Agtiende Sondag in Koninkrykstyd

Sections

Oorsig

Ander tekste

Jeremia 29:1, 4-7
29 Dit is ’n afskrif van die brief wat die profeet Jeremia uit Jerusalem gestuur het na die leiers van die ballinge wat nog oor was, en na die priesters en die profete en die hele volk wat deur Nebukadnesar uit Jerusalem na Babel toe weggevoer is.

4So sê Ek, die Here die Almagtige, die God van Israel, vir al die ballinge wat Ek uit Jerusalem in ballingskap na Babel toe weggevoer het: 5Bou vir julle huise en bewoon dit, lê tuine aan en eet die opbrengs daarvan, 6trou en bring kinders in die wêreld, en laat hulle trou en kinders in die wêreld bring. Julle moet daar in Babel baie word, nie min nie. 7Bevorder die belange van die stad waarheen Ek julle in ballingskap weggevoer het, bid tot My vir daardie stad, want sy belange is ook julle belange.

Psalm 66:1-12
Hoe ontsagwekkend is u werk!
66 Vir die koorleier. ’n Lied.
’n Psalm.
Juig tot eer van God, almal op aarde!
2Sing tot roem van sy Naam,
gee Hom die eer wat Hom toekom!
3Bely voor God:
Hoe ontsagwekkend is u werk!
U mag is groot,
u vyande kruip voor U.
4Alle mense moet voor U buig,
hulle moet sing tot u eer,
hulle moet sing tot eer van u Naam.
5Kom hoor wat God gedoen het,
kom hoor van sy magtige dade
onder die mense:
6Hy het die see in droë land verander;
sy volk het droogvoets
deur die rivier getrek.
Toe het ons gejubel oor Hom
7wat ewig heers deur sy mag
en die nasies in die oog hou.
Die vyande moet hulle nie teen God
verset nie!
8Prys ons God, alle volke,
laat sy lof weerklink!
9Dit is Hy wat ons die lewe gee
en nie toelaat dat ons struikel nie!
10U het ons beproef, o God,
ons gelouter soos silwer;
11U het ons in ’n net gevang,
’n swaar las op ons gelê;
12U het ons deur mense laat vertrap,
ons het deur vuur en water gegaan;
maar toe het U ons uitgelei
na oorvloed toe.

2 Timotheus 2:8-15
8Onthou altyd dat Jesus Christus, ’n nakomeling van Dawid, uit die dood opgewek is. Dit is die evangelie wat ek verkondig. 9Vir hierdie evangelie ly ek verdrukking, selfs in boeie soos ’n misdadiger, maar die woord van God kan nie geboei word nie. 10Daarom verdra ek alles ter wille van die uitverkorenes sodat ook hulle die verlossing, wat daar in Christus Jesus is, en die ewige heerlikheid kan ontvang. 11Dit is ’n betroubare woord:
As ons saam met Hom gesterf het,
sal ons ook saam met Hom lewe;
12as ons in die geloof volhard,
sal ons saam met Hom regeer;
as ons Hom verloën,
sal Hy ons ook verloën;
13as ons ontrou is—
Hy bly getrou:
Hy kan Homself nie verloën nie.

Die arbeider wat goedkeuring wegdra
14Hou aan om die gelowiges aan hierdie dinge te herinner en vermaan hulle ernstig voor God om op te hou stry oor woorde. Dit het geen nut nie en is net skadelik vir die hoorders. 15Lê jou daarop toe om jou tot beskikking van God te stel as ’n arbeider wat die goedkeuring van God wegdra, ’n arbeider wat hom vir sy werk nie hoef te skaam nie, wat die woord van die waarheid suiwer verkondig.

Fokusteks

Lukas 17:11-19
Jesus genees tien melaatse mans
11Op sy reis na Jerusalem toe het Jesus al met die grens tussen Samaria en Galilea langs gegaan. 12Net toe Hy ‘n sekere dorpie wou binnegaan, kom tien melaatse mans Hom tegemoet, maar hulle bly op ‘n afstand staan 13en roep hard: “Jesus, Here, ontferm U oor ons!”

14Toe Hy hulle sien, sê Hy: “Gaan wys julle vir die priesters.”

Op pad daarheen het hulle gesond geword. 15En een van hulle het, toe hy sien dat hy genees is, omgedraai en God hardop geprys. 16Hy het voor die voete van Jesus neergeval en Hom gedank. Hierdie man was ‘n Samaritaan. 17Toe sê Jesus: “Was daar nie tien wat gesond gemaak is nie? Waar is die ander nege dan? 18Is daar niemand anders wat omgedraai het om God die eer te gee behalwe hierdie man wat nie eers ‘n Jood is nie?”

19En vir hom sê Hy: “Staan op en gaan huis toe. Jou geloof het jou gered.”

Liturgie

RUS

Toetrede: Lied 529 ofVONKK 67

Votum: Psalm 66:1b-4

Seëngroet

Lofsang: Flam 156 [brekend] of VONKK 2 [bekend] of Psalm 66 of Lied 188

Verootmoediging: (Die deugde van ‘n Christelike karakter deur John Baillie in “Gebedeboek met liturgiese voorstele”)

Toewyding: Flam 208 [bekend] of VONKK 275  of Lied 231

Genadeverkondiging: 2 Timoteus 2:8-15

Geloofsbelydenis: Lied 244 of Flam 239

HOOR

Gebed

Skriflesing: Lukas 17:11-19

Kinderlied: Flam 435 of VONKK 130

Familie-oomblik
Preek

LEEF

Gebed
Dankoffer

Slotsang:
Lied 521 of VONKK 233 of Flam 404

Seën

Respons: Lied 529 vers 1 of 4 of Flam 404 refrein

God nooi ons uit en ons kom tot rus

Rus

Toetrede
Lied 529 “Dank, dank die Heer” of
VONKK 67 Lof En Dank, Dank Aan God (Kanon)

Votum
Psalm 66:1b-4
Juig tot eer van God, almal op aarde!
Sing tot roem van sy Naam,
gee Hom die eer wat Hom toekom!
Bely voor God:
Hoe ontsagwekkend is u werk!
U mag is groot,
u vyande kruip voor U.
Alle mense moet voor U buig,
hulle moet sing tot u eer,
hulle moet sing tot eer van u Naam.

Seëngroet

Lofsang
Flam 156 [brekend:  “Give Thanks”] Bring Dank
VONKK 2 [bekend: dieselfde melodie as Lied 422 “Die Heer, die Heer het opgestaan!”] Kom Juig Oor God, Sing Almal Saam (Psalm 66) of
Psalm 66 of
Lied 188 “Kom, dank nou almal God”

Verootmoediging
(Die deugde van ‘n Christelike karakter deur John Baillie in “Gebedeboek met liturgiese voorstele”)
In U oneindige wese lê al die skatte van wysheid en waarheid en heiligheid opgesluit.
Laat die deugde van ‘n Christelike karakter deur my voortdurende gemeenskap met U in my siel vorm aanneem:

  • Die gawe van ‘n dankbare en tevrede hart
  • Die gawe om geduldig op u vrede te wag en u onmiddellik te gehoorsaam as U my roep
  • Die gawe om moedig deur lyding of gevaar te gaan
  • Die gawe om swaarkry te verduur omdat ons vir Christus lewe
  • Die gawe om onbevrees op te staan vir wat reg is
  • Die gawe van waaksaamheid, sodat ek nie in versoeking kom nie
  • Die gawe van selfdissipline
  • Die gawe van eerlikheid ten alle koste
  • Die gawe om ander te behandel soos ek behandel wil word
  • Die gawe van sagmoedigheid, sodat ek ander nie te vinnig sal oordeel nie
  • Die gawe van beheersdheid, sodat ek nie te vinnig sal praat nie
  • Die gawe van vergifnis teenoor almal wat my veronreg het
  • Die gawe van begrip vir hulle wat swakker is
  • Die gawe om met volharding te verlang dat U hierdie gebed van my sál verhoor. Amen.

Toewyding
Flam 208 [bekend:  “You did not wait for me”] U Het Nie Gewag Op My
VONKK 275 Re a mo leboga / Ons bring ons dank aan U
Lied 231 “Heilig, heilig, heilig, Here”

Genadeverkondiging
2 Timoteus 2:8-15
8Onthou altyd dat Jesus Christus, ’n nakomeling van Dawid, uit die dood opgewek is. Dit is die evangelie wat ek verkondig. 9Vir hierdie evangelie ly ek verdrukking, selfs in boeie soos ’n misdadiger, maar die woord van God kan nie geboei word nie. 10Daarom verdra ek alles ter wille van die uitverkorenes sodat ook hulle die verlossing, wat daar in Christus Jesus is, en die ewige heerlikheid kan ontvang. 11Dit is ’n betroubare woord:

As ons saam met Hom gesterf het,
sal ons ook saam met Hom lewe;
12as ons in die geloof volhard,
sal ons saam met Hom regeer;
as ons Hom verloën,
sal Hy ons ook verloën;
13as ons ontrou is—
Hy bly getrou:
Hy kan Homself nie verloën nie.

Geloofsbelydenis
Lied 244 “Alles, alles is genade” of
Flam 239 Vader Ons Glo

Liedere

F156. “Bring Dank”
(RUBRIEK: Flam – Dankbaarheid) Oorspronklike titel: Give thanks Teks en musiek: Henry Smith
Afrikaanse vertaling: 2006 Faani Engelbrecht en Jacques Louw © 1978 Integrity’s Hosanna! Music (2 Kor 9:15, 12:10)

Bring dank aan die Ewige,
bring dank aan die Heilige,
bring dank aan die Vader, omdat Hy Jesus stuur:

Want nou sê die swakke: “Ek is sterk!”
Sê die arme: “Ek is ryk!
Deur wat ons alles van die Heer ontvang.”
Bring dank!

VONKK 67 “Lof En Dank, Dank Aan God  (Kanon)”
Nav Psalm 106 Teks: Tradisioneel 1979 Melodie: DANKET DEM HERRN – Duits E18
Ostinato: Cassie Carstens 1993 (Pro Deo) Gebruik met toestemming van die NG Kerk Uitgewers
© Teks en ostinaatbegeleiding: 2009 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media) RUBRIEK:  Kanon – Tafelgebed

1. Lof en dank, dank aan God
2. vir die goeie gawes.
3. Loof en prys die Here.
4. Amen. Amen.

1. Danket, danket dem Herrn;
2. denn er ist sehr freundlich.
3. Seine Güt und Wahrheit
4. währet ewiglich.

VONKK 2 “Kom Juig Oor God, Sing Almal Saam  (Psalm 66)”
Psalm 66 Teks: Driekie Jankowitz 2008 (Pro Deo) Melodie: MELITA – John Dykes 1861
© Teks: 2009 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media) © Melodie: Openbare besit RUBRIEK:  Klassiek – Lofprysing

1. Kom juig oor God, sing almal saam!
Kom, alle mense, roem sy Naam!
O God, hoe groot is al u werk,
u reddingsdade onbeperk.
Die volk van God beleef u krag
en juig vir ewig oor u mag.

2. Kom juig oor God, sing almal saam!
Kom, alle mense, roem sy Naam!
In vuur en vloed het ons gely,
maar God het ons daaruit bevry.
My danklied loof Hom oor en oor,
want God het my gebed verhoor.

F208. “U Het Nie Gewag Op My”
(RUBRIEK: Flam – Lydenstyd) Oorspronklike titel: You did not wait for me Teks en musiek: Mark Altrogge
Afrikaanse vertaling: Faani Engelbrecht © 2006 © 1985 Sovereign Grace Praise CCLI Song No. 24047; CCLI License No. 2048851

U het nie gewag op my om na U te kom
maar Uself geklee met brose menslikheid.
U het nie gewag op my, om uit te roep na U
maar U roep my op die naam: “Kom na My”.

Vir ewig is ek dankbaar, o, Heer,
dankbaar vir die kruis, Heer, wat U dra.
Vir ewig is ek dankbaar, o Heer
want U soek my voor ek daarvoor vra.

VONKK 275 “Re a mo leboga / Ons bring ons dank aan U”
Teks: Re a mo leboga (SeTswana) – Daisy Nshakazongwe, Botswana; Afrikaanse weergawe: Gerrit Jordaan © 2013; alternatiewe strofes: Breda Ludik 2013 Musiek: RE A MO LEBOGA – Daisy Nshakazongwe (Botswana), genoteer deur I-to Loh (Asian Institute for Liturgy and Music) © Afrikaanse teks: 2013 VONKK-Uitgewers (admin Bybel-Media) © Se Tswana-teks en musiek: Openbare besit
RUBRIEK:  Multikultureel – Gebede / Uitsending / Liefde, Dankbaarheid en Diens /    Toewyding

Voorsanger begin elke strofe soos aangedui:
SeTswana:
Re a mo leboga,
re a mo leboga,
re a mo leboga
Modimo wa rona.

Afrikaans:
Ons bring ons dank aan U,
ons bring ons dank aan U,
ons bring ons dank aan U,
want Heer, U is ons God.

Ander opsionele strofes:
1. Ons gee / ons hande vir U,
ons gee ons hande vir U,
ons gee ons hande vir U,
want, Heer, U hou ons vas.

2. Ons gee / ons oë vir U,
ons gee ons oë vir U,
ons gee ons oë vir U,
want, Heer, U sien ons raak.

3. Ons gee / ons voete vir U,
ons gee ons voete vir U,
ons gee ons voete vir U,
want U stap saam met ons.

4. Ons gee / ons asem vir U,
ons gee ons asem vir U,
ons gee ons asem vir U,
want U gee ons u Gees.

5. Ons gee / ons harte vir U,
ons gee ons harte vir U,
on gee ons harte vir U,
want U’t ons eerste lief.

6. Ons gee / ons alles vir U,
ons gee ons alles vir U,
ons gee ons alles vir U,
want U’t Uself gegee.

F239. “Vader Ons Glo”
(RUBRIEK: Flam – Geloofsbelydenis) Teks en musiek: Heinrich Berner © MAR Gospel Music Publishers (Opgeneem op Sing Uit!)

1. Vader, ons glo dat U ewig heers,
Vader, dat u liefde nooit verdwyn.
Ons wil vir U dankie sê.
Vader, ons glo U is altyd goed.
Vader, selfs al val en struikel ons,
ons wil vir U dankie sê.

Ons glo in U,
die een ware God.
U alleen gee lewe, U alleen kan red.
Daar’s geen ander God,
geen ander Here.
Mag die wêreld saam met ons sing:
“God regeer!”

2. Jesus, ons glo U leef steeds vandag;
Jesus, dat U red, dat U genees.
Ons wil vir U dankie sê.
Heil’ge Gees, ons glo U is lief vir ons,
Heil’ge Gees, dat U lewe vir ons bring.
Ons wil vir U dankie sê.

F435. “Dankie Jesus!”
(RUBRIEK: Flammikidz – Geloof en Vertroue)  Musiek Tiaan Terblanche Teks: Coenie du Plessis Kopiereg: © Flam Musiek-Uitgewers

Refrein:
Dankie Jesus, dankie, dankie Jesus!
Dankie Jesus, dankie, dankie Jesus!

Dankie vir ’n pappa, dankie vir ’n mamma
dankie dat ek soggens uit ’n warm bed kan opstaan.
Dankie dat ek kan leer, elke dag net meer en meer,
dankie Jesus, dankie dankie Jesus!

Dankie Jesus, vir die voorreg om skool toe te kan gaan!
Omdat ek vir Jesus ken, sal ek nie vrees nie.
Omdat ek vir Jesus ken, sal ek nie bang wees nie.

Refrein:

Rap
Dankie vir ’n pappa, dankie vir ’n mamma,
dankie dat ek soggens uit ’n warm bed kan opstaan.
Dankie dat ek kan leer, elke dag net meer en meer. (whoooo!)

Dankie Jesus, vir die voorreg om skool toe te kan gaan!
Dankie vir die sterre Jesus, vir die son en ook die maan!
Omdat ek vir Jesus ken, sal ek nie vrees nie.
Omdat ek vir Jesus ken, sal ek nie bang wees nie.
Die liedjie is amper klaar, ek is vir ewig dankbaar
omdat U vir ons sondes aan die kruis gesterf het.

Refrein:

VONKK 130 “Dankie Vir Hierdie Nuwe Môre”
Teks: Danke, für diesen guten Morgen – Martin Gotthard Schneider 1961; nuwe Afrikaanse teks**: Jacques & Ingrid Louw 2010 ©
Melodie: DANKE – Martin Gotthard Schneider 1961/1992; ritmies gewysig VONKK Werkgroep 2010
Orrelbegeleiding 1 (met modulasies): Albert Troskie 2010 (Pro Deo)
Orrelbegeleiding 2 (sonder modulasies): Martin Gotthard Schneider 1961/1992
Klavierbegeleiding: Anton Esterhuyse 2010 Musikale verryking: Anton Esterhuyse 2010
© Afrikaanse teks, orrelbegeleiding 1, klavierbegeleiding en musikale verryking: 2010 VONKK Uitgewers (admin Bybel-Media)
© Melodie en orrelbegeleiding 2: Gustav Bosse Verlag, Kassel RUBRIEK: Kinderlied – Gebed / Kindwees

1. Dankie vir hierdie nuwe môre,
dankie vir elke sonskyndag.
Dankie dat U my trou bewaar
deur elke donker nag.

2. Dankie vir die natuur daar buite,
dankie vir elke boom en blom.
Dankie vir al die goeie gawes
wat van U af kom.

3. Dankie dat ek gesond kan wees, Heer,
dankie dat ek kan speel en lag.
Dankie vir kos en klere en vir
elke dag se krag.

4. Dankie vir al my vriende,* Jesus,
dankie ook vir my pa en ma.
Dankie dat hul my liefhet en dat
ek hul als kan vra.

5. Dankie dat U my liefhet, Jesus,
dankie dat ek aan U behoort.
Dankie dat ek kan vashou aan die
waarheid van u Woord.

6. Dankie dat ek kan sing en bly wees,
dankie dat ek u liefde ken.
Dankie dat U my help om ander
ook vir U te wen.

(*kan vervang word met: “maatjies” of “maters”)
**Let wel: Hierdie is ‘n totaal nuutgeskepte teks. Indien dit dalk ooreenkomste met ander Afrikaanse tekste  mag toon, is dit bloot toevallig.

VONKK 233 “U, die Bron van alle gawes”
Teks: Come, thou fount of every blessing – Robert Robinson 1757; Afrikaanse teks: Hannes van der Merwe 2012 ©
Musiek: NETTLETON – John Wyeth 1813 © Teks: 2013 VONKK-Uitgewers (admin Bybel-Media)
© Musiek: Openbare besit RUBRIEK:  Klassiek – Lofprysing / Skepping en Onderhouding / Liefde,  Dankbaarheid en Diens

1. U, die Bron van alle gawes,
U, die Gewer en my Heer –
strome van u groot genade
stort in oorvloed oor my neer.
Leer my, Heer, ‘n grootse loflied
wat die eng’le voor U sing.
Maak my stem die boodskapdraer
wat u grootheid uit laat kring.

2. God die Vader het in Jesus
met ons almal oor begin.
Met sy dood en sy oorwinning
het Hy ook vir ons oorwin.
Jesus het as goeie Herder
na sy kudde my gebring.
Hy verlos my, Hy bevry my –
van sy liefde wil ek sing.

3. Dis my bede, dis my smeking
dat u Gees in my sal woon.
Hoe kan ek vir u genade
ooit my dankbaarheid betoon?
Heer, ek gee myself as offer
om te lewe tot u eer.
Maak my heilig en afhanklik –
ek behoort aan U, o Heer.

F404. “Jesus, Ons Loof U” 
(RUBRIEK: Flam – Geloof en Vertroue) Oorspronklik: Schönster Herr Jesu  Teks en musiek: Onbekend (Silesië 1842)
Afrikaanse teks: Attie van der Colf (1978); verwerking en alternatiewe teks: Retief Burger Kopiereg: © NG Kerk Uitgewers
(Liedboek 542)

1. Jesus, ons loof U!
Jesus, ons prys U!
Laat ons met eng’le ’n loflied sing –
nie meer verlore; U is gebore!
Ontvang die dank wat ons U bring!
(x2)

Refrein:
Halleluja! Halleluja!
Halleluja! Halleluja!

2. Jesus, ons loof U!
Jesus, ons prys U!
Neem U ons harte en maak dit rein
dat ons, gelowig, U dien met liefde –
ontvang die lof van kinders klein.

Refrein:

God praat met ons en ons luister

Gebed

Skriflesing: Lukas 17:11-19

Kinderlied
Flam 435 Dankie Jesus! of
VONKK 130 Dankie Vir Hierdie Nuwe Môre

Familie-oomblik
Preek

Familie-oomblik

Soos met enige narratiewe teks, kan jy gewoon die verhaal vertel!  Gebruik die illustrasies van jou gunsteling Kinderbybel.  Of kry 10 diverse vrywilligers – minstens een kind.  Hulle kan deelneem aan die skriflesing deur dit op te over terwyl jy lees.  As jy hulle regtig wil betrek, kan jy hulle met verbande toedraai – ‘n arm, ‘n hand, ‘n kop – en dan die verbande afhaal.  Carolyn Brown het lekker voorstelle vir die skriflesing.  Hier is ‘n prettige video van die Skriflesing – wys dit vanaf 0:18 sekondes.
Hier is ‘n inkleurprent.

Anne Lamott sê die drie belangrikste gebede vir ons geloofslewe, is “help, wow en dankie”.  Die dankbaarheid in vandag se teks gaan natuurlik nie bloot oor goeie maniere nie – soos Carolyn Brown in die skakel hier bo bevestig.  Dit gaan oor dankbaarheid in reaksie op God se geskenk van genade.  As jy wil gesels oor dankbaarheid, is hierdie ‘n baie oulike storie!  Wys dit vanaf 0:20. Jy kan dit gerus sonder klank wys en self lees.

Preekriglyn

Ons teksgedeelte vertel die aangrypende gebeure hoe Jesus tien melaatse mense genees het.

Hierdie gebeure vind plaas terwyl Jesus op reis was, al met die grens van Galilea en Samaria langs, om in Jerusalem te gaan ly en sterf. Terwyl die dissipels saam met Jesus reis, sien hulle hoe Hy tien melaatses ontmoet, en hoe hul lewe ingrypend geraak word.

Dit lyk byna na ‘n toevallige ontmoeting. Op reis kruis die tien se pad met Jesus. Hulle optrede in vers 12 en 13 val op: “. . . hulle bly op ‘n afstand staan en roep hard”. Hulle staan ver weg as gevolg van hulle siekte. Melaatses was as sosiaal en godsdienstig onrein beskou. Hulle moes hulle eenkant hou. Hulle is uitgesluit uit verhoudinge en aanbidding.

Dat hulle ver bly staan, beklemtoon hulle sosiale isolasie. Hulle moes hard roep. Die woorde waaruit hulle roep tot Jesus bestaan is betekenisvol.

  • Eerstens gebruik hulle die benaming “Jesus, Here”;
  • Tweedens verwoord hulle hulle nood en verwagting van Jesus: “. . . ontferm U oor ons!”
Jesus reageer

Vers 14a beskryf bondig hoe Jesus op hulle pleit om ontferming reageer. Jesus het hulle gesien en op grond daarvan aan hulle ‘n opdrag gegee om na die priesters toe te gaan om hulleself aan die priesters te gaan toon.

Lukas lê klem op Jesus wat hulle “gesien” het. Hy meld nie iets daarvan dat Jesus hulle roep “gehoor” het nie. Wat Jesus sien, bring Hom in beweging. Volgens Lukas was die ontmoeting tussen Jesus en tien melaatse mans van korte duur, oënskynlik oppervlakkig en sonder diepsinnige kommunikasie of intieme kontak. Die tien mans reageer klaarblyklik direk en gehoorsaam Jesus se opdrag.

Vers 14b vertel hulle was op pad na die priesters nadat Jesus sy opdrag in dié verband aan hulle gegee het.

Soos Jesus in ons teks reis, gaan die mans as’t ware ook op ‘n reis. Hulle beweeg. Die tien mans het na die priesters toe beweeg om hulleself aan die priesters te wys.

Terwyl hulle beweeg gebeur dinge: “En dit het gebeur dat, terwyl hulle weggaan, hulle gereinig is” (DV).

Waartoe lei hierdie beweging hulle? Aan die begin daarvan, toe hulle Jesus se opdrag gehoor het, was hulle nog melaats. Tydens die op-pad-wees gebeur iets met hulle wat tot ‘n ontdekking by hulle lei. Hulle het gesond geword.

Gesond

Wat beteken dit dat hulle “gesond geword” het? Griekse kenners sê hierdie woord kan een of meer van drie dinge beteken:

  • Hulle is skoon gewas, hulle besoedeling is weggeneem;
  • Hulle is gereinig, hulle godsdienstige onreinheid is dus weggeneem, hulle het sosiaal en godsdienstig aanvaarbaar geword;
  • Hulle is van siekte genees.

Jesus neem die tien mans se nood as gevolg van hulle melaatsheid weg. Hulle menslike isolasie is omgekeer. Hulle versoek aan Jesus in hulle noodoproep is beantwoord. Jesus het Hom oor hulle “ontferm” soos hulle gevra het. Dit gebeur terwyl hulle weggaan van Jesus af, nie terwyl hulle in sy liggaamlike teenwoordigheid is nie.

Hul reaksie

Hoe sou hulle reageer op die bewuswording van hulle genesing en reiniging?

Vers 15 beskryf die tien melaatse mans se reaksie toe hulle op pad na die priesters bewus word hulle is nie meer melaats nie. Eintlik het net een van die mans volgens Lukas van die genesing bewus geword. Weer gebruik Lukas die woord “sien” om die daad van waarneming en bewuswording te beskryf. Een van die tien mans het “gesien” hy is genees en het op die bewuswording reageer.

Die melaatse het toe vier dinge in reaksie op hierdie bewuswording gedoen. Hy het:

  • Omgedraai;
  • God hardop geprys (weer die verheffing van die stem, soos tydens die hardop roep na Jesus in vers 13);
  • Voor Jesus se voete op sy gesig neergeval, en;
  • Jesus gedank (15b, 16a).

In vers 16b maak Lukas ‘n oënskynlik sydelingse opmerking as hy aandui die man wat omgedraai het, was ‘n Samaritaan. Hierdie beskrywing herinner ons aan vers 11 se verwysing na die grens tussen Samaria en Galilea.

Jesus reageer

Vers 17 beskryf Jesus se reaksie op die een man wat omgedraai het, die Samaritaan, se amper oormatige dankbetoning vir sy genesing van melaatsheid.

Dit is asof Jesus ontnugter en verbaas is oor die omvang van die reaksie op die genesing en reiniging van tien melaatse mans. Sy woorde beklemtoon as ‘t ware die teenstellende optrede van die res van die groep melaatses:

Is tien dan nie gesond gemaak nie? En waar is die nege? Is daar nie van hulle gevind wat omgedraai het om eer aan God te gee behalwe hierdie vreemdeling nie? (DV, 18).

Hoor ons hier by Jesus die ervaring van teleurstelling, maar ook verwyt en aanklag? Die Griekse woord “die vreemdeling” wat die NAV as “nie eers ‘n Jood” vertaal nie, is ‘n belangrike woordkeuse. Die man wat omgedraai het is ‘n “Samaritaan”, ‘n historiese vyand van die Jode. Tog is hy dankbaar, dalk omdat hy weet die genesing is nie vanselfsprekend nie.

Gestuurde

Ons teks eindig in vers 19 met ‘n woord van hoop en nuwe lewe deur Jesus aan die Samaritaan wat omgedraai het en aan God die eer kom gee het: “Staan op en gaan; jou geloof het jou genees” (DV). Die NAV vertaal met “gaan huis toe” en “jou geloof het jou gered”.

Hier is ‘n opdrag van Jesus, direk vertaal met “gaan op jou weg”. Weer het ons die tema van beweging en reis, van gestuurdheid. Jesus stuur hierdie man op ‘n nuwe pad, ‘n pad van geloof, na sy huis toe, na die priesters toe, na die omgewing toe.

Toe hy melaats was, het hy nie meer ‘n huis gehad nie. Daar was nie ‘n tuiskoms nie. Hy was soos die verlore seun in ‘n ver land, ver van sy mense was. Nou kry hy weer ‘n huis en ‘n gemeenskap, ‘n volwaardige tuiskoms by Jesus. Sy finale genesing is meer as sy fisieke genesing. Hy kom soos die verlore seun tuis. Die melaatse Samaritaan word weer in die gemeenskap opgeneem.

Jesus erken die man se handeling in vers 15b en 16a as uitdrukking van geloof in Hom wat die genesing op ‘n afstand bewerk het. Dit is geloof wat red en genees. Nie net is hy van sy siekte genees nie, maar hy is ritueel gereinig om in God se teenwoordigheid te kom.

Redding, verlossing, reiniging

In Lukas se Evangelie is die tema van verlossing, redding, reiniging en genesing wat in die hede reeds plaasvind baie belangrik. Die verlossing is nie net vir eendag nie, maar kan nou reeds beleef word. Verlossing is prakties, dit genees jou, herstel jou verhoudinge en bring jou weer op gesonde voet met jou gemeenskap en met God.

Redding en verlossing, wys Lukas uit, maak volheid van lewe moontlik.

Iemand skryf:
Die fokus van redding in Lukas se Evangelie is meestal op die kwaliteit van lewe wat God mens in die hede gee. Lukas wys uit dat verlossing bevryding beteken (4:18). Mense het nodig om van spesifieke dinge bevry te word om die volle lewe te beleef wat God vir hulle bedoel het. Sommige mense is siek en moet genees word; ander word deur duiwels beset en moet bevry word. “Redding” is wat Jesus vir geknelde mense doen.

Prakties

Die melaatse word van sy fisieke, sosiale en godsdienstige binding gered.  Hy is gesond, hy is godsdienstig aanvaarbaar en hy kan weer huis toe gaan.

Oor onsself

As gemeente moet ons onsself vandag voor die Here afvra waarvan óns vandag verlos, bevry, en gered moet word?

Dit kan omstandighede wees wat tot persoonlike isolasie en verwerping aanleiding gee, maar dit kan ook eie vooroordele wees waardeur ons ander uitsluit en isoleer.

Wie is die Jode en die Samaritane van ons dag? Wie is uitgeskuif? Wie is die vreemdelinge binne ons grense? Teenoor wie is ons xenofobies? Wie is vir ons godsdienstig onrein? By wie wil ons nie wees nie.

En wie wil nie by ons wees nie, ons nie naby hê nie.

Jesus red ons hiervan. Dit is ‘n belangrike deel van die evangelie. Dis vir hier en nou.

Vir Lukas is dit belangrik dat hierdie redding in die hede beleef moet kan word. Jesus verander mense se konkrete omstandighede, sodat hulle kan asemhaal, en kan leef. Ons word nie net eendag verlos deurdat Jesus ons eendag sal wegneem uit hierdie onvolmaakte wêreld nie. Dit ook, maar ons is veronderstel om Jesus se redding nou reeds te beleef, en dit aan ander te bedien.

Ons sal verras wees wie diegene is wat Jesus loof en prys vir hulle redding. Dalk is dit in ons tyd ook diegene op wie ons dalk neersien, soos die Samaritaan in ons teks. Dalk verander Jesus ons lot by ander, sodat ons vir hulle aanvaarbaar kan word.

Om bruikbaar vir Jesus te wees, moet ons ons oë oophou vir geleenthede om in Jesus se Naam genesing te bedien. Ons moet ook oop wees om deur Jesus genees te word van die sosiale verskeurdheid in ons families, gemeente en samelewing.

Reis

Soos Jesus is ons ook op reis deur die lewe.

Terwyl die lewe gebeur, vind ontmoetings plaas op plekke en punte wat ons nie vooraf beplan nie. Ons kan almal getuig van “tegemoetkomings” wat vir ons toevallig lyk, maar uiteindelik lewensveranderende ontmoetings is.

Op hierdie reis moet ons ons oë oophou om te kan “sien” soos Jesus:

  • om te sien Jesus is in my omgewing;
  • om te sien iets het met my persoonlik gebeur deur die ontmoeting met Jesus;
  • om bewus te word daarvan dat Jesus my sien;
  • om bewus te wees van wat Jesus se sien my oor myself laat sien – my eie behoefte aan heling, maar ook my vooroordele teenoor ander.

Jesus is my reisgenoot. Jesus verander my lewe, Jesus verander ander se lewe deur my aanraking.

Die Samaritaanse man het Jesus op reis ontmoet en het op hierdie bewussyn reageer. So het hy ‘n ware dissipel van Jesus geword.

Dissipelskap is om jou eie nood voor die Here te sien, Jesus te gehoorsaam, genesing te beleef, en dan ‘n “omdraai” uitvoer om in Jesus se teenwoordigheid te kom. Dit is die kern van dissipelskap-lewe.

Soos die Samaritaanse man tree ons dan anders op. Aanbidding, gebed, lofprysing en dankbetuiging is kenmerke van hierdie omdraaistrategie. As gemeente moet ons “sien” Jesus het ons lewe aangeraak. Jesus beweeg ons om op wat ons “sien” te wil reageer.

Die Samaritaanse dissipel se nuwe geloof word bevestig. Jesus “sien” die egtheid van die man se reaksie en aanbidding. Jesus voel tevrede daaroor en stel die man vry om te gaan lewe op sy pad.

Hierdie optrede bevat die genadegawe wat Jesus skenk en verteenwoordig die toekomshoop wat in Jesus se vriendelike sien van ons diepste motiewe en gesindhede opgesluit lê.

Was daar dan nie tien melaatse mans wat met harde stemme na Jesus geroep het om Hom oor hulle te ontferm nie? Kom ons wees die een wat gereageer en op ‘n nuwe lewensweg geplaas is.

God stuur ons om te leef

Gebed
Dankoffer

Slotsang
Lied 521 “Erkentlik deur die dae” of
VONKK 233 U, die Bron van alle gawes of
Flam 404 Jesus, Ons Loof U

Seën

Respons:
Lied 529 vers 1 of 4 of
Flam 404 refrein

A ministry platform for faith leaders.

© Copyright Bible Media | This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.