9. As ballonne bars

Picture of Tema Kategese
Existing members can log in to access this content. If you're not yet a member, consider signing up for Tema-kategese.

Sections

Voor die ontmoeting

Wat ons wil bereik
Die jongmense kies om gebalanseerd te leef en nie in die wêreld se gesindheid van mededinging vasgevang te word nie.

Kortom
’n Ballon sonder lug daarin is nutteloos, net soos ’n ballon wat bars omdat daar te veel lug in geblaas word. Prediker waarsku ons om nie lui te wees nie, maar ook om onsself nie onnodig uit te brand nie. Balans in die lewe is belangrik. Die jongmense hoef nie in hierdie wêreld se ingesteldheid van mededinging vasgevang te word nie. Hulle kan met mense gaan praat wanneer daar te veel druk op hulle is.

Bybelteks
Prediker 4:4-8

Hulpmiddels

  • Twee ballonne.
  • ’n Besem of ’n lang, reguit stok; dit moet langer as ’n meter wees, maar nie te lank nie

Kwessies wat ons wil aanraak

  • Die jongmense is bang hulle stel hulleself, hulle ouers of ander belangrike mense teleur as hulle nie altyd toppresteerders is nie.
  • Party jongmense kan aan uitbranding begin ly weens die druk wat ouers, onderwysers of hulleself op hulle plaas.
  • Sommige jongmense kom in opstand teen die druk op hulle en kies om liewer aan niks deel te neem nie. Ander is lui en probeer kortpaaie neem.

Info
Baie jongmense ervaar druk vanaf verskeie kante. Ouers probeer hulle eie drome deur hulle kinders uitleef. Hulle leef ook in ’n mededingende wêreld waarin hulle en hulle kinders altyd die beste moet wees. Nie alle jongmense se ouers of onderwysers plaas te veel druk op hulle nie. Die jongmense plaas ook druk op mekaar in hierdie “kompetisie” om in of die beste te wees. Die jongmense behoort teen te veel druk beskerm te word. In ’n gemeente behoort die gesprek oor druk en mededinging nie net tussen die jongmense plaas te vind nie. Volwassenes behoort gelei te word om met hulle kinders hieroor te gesels.

Hierdie ontmoeting gaan oor ’n belangrike kwessie. Ons kan nie al die probleme wat jongmense beleef vír hulle oplos nie. Ons kan ook nie oor elke liewe uitdaging gesels nie, maar ons kan die jongmense lei om sterk waardes te ontwikkel, wat op ’n verhouding met die Here gegrond is. Vanuit hierdie waardes en binne ’n verhouding met die Here kan hulle al hulle uitdagings aanpak.

Die ontmoeting

Inleiding
Open met gebed.

Gee vir die jongmense ’n ballon wat nie opgeblaas is nie. Laat hulle probeer om die pap ballon na mekaar toe te slaan. Hulle mag nie twee keer ná mekaar aan die ballon raak nie. Kyk hoeveel houe hulle inkry voordat die ballon op die vloer val. Blaas die ballon op en laat hulle dit nou weer vir mekaar slaan. Wanneer hulle almal ’n beurt gehad het om die ballon te slaan, laat een van die jongmense ’n ballon opblaas totdat dit bars.

Gesels saam

  • Beteken ’n ballon enigiets as dit nie opgeblaas is nie en daar geen druk in is nie?

Riglyn: Laat die jongmense hulle menings gee.

  • Beteken die ballon iets as daar te veel druk in is sodat dit bars?

Riglyn: Laat die jongmense hulle menings gee.

Wat sê die Bybel?

In die Bybelboek Prediker lees ons van ’n man wat die Prediker genoem is. Hy was baie wys en het na die sin van die lewe gesoek. Deur sy soektog kan ons dalk ook iets ontdek wat ons sal help om die druk wat ons dikwels ervaar te hanteer.

Lees Prediker 4:4-8.

Gesels saam

  • Hoe tree die dwaas in vers 5 op?

Riglyn: Hy vind een hand vol rus is beter as twee hande vol werk. Hy is lui.

  • Watter gevaar hou dit vir ons in om soos die dwaas op te tree?

Riglyn: Ons gaan niks in die lewe bereik nie. Ons ry net op ander mense se rûe.

  • Die man in vers 8 is presies die teenoorgestelde as die dwaas in vers 5. Hoe tree die man in vers 8 op?

Riglyn: Hy het geen familie nie en dalk ook nie vriende nie. Hy werk hom dood om net al hoe ryker te word. Later wonder hy wat die doel daarvan is om hom so te oorwerk. “Vir wie sloof ek my af en ontsê ek my die aangename dinge?”

  • Watter gevaar hou dit in om op te tree soos die man wat hom oorwerk?

Riglyn: Ons kan uitbrand. Ons loop die lekker dinge in die lewe mis. Ons leef by ons familie en vriende verby. Dit verander ons as mense.

  • Die man in vers 8 oorwerk hom omdat hy na al hoe meer rykdom streef. Hoekom jaag mense dikwels rykdom na, al is dit ten koste van hulleself?

Riglyn: Hulle glo daar sal vir hulle geluk wees in baie geld of in die sukses wat daarmee gepaardgaan.

Dink terug

Gesels saam

  • Dink weer aan die ballon. Wat is die ooreenkoms tussen die pap ballon en die dwase en lui persoon in Prediker?

Riglyn: As ons lui is en nie wil werk nie, is ons net soos die ballon wat nie opgeblaas is nie. Ons gaan nie veel in die lewe bereik nie en nie ons volle potensiaal uitleef nie.

  • Wat is die ooreenkoms tussen die gebarste ballon en die oorwerkte persoon in die teks?

Riglyn: Albei is te ver gestrek. Albei situasies is sinloos.

  • Kyk ons na die lui dwaas aan die een kant en die oorwerkte persoon aan die ander kant, wat sien ons raak?

Riglyn: Balans is belangrik. Ons moenie lui wees nie, maar dit kan net so sleg wees om te hard te werk.

  • Nie net volwassenes werk te hard nie; ook jongmense kan te hard werk of verplig voel om te veel te doen. Baie jongmense oorwerk hulle weens die druk wat op hulle geplaas word. Watter soort druk word daar vandag op jongmense geplaas?

Riglyn: Daar is druk van ouers en onderwysers om te presteer; die druk van ’n oorvol program met sport, kultuur en akademiese verpligtinge; die druk van ander jongmense om in te pas of sekere dinge te doen of nie te doen nie.

  • Hoe sien ’n mens raak dat iemand onder baie druk leef?

Riglyn: Druk kan ’n mens baie angstig maak. Tekens van angstigheid by jongmense is as hulle hulle naels kou, aan hulle gesigte krap of, in die uiterste gevalle, hulleself skend.

Dink vorentoe
Gee nou vir een jongmens in die groep ’n besem of ’n lang, reguit stok. Laat die jongmens die besem of stok twee keer op sy of haar oop hand balanseer. Die eerste keer moet die jongmens vir sy of haar hand kyk (die stok behoort af te val). Laat die jongmens die stok dan weer op sy of haar oop hand balanseer, maar vra hom of haar om hierdie keer op die bopunt van die besem of stok te fokus.

Gesels saam

  • In enige situasie waar daar druk is, is balans noodsaaklik. Hoe help hierdie oefening jou om oor balans na te dink?

Riglyn: As jy net op jou hand fokus, op daar waar jy nou in die lewe is, gaan jy val. Jy moet ook boontoe kyk. Jy kort fokus en balans. Fokus op dié dinge waarna jy streef, maar behou balans om staande te kan bly. Werk hard en leef jou drome uit. Sit skouer aan die wiel, maar onthou dat daar grense is. Ons kan nie te veel hooi op ons vurk laai nie.

  • Kyk na die waarde-hand. Hoe sal waardes jou help om druk in die toekoms te hanteer?

Riglyn: Die waarde-hand herinner ons dat ons reeds waarde het omdat God ons deur ons geloof in Hom vashou. Ons hoef nie te presteer om waarde te kry nie. Daar is twee belangrike waardes hier ter sprake: matigheid en verstandigheid. Daar sal altyd druk op ons wees. Dan kort ons balans. Aan die een kant kan ons nie lui wees nie, maar ons moet onsself ook nie met werk oorlaai nie. Ons kan nie ons drome najaag of ons werk doen ten koste van ander dinge soos ons gesondheid of belangrike verhoudings nie. Daarom moet ons die druk van die lewe daadwerklik bestuur. Ons moet beter beplan, genoeg tyd inruim om te rus en soms met ons ouers of ander belangrike volwassenes oor druk gaan praat.

SKets by Kompas Ontmoeting 9

Vat saam
Gee vir die jongmense die volgende uitdaging vir die week: Balanseer elke oggend die besem op jou hand. Dit sal jou herinner dat jy balans en fokus nodig het. Hulle kan volgende week terugvoering gee oor hulle ervarings.

Sluit af met gebed.

© Missio 2024 | All rights reserved.