10. Om net weer te voel

Picture of Tema Kategese
Existing members can log in to access this content. If you're not yet a member, consider signing up for Tema-kategese.

Sections

Voor die ontmoeting

Wat ons wil bereik
Die jongmense word op ’n sensitiewe manier bewus gemaak van die negatiewe invloed van selfskade. Jongmense wat hulleself seermaak, word aangemoedig om professionele hulp te kry. Die jongmense besef hulle is nie alleen nie, al kry hulle baie seer en al voel hulle alleen.

Kortom
Deur ’n kort dokumentêre video ontdek die jongmense meer oor die negatiewe gevolge van selfskade. Na aanleiding van Psalm 42 besef hulle dat God by hulle is. Dié wat hulleself seermaak, word aangemoedig om hulp te kry.

Bybelteks
Psalm 42

Hulpmiddels
Ontmoeting 10, Hulpmiddel 1: ’n video oor selfskade

Kwessies wat ons wil aanraak

  • Die jongmense kan nie al die druk en seerkry in hulle lewe hanteer nie.
  • Hulle verstaan nie die gevare van selfskade nie.
  • Hulle is skaam omdat hulle hulleself sny of op ander maniere seermaak.
  • Die jongmense weet nie hoe om op te hou om hulleself seer te maak nie.
  • Hulle weet nie waar om hulp te kry nie.
  • Die jongmense het nie begrip vir ander jongmense wat hulleself seermaak nie.

Info
Die ontmoeting behoort met groot respek en sensitiwiteit hanteer te word. Verkieslik behoort ’n kundige persoon dit aan te bied. Dit behoort veral nie ’n emosioneel manipulerende sessie te wees waartydens die jongmense praat oor wie die meeste pyn ervaar of, erger nog, hulle wonde vergelyk nie. Hierdie onderwerp is ingesluit om bewustheid en ’n ruimte te skep waar jongmense wat met hierdie probleem sukkel professionele hulp kan kry.

’n Bekende sielkundige in Suid-Afrika skryf die verskynsel dat jongmense hulleself sny aan die volgende redes toe: Dit is ’n uitlaatklep vir hulle emosies, of hulle maak hulleself seer om net weer iets te voel.

Ons moet verstaan dat hierdie twee redes nie in alle gevalle waar is nie en dat elke storie anders is. Om jouself te sny of op ander maniere seer te maak, kan ook ’n teken van depressie wees; dit kan een van die belangrikste gevaartekens van ’n selfdoodneiging wees. Dit beteken egter nie dat iemand wat hom- of haarself sny van plan is om hulle lewe te neem nie.

Lees hier gerus meer oor selfskade.

’n Studie van 2015 het aangedui dat 1 uit 5 jongmense daaraan dink om hulleself seer te maak; 7,8% het al probeer om hulle eie lewe te neem, en 57,7% het vir iemand van hulle selfdoodplanne vertel.

In ’n studie van 2012 wat onder 665 jongmense gedoen is, het 8% aangedui dat hulle hulleself al seergemaak het; 5,4% (van die 665) het aangedui dat hulle hulleself voortdurend seermaak. Hierdie gedrag sluit in om hulleself te sny (63,6% van die dogters wat hulleself seermaak) en te slaan (55% van die seuns wat hulleself seermaak). Ander gedrag wat deur 18,9% van die jongmense aangedui is, sluit in om hulleself te byt, hulle hare uit te trek, in mure vas te hardloop of hulle liggaam in skerp voorwerpe vas te slinger. Van hierdie jongmense was maar in graad 3.

Die ontmoeting

Inleiding
Begin die ontmoeting gerus met ’n kort persoonlike verhaal waarin jy vertel van druk wat jy ervaar het en hoe jy dit hanteer het.

Open met gebed.

Kyk saam na die video oor selfskade en veral jongmense wat hulleself sny. (Onthou, die statistiek van hierdie Amerikaanse video sal van Suid-Afrikaanse statistiek verskil.)

Wat sê die Bybel?
Lees Psalm 42.

Gesels saam

  • Dit lyk of die skrywer van Psalm 42 in ’n tweestryd is. Wat sien jy raak oor sy verhouding met God?

Riglyn: Dit lyk of die digter deur ’n moeilike tyd gaan. Aan die een kant lyk dit of hy ver van God af voel, maar aan die ander kant besef hy dit is by God dat hy ’n plek van veiligheid en skuiling vind.

  • Dit lyk of die digter druk van ander mense ervaar het. Hoe het hy hierdie druk op hom hanteer?

Riglyn: Die digter het homself herinner om op God te vertrou. Hy het God vir leiding gevra. Hy het homself probeer motiveer.

Dink terug
Laat die jongmense die volgende Bybelgedeeltes lees en dan saamgesels oor die invloed wat dit kan hê op mense wat hulleself seermaak. Vra hulle om in die jongmens in die video se skoene te gaan staan terwyl hulle hierdie verse lees en saamgesels.

  • “Of besef julle nie dat julle liggaam ’n tempel van die Heilige Gees is nie? Julle het die Heilige Gees, wat in julle woon, van God ontvang, en julle behoort nie aan julleself nie: julle is gekoop, en die prys is betaal. Julle moet God dus in julle liggaam verheerlik” (1 Kor 6:19-20).
  • “Julle mag nie heidense rougebruike navolg deur die hare voor die ore en die wangbaard te knip of deur snye en tatoeëermerke op julle liggame te maak nie. Ek is die Here” (Lev 19:27-28).

Gesels saam

  • Hoe sou jongmense wat hulleself seermaak, voel as iemand een van hierdie Bybelgedeeltes vir hulle lees om vir hulle te sê hulle moet hulleself nie sny nie?

Riglyn: Hulle sal veroordeel voel of hulle skuldgevoelens sal vererger. Dit kan vir hulle ’n weersin in die Bybel of selfs in God gee. Dit kan hulle minderwaardig laat voel.

  • Hoe vergelyk dit met wat jy in Psalm 42 lees?

Riglyn: In hierdie psalm sien ons ’n gelowige wat worstel. Die jongmense kan hulle dalk met die psalmdigter vereenselwig. Hulle sal die psalm waarskynlik minder veroordelend as die ander twee tekste ervaar. Net soos die psalmdigter, kan die jongmense raaksien dat hulle na God toe kan gaan met hulle probleme.

  • Al hierdie gedeeltes kom uit die Bybel en het baie betekenis en waarde. Hoekom reageer ons dan so anders op die verskillende tekste?

Riglyn: Ons keuse van Bybeltekste sê soms meer oor ons ingesteldheid as oor wat die Here regtig op daardie oomblik vir ons oor ’n spesifieke saak wil sê. Dit is belangrik om aan te hou lees, te bid en met ander mense te praat en eers goed en reg te verstaan wat die Here vir ons probeer sê.

Dink vorentoe
Kom ons gesels oor selfskade met die woorde van Psalm 42 in ons gedagtes.

Gesels saam

  • Hoekom, dink jy, maak party mense hulleself seer?

Riglyn: Dit kan ’n uitlaatklep vir hulle emosies wees. Hulle wil die emosionele pyn wat hulle voel, verplaas. Hulle wil net weer iets voel, daarom maak hulle hulleself seer. Mense voel dikwels vasgedruk en stemloos en magteloos om hulle probleme te hanteer.

  • Om hulleself te sny is nie die enigste manier waarop mense hulleself opsetlik seermaak nie. Weet jy van ander maniere?

Riglyn: Sommige mense byt hulleself, trek hulle hare uit, hardloop in mure of skerp voorwerpe vas of slaan met hulle vuiste teen mure en deure. Sommige mense plaas hulleself in gevaarlike en lewensbedreigende situasies of gebruik verbode middels. Ander eet te min of te veel en braak dan hulle kos uit.

  • Watter raad sou jy gee vir mense wat hulleself sny of seermaak?

Riglyn: Die belangrikste is om hulle aan te moedig om met ’n professionele persoon soos

’n terapeut of sielkundige te gaan praat. As ’n vriend kan jy baie ondersteuning gee. Ons hanteer hierdie mense nie soos vreemde of stukkende mense nie, maar hou aan om vir hulle te doen wat vriende vir mekaar doen. Ons veroordeel hulle nie. Ons help hulle om die mooi in die lewe raak te sien. Ons help hulle om gesonde hanteringsmeganismes aan te leer.

  • Watter hanteringsmeganismes kan ons gebruik om negatiewe gevoelens of pyn te hanteer en te verwerk?
  • Riglyn: Dit wissel volgens mense se persoonlikhede, maar hier is ’n paar goeie en belangrike voorstelle: Oefening (bitter belangrik), musiek, om te skryf of te dig en om te praat met ’n vriend of iemand wat jy vertrou, is baie belangrik. Neem jouself weg uit situasies wat jou negatief beïnvloed. Hou op negatief met jouself praat. Doen iets anders wanneer gedagtes om jouself seer te maak by jou opkom. Probeer die negatiewe gedagtes al hoe langer onderdruk sodat jy jouself kan leer om jou al hoe minder daaraan oor te gee. Begin deur jouself te omring met dinge wat ’n positiewe invloed op jou sal hê en met mense wat positiewe eienskappe in jou na vore bring.

Vat saam
Deel met die jongmense die kontakbesonderhede van SADAG wat hulle met selfskade kan help:

  • Hulplyn: 0800 12 13 14.
  • Stuur ’n SMS na 32312 en iemand sal jou bel.
  • Besoek gerus die webblad van Mind – for better mental health (www.mind.org.uk). Klik op Information support, dan op Types of mental health problems en blaai af na Self-harm. Jy sal baie nuttige inligting daar kry.

Sluit af met gebed.

© Missio 2024 | All rights reserved.