Lied 555

Ilse Pelem

Sections

Downloads

Vir Sang: ‘n PDF-dokument wat ’n melodielyn en lirieke bevat. In sommige gevalle bevat die dokument ook akkoorde.

Vir Begeleiding: ‘n PDF-dokument wat meerstemmige begeleiding vir orrel en/of klavier bevat. In sommige gevalle bevat hierdie dokument ook die lirieke van die lied.

Opname: Opname van van die lied, beskikbaar as mp3-lêer.

Aanbieding: ‘n Powerpoint aanbieding van die lied se lirieke.

Lirieke

1. Ek kniel hier in die oggendlig
en soek, my God, u aangesig;
maak, Heer, vir my ook hierdie dag,
as U so wil, vol lig en prag!

2. Bevestig self my handewerk.
En my geloof, maak U dit sterk.
Laat ek nie wegskram van my plig,
of telkens voor versoeking swig.

3. Ek wy aan U dié nuwe dag
en dank U, Heer, vir lewenskrag.
Ek sal my Heiland bly verwag,
want weldra, weet ek, kom die nag.

Geskiedenis

Teks 
Martin Behm se oorspronklike Duitse teks “Das walt Gott Vater und Gott Sohn” – hiervan stem die tweede strofe ooreen met die eerste strofe van Lied 555 – is vir die eerste keer gepubliseer in die tweede deel van Centuria secunda precationum rhythmicarum (Wittenberg, 1608). Dit is deur Izak de Villiers (#153) verkort tot vier strofes en in Afrikaans verwerk vir die 1978-bundel waar dit lui: “U lof, O Vader, Seun en Gees”. In die Liedboek (2001) is die eerste strofe uitgelaat en die teks begin nou met “Ek kniel hier in die oggendlig” – die oorspronklike tweede strofe. 

Martin Behm (Böheim, Bohemus) (*16 September 1557, Lauban; †5 Februarie 1622, Lauban) se familie stam uit Oberlausitz, Boheme. Na sy skoolopleiding in Lauban word Behm in 1574 deur ’n familielid, dr Paulus Fabricius, na Wene geneem waar hy as onderwyser werksaam was. Twee jaar later gaan hy na Straatsburg om aan die Akademie daar onder leiding van die beduidende humanis Johannes Sturm te studeer. Hy studeer vier jaar in Straatsburg met finansiële ondersteuning van Sturm en geld wat hy as onderwyser verdien. In 1580 keer Behm terug na Lauban en word in 1581 as tweede predikant aangestel in die Trinitatiskirche daar. In 1586 word hy die hoofpredikant van die kerk – ’n posisie wat hy tot met sy dood beklee. Behm se publikasies bestaan meesal uit preke. Hy publiseer egter ook 500 sogenaamde “Reimgebete” (berymde gebede) wat as samevatting en afsluiting vir die preke dien. Dit verskyn in drie groot versamelings bekend as die Centuria Secunda Precationum Rhythmicarum (Wittenberg 1606; 1608 en 1615). Die tekste word gou hierna getoonset met “andächtigen Melodien”wat ook vir private gebruik kon dien. Behm se liedere vind gou inslag in 17de-eeuse gesangboeke. 

Melodie 
Behm se teks kom aanvanklik voor in Duitse gesangeboeke met ’n melodie van Vulpius. Daniel Vetter se melodie, DAS WALT GOTT UND GOTTES SOHN, word egter sedert die verskyning daarvan in Musikalische Kirchund HausErgötzlichkeit (1713) met Behm se teks “Das walt Gott Vater und Gott Sohn” verbind – vandaar die titel van die melodie. Dit is melodies en ritmies aangepas in die Liedboek (2001).

Daniel Vetter (*1657/1658, Breslau; †7 Februarie 1721, Leipzig) was ’n Duitse orrelis en komponis. Hy studeer in Leipzig vanaf 1678. In 1679 word hy gekies om sy onderwyser, Werner Fabricius (1633-1679), op te volg as orrelis van die Nicholaikirche van Leipzig. Hy beklee hierdie pos tot met sy dood. Van belang is sy Musicalische Kirchund HaussErgötzlichkeit (1709-1713), ’n versameling van orrelstukke waarin bekende koraalmelodieë vierstemmig geharmoniseer is. Elke harmonisering word gevolg deur ’n variasie in gebroke akkoorde. Hy komponeer ook twee siklusse kantates vir die kerkjaar. 

Bronne 
Cillié: 527; cyberhymnal.org; HCHAM: 704; Hymnary.org; KLEG: 34-35; www.bach-cantates.com