ons hier woon of daar woon, ons het net een wens, en dit is om te lewe soos Hy dit wil. 10Ons moet immers almal voor die regterstoel van Christus verskyn, sodat elkeen kan ontvang volgens wat hy tydens sy aardse lewe gedoen het, of dit nou goed was of kwaad.

Die bediening van die versoening
11Ons weet wat dit beteken om die Here te dien. Daarom probeer ons die mense oortuig. God ken ons bedoelings, en ek vertrou dat julle ook van ons bedoelings oortuig is. 12Ons prys onsself nie opnuut by julle aan nie. Ons gee julle juis eerder aanleiding om trots te wees op ons, sodat julle ’n antwoord kan hê vir dié wat trots is op die uiterlike en nie op die innerlike nie. 13As ons in geestesvervoering was, was ons dit vir God; en as ons by ons verstand is, is ons dit vir julle. 14Die liefde van Christus dring ons, omdat ons tot die insig gekom het dat een vir almal gesterwe het, en dit beteken dat almal gesterwe het. 15En Hy het vir almal gesterwe sodat dié wat lewe, nie meer vir hulleself moet lewe nie, maar vir Hom wat vir hulle gesterf het en uit die dood opgewek is.

16Ons beoordeel dus van nou af niemand meer volgens menslike maatstaf nie. Al het ons Christus vroeër volgens menslike maatstaf beoordeel, nou beoordeel ons Hom nie meer so nie. 17Iemand wat aan Christus behoort, is ’n nuwe mens. Die oue is verby, die nuwe het gekom.

18Dit alles is die werk van God. Hy het ons deur Christus met Homself versoen en aan ons die bediening van die versoening toevertrou. 19Die boodskap van versoening bestaan daarin dat God deur Christus die wêreld met Homself versoen het en die mense hulle oortredinge nie toereken nie. Die boodskap van versoening het Hy aan ons toevertrou.

20Ons tree dus op as gesante van Christus, en dit is God wat deur ons ’n beroep op julle doen. Ons smeek julle namens Christus: Aanvaar die versoening met God wat Hy bewerk het! 21Christus was sonder sonde, maar God het Hom in ons plek as sondaar behandel sodat ons, deur ons eenheid met Christus, deur God vrygespreek kan wees.

Markus 4:26-34
Die gelykenis van die saad wat vanself groei
26Verder het Hy gesê: “Met die koninkryk van God gaan dit só: Iemand saai die saad op die land 27en gaan slaap en staan op, dag na dag, en die saad ontkiem en groei—hóé weet hy self nie. 28Vanself bring die aarde die graan voort, eers ’n halm, dan ’n aar, dan die vol koringaar. 29En wanneer die graan ryp is, steek hy dadelik die sekel in, omdat die oestyd daar is.”

Die gelykenis van die mosterdsaadjie
(Matt 13:31–32; Luk 13:18–19)
30Hy het ook gesê: “Hoe sal ons die koninkryk van God voorstel, of met watter gelykenis sal ons dit uitbeeld? 31Dit is soos ’n mosterdsaadjie. Wanneer dit in die land geplant word, is dit die kleinste van al die soorte saad daar in die land. 32Maar as dit eenmaal geplant is, kom dit op en word dit groter as al die tuinplante. Dit kry sulke groot takke dat die voëls in sy skaduwee kom nes maak.”

Die gebruik van gelykenisse
(Matt 13:34–35)
33Deur baie sulke gelykenisse het Jesus met die mense oor sy boodskap gepraat, vir sover hulle dit kon verstaan. 34Sonder ’n gelykenis het Hy nie met hulle gepraat nie, maar wanneer Hy met sy dissipels alleen was, het Hy vir hulle alles uitgelê.

Sleutelteks

1 Samuel 15:34-16:13
15:34 Samuel het na Rama gegaan, terwyl Saul opgegaan het na sy huis in Gibea van Saul. 35 Samuel het tot die dag van sy dood nie weer vir Saul gesien nie, alhoewel Samuel oor Saul getreur het. Die Here was spyt dat Hy Saul koning gemaak het oor Israel.

Salwing van Dawid as koning 
16:1 Die Here het vir Samuel gesê: “Hoe lank gaan jy nog treur oor Saul? Dit is Ek wat hom verwerp het as koning oor Israel. Vul jou horing met olie en vertrek. Ek stuur jou na Isai van Betlehem, want tussen sy seuns het Ek vir My ‘n koning gesien.” 2 Maar Samuel het gesê: “Hoe kan ek gaan? As Saul daarvan hoor, sal hy my doodmaak.” Toe sê die Here: ” ‘n Verskalf moet jy saam met jou neem en dan moet jy sê, ‘Om aan die Here ‘n offer te bring – dit is waarvoor ek gekom het. ‘ 3 Nooi jy dan vir Isai na die offer en Ek sal jou meedeel wat jy moet doen. Jy moet vir My die een salf wat Ek vir jou sal sê.” 4 Samuel het gedoen wat die Here gesê het. Toe hy in Betlehem aankom, kom die oudstes van die stad hom bewend tegemoet en vra: “Beteken u koms vrede?” 5 Hy het gesê: “Ja, vrede! Om aan die Here ‘n offer te bring – dit is waarvoor ek gekom het. Heilig julleself en kom saam met my na die maaltydoffer.” Hy het Isai en sy seuns toe geheilig en hulle na die maaltydoffer genooi. 6 Toe hulle inkom en hy vir Eliab sien, het hy gedink: “Sekerlik, hier staan, voor die Here, sy gesalfde!” 7 Maar die Here het vir Samuel gesê: “Moenie na sy voorkoms en sy rysige gestalte kyk nie, want Ek het hom afgekeur. Dit gaan immers nie oor wat die mens sien nie, want: “Die mens kyk na wat hy sien, maar die Here kyk na die hart.” 8 Isai roep toe vir Abinadab en laat hom voor Samuel verbygaan; maar hy het gedink: “Ook hierdie een het die Here nie gekies nie.” 9 Daarna het Isai vir Samma laat verbygaan; maar hy het gedink: “Ook hierdie een het die Here nie gekies nie.” 10 So het Isai dan sy sewe seuns voor Samuel laat verbygaan, maar Samuel het vir Isai gesê: “Die Here het hulle nie gekies nie.” 11 Samuel vra toe vir Isai: “Is dit al die jong manne?” Hy het geantwoord: “Die jongste is nog oor, maar kyk, hy is besig om die kleinvee op te pas.” Toe sê Samuel vir Isai: “Laat haal hom, want ons gaan nie eet voordat hy hier aankom nie.” 12 Hy het dit gedoen en hom toe laat inkom. Die seun was rooierig, met mooi oë en ‘n goeie voorkoms. Die Here sê toe: “Staan op, salf hom, want dit is hy.” 13 Samuel het die horing met olie geneem en hom daar tussen sy broers gesalf. Die Gees van die Here het van daardie dag af en ook verder van Dawid besit geneem. Samuel het toe opgestaan en na Rama gegaan. (2020-vertaling).

Liturgie

Aanvangslied: Lied 172 “Heilig (3X) God almagtige Heer vs 1″

Aanvangswoord: (Uit Ps 20)

Seëngroet
Lied 198 “God is my lied 1,2,3”

Die koninkryk van God: (Uit Markus 4)
Die gelykenis van die mosterdsaadjie
(Matt 13:31–32; Luk 13:18–19)

Verootmoediging
(Uit Cas Wepener se “Soos ’n Blom na die Son Draai”,  Bybel-Media)

Lied 471 “Soek allereers die koninkryk van God 1”

Geloofsverbintenis: ahv 1 Korintiërs 5

Geloofsbelydenis: ahv Kolossense 1

Loflied (opsioneel): Lied 467 “Die Heer is God, die sterke God 1,2”

Epiklese
(Johannes Calvyn se gebed in “Gebedeboek vir die lewe” deur Piet Naude bl 233).

Skriflesing: 1 Samuel 15:34vv

Familie-oomblik
Prediking
Gebed

In die woorde van Ray Boltz se lied: when others see a shepherd boy
of
Gebed van Psalm 20 vir die koning ingerig as gebed vir ‘n vriend/ familielid
Hoor ons Here as ons roep…

Offergawes

Wegsending: Lied 477 “Hou Christus self Sy kerk in stand vs 1,2”

Seën

ntwoord: Lied 312/313/314/315/ of
F361. Laat Dit So Wees (Amen)
(RUBRIEK: Kersflam – Gebed)
Teks en musiek: Neil Büchner
Kopiereg: © Flam Musiek-Uitgewers

Laat dit so wees, Here, Amen.
of
Vonk 38 (Melodie is Lied 582 “Bly by my Heer”)
Here, Ons God, As Ons Nou Huis Toe Gaan

1.  Here, ons God, as ons nou huis toe gaan,
of
VONKK 277 – U is die lig wat deur die donker skyn
Teks: Hannes van der Merwe 2014 ©
Melodie: HIGHLAND CATHEDRAL – Uli Rover en Michael Korb
Orrelbegeleiding: Albert Troskie 2014 (Pro Deo)
Musikale verryking 1en 2: Gerrit Jordaan 2014 ©
© Teks, orrelbegeleiding en musikale verrykings: 2014 VONKK-Uitgewers (admin Bybel-Media)
© Melodie: Church Hymnary Trust, Admin SCM-Canterbury Press Ltd. Met toestemming gebruik.

U is die lig wat deur die donker skyn.

God nooi ons uit en ons kom tot rus

Rus

Aanvangslied: Lied 172 “Heilig (3X) God almagtige Heer vs 1″

Aanvangswoord: (Uit Ps 20)
8Sommige vertrou op strydwaens
en ander op perde,
maar óns, ons vertrou op die Naam
van die Here ons God.
Mag die Here ons gebed verhoor
wanneer ons na Hom roep.

Seëngroet  
Genade en vrede vir julle van Hom wat is en wat was en wat kom, en van die sewe Geeste voor sy troon, 5en van Jesus Christus, die geloofwaardige getuie, die eerste wat uit die dood opgestaan het, die heerser oor die konings van die aarde. (Open 1)

Lied 198 : God is my lied 1,2,3

Die koninkryk van God: (Uit Markus 4)

Die gelykenis van die mosterdsaadjie
(Matt 13:31–32; Luk 13:18–19)
30Hy het ook gesê: “Hoe sal ons die koninkryk van God voorstel, of met watter gelykenis sal ons dit uitbeeld? 31Dit is soos ’n mosterdsaadjie. Wanneer dit in die land geplant word, is dit die kleinste van al die soorte saad daar in die land. 32Maar as dit eenmaal geplant is, kom dit op en word dit groter as al die tuinplante. Dit kry sulke groot takke dat die voëls in sy skaduwee kom nes maak.”

Verootmoediging
V: Here, daar is so baie mense rondom ons, maar ons sien die meeste van hulle nie eens raak nie.
G: Here, wees ons genadig!

V: Here, by U is die laastes eerste, maar by ons bly hulle laaste.
G: Here, wees ons genadig!

V: Here, ons hou meer van belangrike mense as van onbelangrike mense.
G: Here, wees ons genadig!

V: Here, ons is volslae uitverkoop aan ’n samelewing waarin groter altyd beter is.
G: Here, wees ons genadig!

V: Here, ons is te besig om stil te staan en te luister na die sagter stemme rondom ons.
G: Here, wees ons genadig!

V: Here, ons hou van dinge en van mense en selfs van kerke wat blink.
G: Here, wees ons genadig!

V: Here, help ons om méér mense raak te sien, veral die byna onsigbares.
G: Here, wees ons genadig!
(Uit Cas Wepener se “Soos ’n Blom na die Son Draai”,  Bybel-Media)

Lied 471 “Soek allereers die koninkryk van God 1”

Geloofsverbintenis: ahv 1 Korintiërs 5
16Ons beoordeel dus van nou af niemand meer volgens menslike maatstaf nie. Al het ons Christus vroeër volgens menslike maatstaf beoordeel, nou beoordeel ons Hom nie meer so nie. 17Iemand wat aan Christus behoort, is ’n nuwe mens. Die oue is verby, die nuwe het gekom.

6Daarom is ons altyd vol moed. Ons weet dat, solank as ons in die liggaam bly, ons nog nie by die Here woon nie, 7want ons lewe deur geloof, nie deur sien nie. 8Ons is vol moed en sou liewer ons verblyf in die liggaam wil verlaat en by die Here gaan woon. 9Maar, of ons hier woon of daar woon, ons het net een wens, en dit is om te lewe soos Hy dit wil. 10Ons moet immers almal voor die regterstoel van Christus verskyn, sodat elkeen kan ontvang volgens wat hy tydens sy aardse lewe gedoen het, of dit nou goed was of kwaad.

Geloofsbelydenis: ahv Kolossense 1
Ek glo in God die Vader-
God wat self nie gesien
kan word nie,
God wat deur die Seun alles geskep het
wat in die hemel en op die aarde is:
alles wat gesien kan word
en alles wat nie gesien kan word nie,
konings, heersers,
maghebbers, gesagvoerders.
God het besluit
om met sy volle wese in die Seun te woon
en om deur Hom alles
met Homself te versoen.
Deur die bloed van sy Seun
aan die kruis
het Hy die vrede herstel,
deur Hom het Hy alles op die aarde
en in die hemel
met Homself versoen.

Ek glo in die Seun, Jesus Christus-
Die Seun is die beeld van God,
Die Seun is die Eerste,
verhewe bo die hele skepping.
Voor alles was Hy al daar,
en deur Hom bly alles in stand.
Hy is die hoof van die liggaam,
van die kerk.
Hy is die oorsprong daarvan,
Hy is die Eerste,
die Een wat uit die dood
opgestaan het,
sodat Hy die eerste plek
in die heelal inneem.

Ek glo in die Heilige Gees.
Ek glo aan ’n heilige, algemene, Christelike kerk,
die gemeenskap van die heiliges;
die vergewing van sondes;
die opstanding van die vlees
en ’n ewige lewe.

Loflied (opsioneel) 467 “Die Heer is God, die sterke God 1,2”

Liedere

Vonkk 15 “Ons Plaas Ons Hoop Nie Op Perde Nie “
Psalm 20:8-9  Teks: Breda Ludik 2003  Melodie: BREDA – Francé Ludik 2003 ©
© 2009 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media)  RUBRIEK:  Meditatief – Geloof en Vertroue

Ons plaas ons hoop nie op perde* nie,
nie op wapens of mag,
maar ons sal van die Here God ons heil verwag.
Húl sal struikel en húl sal val
wat nie steun op U, Heer,
maar u kinders sal vas bly staan en op U wag.
* kan vervang word met “mense”

F421. “Almal Saam, Loof Die Here (Loof Die Here) “
(RUBRIEK: Flammikidz – Lof) Teks en musiek: Iné Stander   © Brettian Productions

Refrein:
Almal saam, loof die Here,
almal saam, loof sy Naam.
Almal saam, loof die Here,
almal saam, loof sy Naam.

Alle volke, alle nasies,
loof die Here, prys Nkosi.
Alle volke, alle nasies,
loof die Here, prys Nkosi.

Oe, hoe-hoe…

Refrein:

Alle volke, alle nasies,
loof die Here, prys Nkosi.
Alle volke, alle nasies,
loof die Here, prys Nkosi.

As ek kyk na als wat Hy so mooi gemaak het:
aan sy liefde is daar geen einde nie.
As ek dink aan al die sonde wat Hy weggevat het:
aan sy liefde is daar geen einde nie.

Alle volke, alle nasies,
loof die Here, prys Nkosi.
Alle volke, alle nasies,
loof die Here, prys Nkosi.

Refrein:

God praat met ons en ons luister

Epiklese
Lewende Here
ons bid dat die lewende woorde uit u Woord
nie by ons ’n hart van klip
en ’n kop van yster sal aantref nie,
maar ’n leergierige gees wat werklik soek
na die betekenis van die nuwe lewe in U.
Laat ons werklik ervaar
dat U ons Vader is
wat ons as u kinders aangeneem het;
dat u ons Verlosser is wat namens ons gesterf
en weer opgestaan het,
en dat U deur u Gees ons harte verlig
om u stem te hoor.
Amen (Johannes Calvyn se gebed in “Gebedeboek vir die lewe” deur Piet Naude bl 233).

Skriflesing: 1 Samuel 15:34vv

Familie-oomblik
Prediking

Familie-oomblik

Kinders is goed bekend met die ervaring van uitgesluit wees of nie goed genoeg wees nie.  Soos om by die “kinder-tafel” te sit tydens groot familie-etes.  Of om nie lank genoeg te wees om in die Spur se speel-area te speel nie.  Of wanneer grootmense oor dinge praat waarvan jy nie mag weet nie.  Of wanneer maatjies jou uitsluit.  Dit maak dat hulle goed kan identifiseer met Dawid en die boodskap van 16:7 sal waardeer:  “Die mens kyk na die uiterlike, maar die Here na die innerlike.”

Daar is ook baie stories van mense wat uitgesluit is omdat mense hulle op uiterlike dinge beoordeel het, maar wat toe groot dinge vermag het.  Die kinders sal bv. die storie van Hiccup in “How to train your dragon” ken.  Hy was nie groot en sterk genoeg vir ’n Viking nie.  Maar op die ou end het hy vriende gemaak met drake en sy hele dorpie gered.

Hier is ’n prent wat kinders kan inkleur terwyl hulle na die preek luister.

Preekriglyn

“The Human Library” is ‘n biblioteek, maar nie van boeke nie. In hierdie projek is die “boeke” regte mense. In hierdie menslike biblioteek kan jy ‘n regte mens “uitleen”, ʼn proses wat beteken jy luister in so 30 minute na hulle verhaal. Elke menslike boek het ‘n titel, soos “werkloos”, “vlugteling”, “bipolêr”, “verslaafde”, wat ook al die geval mag wees.

Sodra jy hierdie boek uitneem en na die persoon se verhaal luister, ontdek jy talle dieper redes waarom ‘n mens nooit ‘n boek op sy buiteblad moet takseer nie. Die punt is natuurlik om vooroordeel te beperk. Die leuse is “unjudge someone”.

Die werklikheid is dat elke mens deur ander met vooroordeel bekyk word. Jy is vir sommige ‘n “boer” of ‘n “settler”; ander mense word weer as ‘n “tsotsi”, ‘n “oupatjie” of ‘n “kortbroek” gesien. Die afbreek van vooroordeel is in almal se belang. Dit help ons ontdek hoe ons almal eintlik dieselfde nastreef, oor dieselfde besorg is, en afhanklik is van die ondersteuning van ander.

Hierdie wonderlike projek bestaan reeds in meer as 50 lande, ook in Suid-Afrika. Besoek gerus humanlibrary waar jy die “boek van die maand” kan lees.

Ons teks sê ook dat die Here mense nie op hulle baadjies takseer nie. Die Here kyk dieper as die buiteblad, die Here sien die hart.

Verspeelde kanse

Saul se verhaal is, soos Eli s’n, ‘n verhaal van verspeelde kanse. In die verhaal net hiervoor gee die Here vir Saul ‘n manier om reg te maak wat hy tevore verbrou het, maar hy verkwis die geleentheid. Saul spaar op ‘n eiegeregtige manier koning Agag se lewe en neem van die beste buit, ten spyte van die Here se duidelike bevel daarteen.

Die Here kom daarom na Samuel en deel hom mee dat Hy Saul verwerp het. Dit lei daartoe dat Samuel en Saul se paaie skei. Die Here was spyt dat Hy Saul koning gemaak het, want Saul was deur en deur ongehoorsaam. Samuel was hartseer dat Saul die kanse wat hy gehad het, nie aangegryp het nie.

Die Here bereik sy doel

Maar, die Here word nie deur menslike mislukking van stryk gebring nie. Hy kommandeer Samuel op om nie langer hartseer te wees nie, en die volgende stap te neem in God se plan met die volk van Israel. Die Here sit immers hieragter. Saul se herhalende ongehoorsaamheid het vir Hom gewys wat in sy hart is. Daarom het die Here vir Saul verwerp.

Samuel moet op die Here se bevel een van Isai se seuns gaan salf vir koning, want die Here het tussen sy seuns ‘n koning vir Hom gesien. Die Here gee vir Samuel ‘n plan om die moontlike hindernisse op sy weg te hanteer. Samuel nooi die oudstes van die stad saam na die geleentheid wat op die regte tyd in ‘n salwingsgeleentheid verander.

In ons teks is dit nie net Saul wat die Here se wil dwarsboom nie. Samuel se vrese en onwilligheid om te doen wat die Here vra, moet ook oorkom word. Reeds in hoofstuk 8 moet die Here Samuel as’t ware forseer om ‘n koning aan te stel. In ons teks is dit weer Samuel se vrese vir Saul. Hierdie vrees is moeilik om te glo, want in die vorige hoofstukke is Samuel byna brutaal eerlik en reguit met Saul.

Wanneer Samuel uiteindelik by Bethlehem kom waarheen die Here hom stuur om ‘n nuwe koning te kroon, is die oudstes van die stad bewend van vrees. Weer is vrees en terugdeins op die tafel.

Tog bereik die Here ten spyte van Saul en Samuel se verspeelde kanse en menslike vrees uiteindelik sy doel.

Bekende verhaal

Wat nou volg, is seker een van die mees bekende verhale van die Ou Testament. Die onwaarskynlike kandidaat, Dawid, word as koning gekroon.

Die hele episode kontrasteer God se intieme kennis van die mens se hart met die oppervlakkige manier waarop ons na mense kyk. Nie dat Dawid onaansienlik is nie, maar sy hart is die ding waarom dit vir die Here gaan.

Met die salwing het die Gees van die Here van daardie dag af en verder van Dawid besit geneem. En al sou dit ‘n lang pad wees voor Dawid inderdaad koning sou raak, was die proses van God se kant af beslissend aan die gang gesit.

Hoe mense sien

Wanneer Isai se oudste seun, Eliab, voor Samuel te staan kom, dink Samuel by homself: Sekerlik, hierdie is die Here se gesalfde!

Dan volg daar dalk een van die mees betekenisvolle sinne uit die Ou Testament (7):

Maar die Here het vir Samuel gesê: “Moenie na sy voorkoms en sy rysige gestalte kyk nie, want Ek het hom afgekeur. Dit gaan immers nie oor wat die mens sien nie, want: “Die mens kyk na wat hy sien, maar die Here kyk na die hart.”

Die Here kyk dieper as die buiteblad. Die Here kan dinge van ons sien wat ons nie kan sien nie. Ons kyk met fisieke oë na mekaar, en ons beoordeel mekaar in terme van wat ons sien. Ons menings en opinies word sterk gekoppel aan ons onvermoë om verby die oppervlak te kyk.

Vers 7 hierbo bevat enorme en hartseer waarhede. Ons maak heeltemal te veel afleidings bloot op grond van wat ons sien. Dink maar aan velkleur, kleredrag, lengte, hare, oë, hande, die motor waarin ons ry, die huis waarin jy bly. Ons verhef hierdie waarneming tot byna die finale oordeel oor die mens.

God oordeel anders: “Die mens kyk na wat hy sien, maar die Here kyk na die hart.”

Sewe seuns

Samuel kyk nou hoe sewe van Isai se seuns na vore kom. Sensitief vir die Here se goedkeuring, besef Samuel nie een van hierdie seuns is deur die Here gekies om koning te word nie. Verras vra Samuel of al Isai se seuns teenwoordig is.

Isai antwoord dat die jongste nog oor is, maar hy is besig om skape op te pas. Die implikasie is dat die jongste seun, die skaapwagter, tog nie vir Samuel van belang sal wees nie. Isai is verkeerd. Samuel laat die agtste seun dadelik haal, want daar gaan nie geëet word voordat hy ook nie by is nie.

‘n Mooi seun

Dan verskyn Dawid op die toneel. Die agtste seun.

Die skrywer van hierdie boek lok ons op ‘n manier uit wanneer Dawid beskryf word. “Die seun was rooierig, met mooi oë en ‘n goeie voorkoms”. Ons sal vandag sê hy was sag op die oog.

Dadelik gebeur dit waarteen Samuel (en ons) gewaarsku word. Die verteller forseer ons om met ons fisieke oë te kyk en ‘n mening te vorm op grond van voorkoms, op grond van wat ons kan sien. Ons is klaar opgewonde oor Dawid en tevrede met sy kandidaatskap – net op grond van sy mooi voorkoms.

Is ons dan nie besorg oor Dawid se hart nie? Wil ons nie meer oor hom weet as net van sy aantreklike voorkoms nie?

As volwassene sou Dawid se aantreklike voorkoms hom baie ellende besorg, beide met vroue en met sy eie seuns. Eintlik waarsku ons teks ons teen Dawid se voorkoms op die oomblik wanneer ons hierdie toekomstige magtige man vir die eerste keer sien.

Hoewel die Here hom kies as koning en hoewel die Gees van die Here van daardie dag af kragtig van Dawid besit neem (13) sou Dawid altyd ‘n gekompliseerde mens wees, iemand wie se motiewe en optrede dikwels moeilik is om te verstaan en wier se optrede nie altyd gepas het by sy status as God se keuse vir koningskap nie. In 2 Samuel 11 (rondom Batseba) verbreek hy seker die helfte van die Tien Gebooie.

Sonder dat ons dit nou kan sien (want ons sig is beperk) ontmoet ons ‘n onvergeetlike man, beide beroemd en berug, beide diep toegewy aan die Here en diep uitgelewer aan sy eie begeertes en gedagtes.

Ons kan dit nie nou sien nie, en daarom maak ons staat op die Here se oordeel.

Boodskap

Ons teks nooi ons uit om met God se oë te kyk, met geloofsoë wat gevorm is deur ‘n fyn aanvoeling en ‘n openheid vir die Here se manier van kyk. Dit is ‘n dieper kyk met dieper oë van ‘n Geesvervulde hart.

Ons word gemaan om nie teenoor ander te reageer met die indrukke van die eerste oogopslag nie. Dit is nie die uiterlike wat deurslaggewend mense se identiteit bepaal nie. Uiterlike dinge: voorkoms, lengte, dapperheid, welsprekendheid, is nie alles nie. God kyk egter veral na die innerlike. Selfs Samuel het nodig dat die Here hom begelei om die verskil te kan raaksien om daarvolgens op te tree.

In die Weste en in ons eie land is ons deesdae so ingestel op identiteitspolitiek. Is jy wit, bruin of swart? Het jy ‘n Arabiese, Indiese of Europese voorkoms? Met die eerste oogopslag meen ons ons weet waar ons met jou staan. As jy anders as ons lyk, is jy nie welkom nie.

Mens kan maar net weer vers 7 lees en bid om bevryding van jou oppervlakkige blik:

Maar die Here het vir Samuel gesê: “Moenie na sy voorkoms en sy rysige gestalte kyk nie, want Ek het hom afgekeur. Dit gaan immers nie oor wat die mens sien nie, want: “Die mens kyk na wat hy sien, maar die Here kyk na die hart.”

Vandaar dat openheid vir die wil van die Here nodig is. Dit dra die boodskap vir ons dat dit die Here se keuses is wat altyd die deurslag moet gee, en nie ons eie insigte nie (Spr 3:5-6).

Tweedens moet ons ook nie die rol van die Gees misken nie. Die impak van mense word ook bepaal deur die Gees wat deur hulle werk, veel meer as deur voorkoms en selfs innerlike gesindheid. Sonder die Gees sou Dawid nie koning kon wees nie. Daarom word die verandering van koningskap in ons teks ook gekoppel aan die Heilige Gees. Met die salwing van Dawid is dit die Gees wat van daardie dag af kragtig in hom werk, en juis die Gees wat Saul verlaat en deur ‘n bose gees vervang word, interessant genoeg ook deur die Here gestuur.

Wanneer ons mense beoordeel, moet ons ook rekening hou met verandering oor ‘n lang tydperk. Dawid se verkiesing lei eers lank hierna tot die erkenning van sy koningskap. Dis iets soortgelyks as wat met Samuel gebeur het. Sy roeping kom ook eers 20 jaar na die ark geroof is tot volle ontplooiing, soos ons vroeër in sy boek lees. Verandering neem soms lank, maar daarop moet met geduld en gehoorsaamheid gewag word, totdat die Here dit laat gebeur.

Vierdens is dit so dat God se krag dikwels deur die onwaarskynlike, die jongste, die swakste, die vrou, die sondaar, die vyand werk. In Dawid se geval was dit spesifiek so. Die skaapwagtertjie in mense se oë is in God se oë ‘n koning. Daarom kan niemand in die geloof klein oor hulself dink nie.

Die onvergeetlike woorde van Ray Boltz se lied spel dit uit: “When others see a shepherd boy, God may see a king. In a moment He touches you ….”

God stuur ons om te leef

Gebed
In die woorde van Ray Boltz se lied:
when others see a shepherd boy
God may see a king
Even though your life seems filled
With ordinary things
In just a moment He can touch you
And everything will change
When others see a shepherd boy
God may see a King
One by one problems come
And dreams get shattered
And sometimes it’s hard
To understand
But things like chance
And circumstance
They don’t really matter
Our Father holds tomorrow
In His hands
of
Gebed van Psalm 20 vir die koning ingerig as gebed vir ‘n vriend/ familielid
Hoor ons Here as ons roep…
Mag die Here jou gebed (in die dag van nood) verhoor…
Mag die Here se naam jou beskerm…

Mag die Here jou

  • te hulp kom uit Sion;
  • jou offers aanneemlik vind;
  • gee wat jou hart begeer en
  • jou voornemens laat geluk.

Die Here verhoor gebede uit die heilige hemel,
die Here gee oorwinning deur Sy groot mag.

Ons vertrou op die Naam van die Here ons God:
sommige vertrou op strydwaens en perde, maar
ons vertrou op die Naam van die Here ons God.

Mag die Here ons gebed verhoor
wanneer ons na Hom roep.

Laat die woorde van my mond
en die oordenking van my hart
welbehaaglik wees voor u aangesig,
o Here, my rots en my verlosser!

Offergawes

Wegsending: Lied 477 “Hou Christus self Sy kerk in stand vs 1,2”

Seën
Ek bid dat die Vader deur sy Gees
uit die rykdom van sy heerlikheid
aan julle die krag sal gee om innerlik sterk te word,
Ek bid dat Christus deur die geloof in julle harte sal woon
en dat julle in die liefde gewortel en gegrondves sal wees.
18Mag julle in staat wees om saam met al die gelowiges te begryp
hoe wyd en ver en hoog en diep die liefde van Christus strek.
19Mag julle sy liefde ken,
liefde wat ons verstand te bowe gaan,
en mag julle heeltemal vervul word met die volheid van God.
Amen (Efes 3)

Antwoord: Lied 312/313/314/315/ of
F361. Laat Dit So Wees (Amen)
(RUBRIEK: Kersflam – Gebed)
Teks en musiek: Neil Büchner
Kopiereg: © Flam Musiek-Uitgewers

Laat dit so wees, Here, Amen.
Laat dit so wees, Here, Amen.
Heer, laat ons leef soos U leer
Here, Amen.
Laat dit so wees, Here, Amen.
of
Vonk 38 (Melodie is Lied 582 “Bly by my Heer”) 
Here, Ons God, As Ons Nou Huis Toe Gaan

1. Here, ons God, as ons nou huis toe gaan,
vra ons u seën, waar ons hier voor U staan.
U het u goedheid weer aan ons betoon,
ons saamwees in u Naam met guns bekroon.

2. Ons bid tot U, o Vader, Seun en Gees,
laat ons vir ander ook tot seën wees.
Maak ons getuies van u Naam, o Heer,
dat ook die wêreld U sal dien en eer.

3. U wat in liefde altyd by ons bly,
wees ons tog in ons lief en leed naby.
Sou daar beproewing oor ons pad kom, Heer,
maak ons volhardend in geloof al meer.
of
VONKK 277 – U is die lig wat deur die donker skyn
Teks: Hannes van der Merwe 2014 ©
Melodie: HIGHLAND CATHEDRAL – Uli Rover en Michael Korb
Orrelbegeleiding: Albert Troskie 2014 (Pro Deo)
Musikale verryking 1en 2: Gerrit Jordaan 2014 ©
© Teks, orrelbegeleiding en musikale verrykings: 2014 VONKK-Uitgewers (admin Bybel-Media)
© Melodie: Church Hymnary Trust, Admin SCM-Canterbury Press Ltd. Met toestemming gebruik.

1. U is die lig wat deur die donker skyn.
U is die Een wat duister laat verdwyn.
Skyn in ons harte, dryf die donker uit.
Skyn in ons lewens tot in ewigheid.
Jesus Christus, ons glo in U,
ons buig voor U neer, buig voor U neer.
Jesus Christus, ons God en Heer,
ons bring nou aan U die eer.

2. U is oorwinnaar, U’t die dood verslaan.
U het as Koning uit die graf gegaan.
Breek nou die bande, gooi die boeie neer.
Ons is oorwinnaars saam met U, ons Heer.
Jesus Christus, ons glo in U,
ons buig voor U neer, buig voor U neer.
Jesus Christus, ons God en Heer,
ons bring nou aan U die eer.

3. U is die Bruidegom en ons u Bruid.
U nooi ons vir die bruilofsmaaltyd uit.
Daar klink ons lof, daar klink ons danklied uit.
Ons bly by U tot in ewigheid.