Derde Sondag in Lydenstyd

Sections

Oorsig

Inleiding 

Die derde Sondag in Lydenstyd se tekste is baie uiteenlopend en ‘n deurlopende tema ‘n bietjie meer uitdagend. God se getrouheid in teenstelling met ons ontrouheid kom wel op verskillende maniere in die meeste van die tekste na vore. Lukas 13 is die gedeelte oor die onvrugbare vyeboom en hoe die tuinier vra vir nog ‘n jaar se genade en versorging van die boom. Albei die Ou Testament-tekste is ‘n oproep om God te bly soek en aan God die eer te bring. 1 Korintiërs 10 vertel die verhaal van God se getrouheid aan die Israeliete ten spyte van hulle ontrouheid tydens die swerfjare in die woestyn.

Sleutelteks

Lukas 13:1-9

OPROEP TOT BEKERING
1Juis in daardie tyd was daar mense teenwoordig wat Hom vertel het van die Galileërs wie se bloed Pilatus met dié van hulle offerdiere gemeng het. 2Hy het hulle geantwoord en gesê: “Dink julle daardie Galileërs was groter sondaars as al die ander Galileërs omdat hulle hierdie dinge gely het? 3Beslis nie, sê Ek vir julle, maar as julle julle nie bekeer nie, sal julle almal net so omkom! 4Of daardie agttien wat dood is toe die toring van Siloam op hulle geval het, dink julle dat hulle skuldiger was as al die inwoners van Jerusalem? 5Beslis nie, sê Ek vir julle, maar as julle julle nie bekeer nie, sal julle almal net so omkom.”

GELYKENIS VAN DIE VYEBOOM
6Hy het toe die volgende gelykenis vertel: “Iemand het ‘n vyeboom gehad wat in sy wingerd geplant was. Hy het vrugte daaraan gaan soek en niks gevind nie. 7Toe het hy vir die tuinier gesê, ‘Kyk, dis al drie jaar wat ek vrugte aan hierdie vyeboom kom soek en niks kry nie. Kap dit uit. Waarom moet dit die grond langer uitput?’ 8Maar hy antwoord en sê vir hom, ‘Meneer, laat dit nog hierdie jaar bly staan, totdat ek rondom gespit en mis gegee het. 9En as dit dan volgende jaar vrugte dra, goed. Maar as dit nie gebeur nie, kan u dit uitkap.’ ”

Ander tekste

Jesaja 55:1-9
Ek wil met julle ’n ewige verbond sluit
55 Kom, almal wat dors is,
kom na die water toe,
selfs ook dié wat nie geld het nie, kom,
koop en eet;
ja, kom, koop sonder geld
en sonder om te betaal,
wyn en melk.
2Waarom betaal julle vir iets
wat nie brood is nie,
waarom werk julle vir iets
wat nie kan versadig nie?
Luister aandagtig na My,
sodat julle kan eet wat goed is
en versadig kan word
met die beste wat daar is.
3Gee aandag en kom na My toe,
luister, en julle sal lewe.
Ek wil met julle ’n ewige verbond sluit,
Ek wil my troue liefde aan julle betoon
soos aan Dawid.
4Ek het hom ’n getuie gemaak
vir die volke,
’n regeerder en gebieder van volke.
5Nou sal jy nasies ontbied
wat jy nie geken het nie,
en nasies wat jou nie geken het nie,
sal na jou toe hardloop
ter wille van die Here jou God,
die Heilige van Israel,
omdat Hy jou in eer herstel het.
6Vra na die wil van die Here
terwyl Hy nog te vinde is,
roep Hom aan terwyl Hy nog naby is.
7Die goddelose moet sy verkeerde pad
laat staan,
die slegte mens sy slegte planne.
Hy moet hom tot die Here bekeer,
dan sal Hy hom genadig wees;
hy moet hom tot ons God bekeer,
Hy vergewe altyd weer.
8My gedagtes is nie julle gedagtes nie, en julle optrede nie soos Myne nie,
sê die Here;
9soos die hemel hoër is as die aarde,
so is my optrede
verhewe bo julle optrede
en my gedagtes bo julle gedagtes.

Psalm 63:1-8
Ek bly altyd naby U

63 ’n Psalm van Dawid, na aanleiding
van sy verblyf in die Judawoestyn.
2Ek soek U, o God, my God,
ek dors na U;
ek smag na U
soos in ’n dor en droë land,
’n land sonder water.
3Ek wil by U in die heiligdom wees
om daar u mag en grootheid
te ondervind.
4U troue liefde is meer werd
as die lewe;
daarom sal ek U prys.
5Ek sal U my lewe lank loof,
my hande ophef om u Naam te prys.
6Soos elke keer wanneer ek
u goeie gawes geniet,
sal ek U altyd roem
met jubelende mond.
7As ek aan U dink op my bed,
oor U peins in die nag, dan weet ek:
8U is vir my ’n hulp,
en dan juig ek oor die beskerming
onder u vleuels.

9Ek bly altyd naby U,
u hand ondersteun my.
10Maar hierdie mense
wat my ondergang soek,
mag hulle wegsink
in die dieptes van die aarde!
11Mag hulle aan die swaard
oorgegee word
en aas vir die jakkalse word!
12Laat die koning hom in God verbly,
laat elkeen wat hom op God verlaat,
Hom prys.
Die mond van die vals mens
word toegestop.

1 Korintiërs 10:1-13
Waarskuwing teen afgodery

10 Broers, ek wil julle daaraan herinner dat ons voorvaders almal onder die beskerming van die wolk was en almal veilig deur die see gegaan het. 2Omdat hulle almal vir Moses gevolg het, is hulle almal in die wolk en in die see gedoop. 3Almal het dieselfde geestelike voedsel geëet, 4en almal het dieselfde geestelike drank gedrink: hulle het gedrink uit ’n geestelike rots wat met hulle saamgegaan het. Die rots was Christus. 5Tog was God met die meeste van hulle nie tevrede nie, want hulle het in die woestyn omgekom.

6Hierdie dinge het gebeur as voorbeelde vir ons dat ons ons nie soos hulle deur sondige begeertes moet laat dryf nie. 7Julle moenie afgodsdienaars word nie, soos sommige van hulle oor wie daar geskrywe staan: “Die volk het gaan sit om te eet en te drink en het opgestaan en hulle aan uitspattighede oorgegee.” j8Laat ons ook nie onsedelikheid pleeg nie, soos sommige van hulle onsedelikheid gepleeg het, en op een dag het daar drie en twintig duisend omgekom. 9Laat ons Christus nie uittart nie, soos sommige van hulle Hom uitgetart het, en hulle het deur slange omgekom. 10En moenie teen God in verset kom nie, soos sommige van hulle in verset gekom het, en hulle het deur die engel van die dood omgekom.

11Hierdie dinge het oor hulle gekom as ’n voorbeeld vir ons en is opgeskryf as ’n waarskuwing vir ons wat die einde van die tye al beleef. 12Daarom, wie meen dat hy staan, moet oppas dat hy nie val nie. 13Geen versoeking wat meer is as wat ’n mens kan weerstaan, het julle oorval nie. God is getrou. Hy sal nie toelaat dat julle bo julle kragte versoek word nie; as die versoeking kom, sal Hy ook die uitkoms gee, sodat julle dit kan weerstaan.

14Daarom, my geliefdes, moet niks met die afgodsdiens te doen hê nie. 15Ek praat met julle as verstandige mense. Beoordeel self wat ek sê. 16Die beker van danksegging, waarvoor ons God dank, is dit nie die gemeenskap met die bloed van Christus nie? Die brood wat ons breek, is dit nie die gemeenskap met die liggaam van Christus nie? 17Omdat dit een brood is, is ons, al is ons baie, saam een liggaam, want ons het almal deel aan die een brood.

18Kyk maar hoe is dit by die Joodse volk. Kom daar dan nie gemeenskap tot stand tussen die offeraltaar en dié wat die offers eet nie? 19Wat wil ek hiermee sê? Dat ’n afgodsoffer of ’n afgod enige betekenis het? 20Nee, maar dat dié wat aan hulle offer, aan bose geeste offer en nie aan God nie. En ek wil nie hê julle moet met bose geeste gemeenskap hou nie. 21Julle kan nie die beker van die Here drink en ook die beker van bose geeste nie. Julle kan nie deel hê aan die tafel van die Here en ook aan die tafel van bose geeste nie. 22Of wil ons die Here uittart? Is ons miskien sterker as Hy?

Ekstra stof

Teks en konteks 
13:1 Lukas vertel vir ons hier Jesus se reaksie op die ontstellende verhaal van die politieke geweld van Pilatus wat Galilese pelgrims doodgemaak het terwyl hulle die offerdiere vir die Pase geslag het.  Sommige van die mense in die skare het Jesus daarvan vertel om sy reaksie te hoor.

13:2-3 Jesus erken wel die gewelddadigheid daarvan, maar koppel dan ‘n ewige waarheid aan die geweld van hierdie eeu. Hy sê dat enersyds die feit daarvan nie op enige skuld aan die gestorwenes se kant dui nie, maar andersyds ‘n boodskap is dat só iets ook met jou kan gebeur. Dat só iets moontlik is in hierdie gewelddadige wêreld, moet jou oortuig om tot bekering te kom voor só iets ook met jou gebeur.

13:4-5 Hy brei sy antwoord uit met ‘n geval  van ‘n onvoorsiene ramp van die toring in Siloam wat onverwags in mekaar gestort het en agtien mense gedood het – in die omgangstaal bekend as “an act of God” Dieselfde geld sulke mense. Hulle is nie meer skuldig as die ander mense van Jerusalem nie. Só iets kan met enigiemand gebeur, ook met hulle. So, bekeer jou voor só iets met jou gebeur.

13:6 Jesus sit die gesprek voort oor die noodsaak van bekering. Hy gebruik ‘n gelykenis wat net in Lukas voorkom, die gelykenis van die onvrugbare vyeboom.

Die gelykenis toon egter duidelike ooreenkomste met die ware verhaal van Jesus wat ‘n onvrugbare vyeboom vervloek, ‘n beeld van die onbekeerlike Jode (Matt 21:18-19; Mark. 11:12-14). Jesus is dus besig om met die gelykenis na die Jode te verwys (vgl. Jes. 5:1-7 waar Israel met ‘n wingerd vergelyk word).

Die vyeboom was in ‘n man se wingerd geplant en hy het gekom om vrug te soek, maar niks gekry nie.

13:7 Die man het gekla by die tuinier dat hy al drie jaar lank kom en vrug soek aan die vyeboom, maar verniet. Trouens, vyebome het eers na drie jaar begin vrug dra, só die man verwys waarskynlik net na die drie jaar wat hy al gekom het om vrug te soek. Die boom was waarskynlik al ses jaar geplant. Die punt is die boom het genoeg tyd gehad, maar sonder enige vrug. Die man het daarom besluit om die boom nou uit te kap, want hy put eenvoudig die grond uit.

13:8-9 Die tuinier het egter geskerm vir die vyeboom en aangebied om ekstra moeite te doen in die volgende jaar, om die grond om die boom om te spit, en mis as bemesting in te werk. As dit dan vrug afwerp, is dit goed so. Anders kan die man sy boom uitkap oor ‘n jaar.

Boodskap en betekenis
Let op hoe Jesus hier die onvoorspelbaarheid van die dood gebruik om mense tot bekering te roep. Heel anders as die valse profete van vandag wat net werk met die liefde van God sonder om ooit enigiemand tot bekering te roep nie. Die dood bring nie net ‘n einde aan jou lewe nie, maar ook aan die tyd wat jou gegun word om jou saak met God reg te maak.

Jesus onderstreep twee dinge met die gelykenis. 1) Dat God die vrugte van bekering soek by sy mense. 2) Dat God geduldig is en genoeg kanse en insette gee dat mense tot inkeer kom, voordat sy oordeel in werking tree.

Dit is in die loop van die eerste eeu nC geïllustreer met die ongeveer veertig jaar wat die Jode van Jerusalem ná Jesus se dood en opstanding gegun is om tot inkeer te kom, totdat die oordeel oor hulle met die verwoesting van Jerusalem in 70 nC gevel is.

Dieselfde geld alle mense, ook vir ons. God soek die vrug van bekering in ons lewe. Vertroue en gehoorsaamheid. Hy gee ons genoeg tyd. En Hy maak genoeg insette in ons lewens. Moet niks in jou pad laat staan om Hom te vertrou en Hom te gehoorsaam nie. In alles.

Liturgie

Aanvangslied: Lied 157 “Here Jesus ons is saam vs 1,2”

Aanvangswoord: (Uit Jesaja 55, Basisliturgie)
V1: Kom, almal wat dors is, kom na die water!

of uit Psalm 63
2Ek soek U, o God, my God,

Seëngroet
Genade en vrede vir u van God die Vader

Lied 192 “Grote God U skepperhand 1,2,3”

Wet: Matteus 22:34-40 ()

Die vraag oor die grootste gebod
(Mark 12:28–34; Luk 10:25–28)

Skuldbelydenis

Vryspraak: 1 Johannes 1:5-10 ()

God is lig

Geloofsbelydenis: Ahv Psalm 16
Ek glo in God…

Opsioneel: Doopherinnering
V: Glo jy in God, die Vader, die Almagtige, die Skepper van die hemel en die aarde?

Loflied 209 “Heer met my hele hart 1”

Epiklese: (Uit Psalm 63)

Skriflesing Lukas 13:1-9

Familie-oomblik
Prediking
Gebed
Offergawes

Wegsending: Lied 286 “Here God van liefde 1”

Seën
May the Lord bless us and keep us safe,
Die Here sal u seën en beskerm;

Antwoord: Lied 312/313/314/315/ of
F361. Laat Dit So Wees (Amen)
(RUBRIEK: Kersflam – Gebed)
Teks en musiek: Neil Büchner
Kopiereg: © Flam Musiek-Uitgewers

Laat dit so wees, Here, Amen.
of
Vonk 38 (Melodie is Lied 582 “Bly by my Heer”)
Here, Ons God, As Ons Nou Huis Toe Gaan

1.  Here, ons God, as ons nou huis toe gaan,
of
VONKK 277 – U is die lig wat deur die donker skyn
Teks: Hannes van der Merwe 2014 ©
Melodie: HIGHLAND CATHEDRAL – Uli Rover en Michael Korb
Orrelbegeleiding: Albert Troskie 2014 (Pro Deo)
Musikale verryking 1en 2: Gerrit Jordaan 2014 ©
© Teks, orrelbegeleiding en musikale verrykings: 2014 VONKK-Uitgewers (admin Bybel-Media)
© Melodie: Church Hymnary Trust, Admin SCM-Canterbury Press Ltd. Met toestemming gebruik.

U is die lig wat deur die donker skyn.

God nooi ons uit en ons kom tot rus

Rus

Aanvangslied: Lied 157 “Here Jesus ons is saam vs 1,2”

Aanvangswoord:  (Uit Jesaja 55, Basisliturgie)
V1: Kom, almal wat dors is, kom na die water!
V2: En wie geen geld het nie, kom koop en eet!

V1: Kom koop sonder geld, sonder koste, wyn en melk!
V2: As julle aandagtig na My luister, sal julle eet wat goed is, sal julle julle aan ryk kos verlustig.

V1: Maak julle ore oop en kom na My toe; luister, sodat julle kan leef!
V2: Ek wil met julle ’n ewige verbond sluit, getrou aan die bestendige liefde vir Dawid.

G: Soek die Here terwyl Hy Hom laat vind, roep Hom aan terwyl Hy naby is.
of uit Psalm 63
2Ek soek U, o God, my God,
ek dors na U;
ek smag na U
soos in ’n dor en droë land,
’n land sonder water.
3Ek wil by U in die heiligdom wees
om daar u mag en grootheid
te ondervind.
4U troue liefde is meer werd
as die lewe…

Seëngroet
Genade en vrede vir u van God die Vader
aan Sy liefde is daar geen einde nie
genade en vrede vir U van die Seun
Hy het ons skuld gedra
genade en vrede vir  u van die Gees
Hy maak ons nuut!

Lied 192 “Grote God U skepperhand 1,2,3”

Wet: Matteus 22:34-40 ()

Die vraag oor die grootste gebod
(Mark 12:28–34; Luk 10:25–28)

34Toe die Fariseërs hoor dat Jesus die Sadduseërs die mond gesnoer het, het hulle bymekaargekom, 35en een van hulle, ’n wetgeleerde, het Hom met ’n vraag probeer vastrek. 36“Meneer,” vra hy, “wat is die grootste gebod in die wet?”

37Jesus antwoord hom: “‘Jy moet die Here jou God liefhê met jou hele hart en met jou hele siel’ en met jou hele verstand. 38Dit is die grootste en die eerste gebod. 39En die tweede, wat hiermee gelyk staan, is: ‘Jy moet jou naaste liefhê soos jouself.’ 40In hierdie twee gebooie is die hele wet en die profete saamgevat.”

Skuldbelydenis
God van liefde en ontferming,
U ken ons sonde en tog belowe U om ons te vergewe.
Hou ons naby aan U sodat ons u teenwoordigheid sal ervaar.
Skenk aan ons u wysheid.
Maak ons harte oop vir u vreugde,
beveel droë bene om te dans
en skenk aan ons opnuut die vreugde van u verlossing.

Vryspraak: 1 Johannes 1:5-10 ()
God is lig

5Dít is nou die boodskap wat ons by Hom gehoor het en aan julle verkondig: God is lig, en daar is geen duisternis in Hom nie.

6As ons beweer dat ons aan Hom deel het, en ons lewe in die duisternis, lieg ons en handel ons nie volgens die waarheid nie. 7Maar as ons in die lig lewe soos Hy in die lig is, het ons met mekaar deel aan dieselfde gemeenskap en reinig die bloed van Jesus, sy Seun, ons van elke sonde. 8As ons beweer dat ons nie sonde het nie, bedrieg ons onsself en is die waarheid nie in ons nie. 9Maar as ons ons sondes bely—Hy is getrou en regverdig, Hy vergewe ons ons sondes en reinig ons van alle ongeregtigheid. 10As ons beweer dat ons nie gesondig het nie, maak ons Hom tot leuenaar en is sy woord nie in ons nie.

Geloofsbelydenis: Ahv Psalm 16
Ek glo in God…

Ek soek skuiling by U-
U is my Here, vir my is daar geen goed bo U nie.

U is aan my regterhand;
voor U aangesig onderhou U my lot.
U is my lewe- U sorg vir my,
alles wat ek het en is kom van U.
U maak my die pad van die lewe bekend;
U is die deel van my erfenis en van my beker.

Ek loof U vir die insig wat ek ontvang-
U leer my hoe om te lewe;
ek is alom bewus van U teenwoordigheid,
en daarom struikel ek nie,
daarom is ek bly en juig ek
en voel ek my veilig.

By U is daar oorvloedige blydskap,
uit U hand kom net wat mooi is…
U is my hoogste goed!

Ek het die Here altyd by my;
omdat Hy by my is,
sal ek nie struikel nie.

Opsioneel: Doopherinnering
V: Glo jy in God, die Vader, die Almagtige, die Skepper van die hemel en die aarde?
G: Ja, ek glo.

V: Weet dan dat die Vader ’n ewige genadeverbond met ons sluit en dat Hy ons tot sy kinders en erfgename aanneem.
G: Die doop is die teken en seël dat ons God se kinders is.

V: Glo jy in Jesus Christus, die eniggebore Seun van God, ons Here?
G: Ja, ek glo.

V: Weet dan dat Jesus Christus vir ons gesterf het en dat Hy ons in die gemeenskap van sy dood en sy opstanding ingelyf het.
G: Die doop is die teken en seël dat God al ons sonde afgewas het.

V: Glo jy in die Heilige Gees?
G: Ja, ek glo.

V: Weet dan dat die Heilige Gees in ons woon en ons tot lidmate van Christus heilig.
G: Die doop is die teken en seël dat die Heilige Gees ons al meer vorm om aan die beeld van God se Seun gelyk te wees.

Loflied 209 Heer met my hele hart 1

Liedere

F195. “Ons Roep Na U”
(RUBRIEK:  Kruisfuur – Diens & Getuienis / Toewyding)
Teks en Musiek: Stass van Veuren
© 2008 MAR Gospel Music Publishers

1. Soos ‘n ster skyn ons lig
Die donker wêreld moet plek maak vir die Lig
U liefde straal soos die son
Elke mond sal uitroep en erken

Refrein:
Ons roep na U want U is God, U is God (x4)

2. Jesus lewe vir die mens
U is die waarheid
U is die weg
Gebroke honger mense soek na U
Elke mond sal uitroep en erken

Brug:
Lig van die wêreld kom skyn deur my hart
Skyn in hierdie donker wêreld van my

F268. “Verlosser Vir My”
(RUBRIEK:  Kruisfuur – Toewyding)
Teks en Musiek: Johan Steenkamp
©  2008 Urial Publishing

1. Verlosser vir my,
eensaam aan ’n kruis,
U het my hart verower.
Verlosser vir my,
gebroke in ’n graf,
U het my hart verower

Refrein:
Ek offer myself,
offer myself
net vir U
Ek offer myself,
offer myself
net vir U.

2. Verlosser vir my,
Oorwinnaar opgestaan,
U het my hart verower.
Verlosser vir my,
Gesalfde Seun van God,
U het my hart verower

Brug:
Ek wil niks terughou nie,
niks terughou nie,
Alles net vir U

God praat met ons en ons luister

Epiklese: (Uit Psalm 63)
Ek soek U, o God, my God,
ek dors na U;
ek smag na U
soos in ’n dor en droë land,
’n land sonder water.

Ek is hier by U in die heiligdom
om u mag en grootheid
te ondervind.
want Here… U troue liefde is meer werd
as die lewe;
daarom sal ek U prys.

Ek sal U my lewe lank loof,
my hande ophef om u Naam te prys.

Ek sal U altyd roem
met jubelende mond.
As ek aan U dink op my bed,
oor U peins in die nag, dan weet ek:
U is vir my ’n hulp,
en dan juig ek oor die beskerming
onder u vleuels.

Laaf my Here met U Woord…
Amen

Skriflesing: Lukas 13:1-9

Familie-oomblik
Prediking

Familie-oomblik

Daar is twee opsies vir hierdie Sondag se simbool vir die Lydenstydpad: ‘n hart as simbool van God se ewigdurende liefde, of ‘n musiekinstrument om lofprysing voor te stel (Ps. 63). Albei simbole sal op ‘n kindervriendelike manier verduidelik moet word.

Woorde wat verduidelik kan word: getrou en/of ontrou.

Inligting oor die hart vir kinders:

  • The heart is one of the most important organs in the human body, continuously pumping blood around our body through blood vessels.
  • Your heart is located in your chest and is well protected by your rib cage.
  • The study of the human heart and its various disorders is known as cardiology.
  • The heart is made up of four chambers, the left atrium, right atrium, left ventricle and right ventricle.
  • There are four valves in the human heart, they ensure that blood only goes one way, either in or out.
  • Blood that leaves the heart is carried through arteries. The main artery leaving the left ventricle is the aorta while the main artery leaving the right ventricle is the pulmonary artery.
  • Blood going towards the heart is carried through veins. Blood coming from the lungs to the left atrium is carried through the pulmonary veins while blood coming from the body to the right atrium is carried through the superior vena cava and inferior vena cava.
  • You might have felt your own heart beating, this is known as the cardiac cycle. When your heart contracts it makes the chambers smaller and pushes blood into the blood vessels. After your heart relaxes again the chambers get bigger and are filled with blood coming back into the heart.
  • Electricity going through your heart makes the muscle cells contract.
  • You might have watched television shows or movies where a patient in a hospital is attached to an electrocardiogram (ECG). You might recognize it as the machine with a line moving across a screen that occasionally spikes (or remains flat when a patient is dying). This machine can measure the electricity going through a patient’s heart. A doctor can use the information to know when a patient is having heart rhythm problems or even a heart attack.
  • Heart attacks cause scar tissue to form amongst normal heart tissue, this can lead to further heart problems or even heart failure.

Inkleurprent
of
Carolyn Brown stel die volgende voor:
Parables are hard for children to understand.  Since the fig tree parable is hard for adults to figure out, expect it to be harder for children.  One of the simplest ways to unpack it is to compare the fruit of a fig tree and things people do.  Start with a picture of a fig tree.  Give children or all worshipers a fig newton to eat to make it more real.  Make a point that fig trees produce fruit that people (or at least some people) like to eat.  That is their job.  People take care of people and things around us.  That is our job.  List ways people do that – making dinner for the family, taking care of a younger sibling so parent can work, taking care of someone who is sick, etc.  Settling for just this entry to the story is about all we can give the children for now.

Preekriglyn

Die kerk regoor die aarde is nou in Lydenstyd. In so ‘n tyd smag mens na die beëindiging van die swaarkry, na ‘n nuwe begin. Daar is verwagtings van uitkoms en redding.

Ons moet ‘n nuwe manier van verwag aanleer. Ons moet ervaar dat die wintertye, stilwordtye is; tye wat gelaai word met rus en besinning en met nuwe insig en drome. Belangrike vrae waarop almal nou – asof vir die eerste keer – weer beslissend moet reageer, is:

  • Wat beteken Jesus se lyding en sterwe?
  • Wat doen dit aan ons?
  • Hoe beïnvloed Jesus se Persoon en bediening ons lewe?

Die teksgedeelte vir vandag se prediking word voorafgegaan deur ‘n blok van gelykenisse en gesprekke oor waaksaamheid. Spesifiek met die oog op die skielike uiteinde van ‘n mens se lewe. Die blok bereik ‘n hoogtepunt met Jesus se vermaning aan die hoorders om die tekens van die aankomende eindtyd reg te beoordeel (12:49-59).

Jesus verwys na sy komende lyding en sterwe deur middel van ‘n beeld: “Ek het ‘n doop waarmee Ek gedoop moet word, en hoe swaar lê dit nie op My totdat dit afgehandel is nie!” (12:50). Hierdie tweede “doop” van Jesus bring skeiding tussen die mense wat Hom volg en dié wat Hom nie erken nie.

Die konteks van ons teksgedeelte beklemtoon die dringendheid van die verskillende vermanings en opdragte. Hierdie is inderdaad ‘n tyd van beslissing!

Lees weer Lukas 12:50:
Ek het ‘n doop waarmee Ek gedoop moet word, en hoe swaar lê dit nie op My totdat dit afgehandel is nie!

Vuurdoop tot vrug

Ons het spesifiek gekies om Lukas 12:50 as die invalshoek tot die preek oor die teksgedeelte te neem. In die lig van Jesus se vuurdoop is die tema vir vandag se prediking: “Deur vuurdoop tot vrug.”

Jesus kies vir hierdie vuurdoop, want sy aardse lewe gaan oor die koms van God se koninkryk – oor iets groter en meer as net Hyself. Hy leef ‘n lewe van “omspit en bemes” aan onvrugbare bome. Van die Ou Testament af word God se groot geduld met halsstarrige, moedswillige mense geloof. Die bedoeling met die bediening is dat daar uiteindelik vrug sal wees – dít is die nuwe lewe wat God wil gee!

Deur vuurdoop tot vrug …

Lewe is soos ‘n vuurdoop

Ons moet almal rekening hou met die volle omvang van die lewe: die wonderlike spitstye, maar ook die werklikheid van beproewings (en al die belewenisse en emosies wat oopgeruk word). Dit was nog altyd so. Ons lees in Psalm 90:10: “Die dae van ons lewensjare – dit is maar sewentig jaar, en as die kragte daar is, tagtig jaar. En die beste daarvan is vol moeite en rampe.” Dus destyds in Jesus se tyd, deur die eeue heen, tot nou (in die nawerking van die pandemie met al die vrees, verontregting en verliese).

Hoe dink ‘n mens hieroor? Bly dat jyself darem skotvry daarvan afgekom het, of dat sommige net gelukkig is, of dat die slagoffers iets iewers verkeerd gedoen het? Hoe staal ‘n mens jouself vir die lewe se krisisse? Deur te rasionaliseer, of te vermy, of te ontken, of te blameer, of te dagdroom? Dit is alles maniere om die morsige lewe uit jou hare te hou. Klaagliedere 1:11 verwoord hierdie ingesteldheid in ‘n klag: “Raak dit julle nie, julle almal wat met die pad verbygaan?”

Ons almal soek wysheid in ‘n tyd soos hierdie, nou wat beproewing oor die hele aarde gekom het.

  • Destyds is daar algemeen aanvaar dat slegte dinge die gevolg is van die een of ander persoonlike sonde waarvan ‘n mens dalk nie eens bewus is nie. Wie vrykom, is met ander woorde sonder skuld.
  • Of dat alles deur geluk bepaal word – deur tyd en geleentheid soos die Prediker sê. Wie omkom, was bloot op die verkeerde tyd op die verkeerde plek.
  • Of dat die lewe eintlik absurd is – ‘n slegte plek waar ‘n mens die slegte moet verwag. Dan vloek en blameer ons God en die regering (Jes. 8:21-23), en word sinies, depressief of vernietigend kwaad.

Of ‘n mens kan die lewe toeëien, met alles wat ook al gebeur, en die moontlikheid van inkeer omarm. Dit is wat Jesus die mense wil leer: om oop te wees vir die oomblik, om te verander (te bekeer), om nuwe perspektiewe te ontdek.

Op hierdie manier gee Jesus nie net antwoorde op die “waarom?”-vrae van ons bestaan nie, maar veral rigting aan die “hoe nou gemaak?”-vrae. ‘n Mens kyk inderdaad terug na die verlede wanneer jy in die noute kom, maar jy moet ook vorentoe kyk, na die einddoel, om nuwe rigting te kry.

Helaas word die krisisse van die lewe nie altyd goed gebruik nie. Soms word ons stukkend gebreek sodat daar niks oor is nie. Ons sukkel om betekenis te vind wanneer ons opinies so rigied geraak het dat ons nie meer vatbaar is vir bekering nie.

Dit is ook ‘n keuse in die vuurdoop: om toe te laat dat iets jou stukkend maak (Klaag 1:11) sodat jy weer kan begin leef!

Vrugte dra

Die gelykenis draai om twee pole, naamlik die noodsaaklikheid dat daar vrugte aan die boom moet wees, en die uitsonderlike geduld wat die tuinier aan die dag lê en die moeite wat hy met die boom doen.

  • Dit is vanselfsprekend dat die vyeboom vrugte moet dra. Dit is die eienaar se goeie reg om vrugte te verwag, want dit is die rede waarom die boom in die eerste plek geplant is. Trouens, as daar nie vrugte gedra word nie, raak die boom ‘n las wat net die grond uitput. Dan moet die boom summier uitgekap word.
  • Daar is ‘n opvallende verskil tussen die eienaar en die tuinier se hantering van die vyeboom. Selfs al blyk dit onwaarskynlik dat die boom in hierdie laat stadium sal begin vrugte dra, dring die tuinier daarop aan om dit nog ‘n kans te gee (uitstel van die oordeel) en onderneem om dit asof van nuuts af te versorg en te bemes (die bediening gaan voort). Genade kan nie duideliker uitgebeeld word nie! Die uiteindelike doel bly die vrug.

In die vuurdoop van die lewe gebeur dit maklik dat mense hulle teen die impak van die lewe verskans, in plaas daarvan om oop en vatbaar te bly vir verandering en bekering. Eerder opstand en woede (Jes. 8:21-22; soos wanneer ons oor die situasie in ons land en die wêreld dink), beskuldiging en selfregverdiging, vyandskap en verdeeldheid (Luk 12:51-53) as inkeer en lewe met die nuwe perspektiewe van God se koninkryk. Dit is nie meer ons teen hulle, of ons is beter as hulle nie, maar ons vír hulle (versoenend, herstellend). Eers dan kan ons begin vrugte dra wat by die bekering pas, en lééf ons in plaas daarvan om bloot die dood te vergestalt.

Bekering

Hier in lydenstyd gedenk ons die bediening van Jesus aan ons. Hy werk met ons, roep ons tot waaksaamheid op, en vra dat ons ons lewens aan Hom oriënteer. Dit beteken ons moet vrug dra, ons moet leef soos dit by volgelinge van Hom pas, waaksaam, dienend, vrugdraend.

Lyding is juis ‘n oproep om na Jesus te keer, om ons lewens aan Hom te oriënteer, om gehoorsaam te wees, om vrugte te dra. Vrugte wat by die bekering pas. Die vrugte wat ons kán dra, omdat God dit in ons werk.

Sonder bekering, sonder die lewe uit Jesus se bediening en die navolging van Jesus se leer en voorbeeld is daar net dood.

Soos Jesus

Alles in ons lewe kan en mag herinterpreteer word in die lig van Jesus se doop by die Jordaan toe Hy saam met die volk daarvoor aangetree het, asook in die lig van die “doop” van sy lyding (Luk 12:50) – hoe Hy Homself doelgerig prysgegee het, geoffer het, vir die lewe van sy mense. Die eerste lesers, net soos ons vandag, het reeds die volle verhaal geken. Staan nou effens terug en kyk vanuit die geheel (panoramies, van bo af) na die Skriflesing vir vandag en sien hoe Jesus se lyding in die twee tragiese gebeurtenisse weerspieël word, en deur die gelykenis verskerp en toegespits word.

Jesus se lyding is nie bloot in die verre verlede nie; dit het ook gebeur tydens die inperkings, die verliese en die miljoene sterftes tydens die pandemie. Jesus is geraak deur die hardvogtigheid en selfsug van magtiges, die verspreiding van vals gerugte en die veroordeling van swakkes. Maar Hy is ook verheerlik deur klein dade van genade, betrokkenheid en versorging (selfs ten koste van dié wat versorg het), en Hy is uitgewys (en nie uitgewis nie) deur die kerke wat ontdek het dat die pandemie nie sy liefde kon laat uitsterf nie.

God stuur ons om te leef

Gebed
Offergawes

Wegsending: Lied 286 “Here God van liefde 1”

Seën
May the Lord bless us and keep us safe,
may he make his face shine upon us and be gracious to us.
May he lift his countenance upon us and give us peace.

Die Here sal u seën en beskerm;
die Here sal Sy aangesig oor u hou en u genadig wees;
die Here sal u Sy guns aaanbied en u vrede gee. Amen

Antwoord: Lied 312/313/314/315/ of
F361. Laat Dit So Wees (Amen)
(RUBRIEK: Kersflam – Gebed)
Teks en musiek: Neil Büchner
Kopiereg: © Flam Musiek-Uitgewers

Laat dit so wees, Here, Amen.
Laat dit so wees, Here, Amen.
Heer, laat ons leef soos U leer
Here, Amen.
Laat dit so wees, Here, Amen.
of
Vonk 38 (Melodie is Lied 582 “Bly by my Heer”)
Here, Ons God, As Ons Nou Huis Toe Gaan

1.  Here, ons God, as ons nou huis toe gaan,
vra ons u seën, waar ons hier voor U staan.
U het u goedheid weer aan ons betoon,
ons saamwees in u Naam met guns bekroon.

2.  Ons bid tot U, o Vader, Seun en Gees,
laat ons vir ander ook tot seën wees.
Maak ons getuies van u Naam, o Heer,
dat ook die wêreld U sal dien en eer.

3.  U wat in liefde altyd by ons bly,
wees ons tog in ons lief en leed naby.
Sou daar beproewing oor ons pad kom, Heer,
maak ons volhardend in geloof al meer.
of
VONKK 277 – U is die lig wat deur die donker skyn
Teks: Hannes van der Merwe 2014 ©
Melodie: HIGHLAND CATHEDRAL – Uli Rover en Michael Korb
Orrelbegeleiding: Albert Troskie 2014 (Pro Deo)
Musikale verryking 1en 2: Gerrit Jordaan 2014 ©
© Teks, orrelbegeleiding en musikale verrykings: 2014 VONKK-Uitgewers (admin Bybel-Media)
© Melodie: Church Hymnary Trust, Admin SCM-Canterbury Press Ltd. Met toestemming gebruik.

1. U is die lig wat deur die donker skyn.
U is die Een wat duister laat verdwyn.
Skyn in ons harte, dryf die donker uit.
Skyn in ons lewens tot in ewigheid.
Jesus Christus, ons glo in U,
ons buig voor U neer, buig voor U neer.
Jesus Christus, ons God en Heer,
ons bring nou aan U die eer.

2. U is oorwinnaar, U’t die dood verslaan.
U het as Koning uit die graf gegaan.
Breek nou die bande, gooi die boeie neer.
Ons is oorwinnaars saam met U, ons Heer.
Jesus Christus, ons glo in U,
ons buig voor U neer, buig voor U neer.
Jesus Christus, ons God en Heer,
ons bring nou aan U die eer.

3. U is die Bruidegom en ons u Bruid.
U nooi ons vir die bruilofsmaaltyd uit.
Daar klink ons lof, daar klink ons danklied uit.
Ons bly by U tot in ewigheid.

A ministry platform for faith leaders.

© Copyright Bible Media | This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.