Bid-vreugde – Week 3

Vreugde-trilogie

Sections

Bybelgesprek

 

Matteus 6:9

The created world is the theatre where the glory of God is displayed. Created to become the bearer of God’s Name.
– Johannes Calvyn

“So moet julle bid: Ons Vader wat in die hemel is, laat u Naam geheilig word.”
– Matteus 6:9

Hoe is ’n naam heilig?
Om hierdie bede te verstaan moet ons mooi kyk na die woorde “naam” en “heilig”. Wat Jesus met hierdie eerste bede vir sy volgelinge probeer leer het, was om die prioriteite van hulle voorbiddingslysies anders vas te lê. Die heel eerste ding wat Hy noem, is dat God se Naam as heilig aanbid en uitgeleef behoort te word. Jesus begin dus sy modelgebed met volbloed aanbidding!

Die woord “heilig” beteken in Matteus 6 om bo alles en almal wat bestaan, vereer te word; om as volmaak erken te word op ’n onvolmaakte aarde; om aanbid te word; om die allerhoogste prioriteit op elkeen se agenda te word, en om aan die Here oor te gee sonder om terug te hou.

Die Heidelbergse Kategismus, Sondag 47, Vraag 122 vra: Wat is die eerste bede? Die antwoord is: Laat u Naam geheilig word. Dit is: Gee allereers dat ons U reg ken en dat ons U heilig, roem en prys in al u werke waarin u almag, wysheid, goedheid, geregtigheid, barmhartigheid en waarheid so skitter. Gee verder dat ons ons hele lewe, gedagtes, woorde en werke daarop sal rig dat u Naam nie om ons ontwil gelaster nie, maar geëer en geprys word.

Die kategismus hier bo verwoord in 16de-eeuse terme dat niks en niemand anders vir God van die troon van jou lewe mag afstamp nie.

Wat is in ’n naam?
In die Bybelse tyd was ’n naam altyd baie belangrik. Iemand se naam het gewoonlik vir mense iets oor daardie persoon gesê, soos wie die persoon se pa was of waarvandaan hy gekom het, en dit kon selfs goeie waardes en deugde uitgebeeld het. Simon van Sirene het byvoorbeeld van Sirene in Afrika gekom, en Simon Barjona was die seun van Jona. Febe, die diaken van die gemeente in Kenchreë wat ’n deugsame vrou was (Rom 16), se naam het “helder skyn” of “skitter” beteken.

God se Naam was “Jahwe” wat eintlik “die onuitspreeklike” was: ’n woord wat nie in Hebreeus uitgespreek kon word nie, maar wat “Ek is” beteken het. As mense hierdie woord vir God se Naam moes lees of iewers gebruik, het hulle die vier letters daarvan meestal letter vir letter geklank. Hulle sou dus oor God as “jod-hé-waw-hé” praat of dit só lees omdat Hy heilig is en hulle nie sy Naam wou misbruik nie. Die volk het geweet God is onverstaanbaar heilig en groter as wat hulle ooit sou kon verwoord.

Vir Israel was God se Naam geassosieer met God self. As jy oor daardie Naam gepraat het, het jy oor Hom gepraat. Hy was sy Naam. As jy dus gevra het dat sy Naam geheilig word, het jy gevra dat Hy self geheilig moes word vir wie Hy is.

Wat beteken dit as ons sê dat God heilig is? Dit beteken dat Hy anders is as alles wat ons nog ooit ondervind het. God, die Skepper, is anders as sy skepsels. Hy is nie geskep nie. Hy is ewig. Sy wese is van so ’n aard dat dit almal se aanbidding waardig is. Paulus het die profeet Jesaja aangehaal en God se heiligheid soos volg besing: “O diepte van die rykdom en wysheid en kennis van God! Hoe ondeurgrondelik is sy oordele, hoe onnaspeurlik sy weë! ‘Wie ken die bedoeling van die Here? Wie gee Hom raad? Wie bewys Hom ’n guns, sodat Hy verplig is om iets terug te doen?’ Uit Hom en deur Hom en tot Hom is alle dinge. Aan Hom behoort die heerlikheid tot in ewigheid! Amen” (Rom 11:33-36).

Dit is vir die meeste van ons vreemd om soveel klem op die regte hantering van ’n naam te plaas. Tog voel ons seergemaak as mense ons name vergeet of verkeerd uitspreek, want dit skep die indruk dat hulle nie baie van ons dink of ons ernstig opneem nie.

Die bedes loop saam
Die eerste drie bedes in die Ons Vader is styf verbind aan mekaar. Hulle loop altyd saam. Om die Here se Naam te heilig, om sy wil te laat geskied en om sy koninkryk te laat kom, is nie ’n spyskaart waaruit gekies moet word nie. Al drie moet bevorder word. Dit is soos die stuurwiel, rem en petrolpedaal van ’n motor: ’n Mens kan nêrens heen ry net met die stuurwiel of net met die rem of net met die petrolpedaal nie.

 

Om te bid dat God se Naam geheilig word, is om sy koninkryk te laat kom en te doen wat jy kan sodat sy wil oral en altyd (soos in die hemel) geskied.

Kosbare stemme uit geskiedenis

Augustinus het geskryf: “When we say: Hallowed be your Name, we are reminding ourselves to desire that his Name, which in fact is always holy, should also be considered holy among men. I mean that it should not be held in contempt. But this is a help for men, not for God.”

Augustinus se insig was dat wanneer God se Naam geheilig word:

  • daar ’n vurige verlange na sy Naam moet wees.
  • daar onthou moet word dat Hy altyd heilig is en nooit anders sal wees nie.
  • Hy op enige plek en tussen enige groep mense geheilig behoort te word.
  • sy Naam nooit met minagting of goedkoop rondgegooi moet word nie.
  • sy heiligheid vir mense voordelig en ’n uitkoms is (nie vir Homself nie, want Hy het nie sy eie verlossing nodig nie).

Henri Nouwen vertel hoe die Ons Vader se eerste bede vir hom nuwe betekenis gekry het teen die agtergrond van Rembrandt van Rijn se skildery oor die verlore seun. Dit het vir hom duidelik die belangrikheid van gasvryheid en gestuurdheid uitgelig.

Hy skryf: “Our Father, who art in heaven, hallowed be Thy name. To pray for the reverencing and uplifting of the Father’s name is to pray that this welcoming, forgiving Father – the Father whose hands gently rest on his lost son’s shoulders – be more widely known, seen for the compassionate Father that He is, and worshipped as the giver of extravagant mercy. To pray for this Father’s name to be hallowed, is to pray that more lost sons and daughters find themselves kneeling under that gracious gaze.”

Die Onse Vader, Jesus se kruiswoorde en die Wet

Die tweede gebod in die wet bepaal dat mense geen afbeelding van God mag maak nie. Hy is ’n jaloerse God in sy liefde wat onverdeelde trou aan Hom eis. Gehoorsaamheid sal geseën word en ongehoorsaamheid sal gestraf word.

Paulus vaar in Romeine 1:23 uit teen mense wat “beelde wat lyk soos ’n verganklike mens of soos voëls of diere of slange” in die plek van die onverganklike God aanbid het. Hierdie beelde was vir hom “bloot skeppinge van menslike vaardigheid en verbeelding” (Hand 17:29).

Jesus het ons leer bid: “Laat u Naam geheilig word.” Net die Here is heilig en net Hy mag vereer en gedien word. Jesus roep gelowiges op om uit sy heiligheid te vertrek en gehoorsaam en oorgegee aan Hom te leef: “Wees heilig, want Ek is heilig” (1 Pet 1:16; Lev 20:26).

Die Romeinse offisier het volgens Matteus se vertelling verklaar dat Jesus “werklik die Seun van God” is (Matt 27:54). Die Een wat heilig is; die Een wat die Messias is; die Een wat die sondes van die wêreld wegneem; die Een wat reg langs sy eie kruis ’n heidense soldaat se lewe gered en verander het.

Om die Here te aanbid en sy Naam te heilig is om in verwondering vir Hom soos Hy te word. Broer Andrew het in sy boek Secret believers geskryf: “Christians need a new filling of the Holy Spirit to love those who disagree with them.”

Inspirasiestorie

Calvyn en die heerlikheid van die Here
Die Franse teoloog Johannes Calvyn het die hele skepping die theatrum gloriae van die Here genoem. Vir hom moes die totale werklikheid op aarde die heerlikheid van die Here besing en vertoon.

Calvyn het geskryf: “Elke aspek van die lewe – van werk tot kerk en van kuns tot tegnologie – het die potensiaal om die Here te verheerlik.” En: “Die wet sê jy mag nie steel nie, nie eers ’n korreltjie van die Here se heerlikheid nie.” Calvyn het op ’n keer voor ’n verkiesing die volgende te sê gehad: “Dink mooi voordat jy stem, want jy moet vir die Here as jou President en jou Regeerder stem. Jy moet dus met ’n skoon gewete stem met niks anders in gedagte as die eer en die heerlikheid van die Here om ons republiek te beskerm en te regeer nie.”

Vir Calvyn word die Here se Naam geheilig wanneer die heerlikheid van die Here elke duimbreedte van elke werklikheid van ons lewe regeer.

Vir kleingroepe

 

Henri Nouwen het geskryf: “To pray for this Father’s name to be hallowed is to pray that more lost sons and daughters find themselves kneeling under that gracious gaze.”

Kyk nou weer na Rembrandt se skildery The return of the prodigal son en dink ’n rukkie daaroor na.

 

Gesels saam

  • Stem jy saam dat die bede “Laat u Naam geheilig word” ’n oproep kan wees tot aanbidding, en om uitgestuur te word en “verlore seuns en dogters” onder God se genade in te verwelkom?
  • Waarheen dink jy stuur die Here jou?
  • Bid die Ons Vader in jou eie woorde. Probeer om nie die geykte woorde van die Bybelvertalings te gebruik nie.

© Missio 2024 | All rights reserved.