Lied 554

Sections

Lirieke

1. Diep uit my hart, o Vader,
bring ek U lof en dank.
Ek kom met blydskap nader;
dien U, my lewe lank.
U neig u oor tot my,
U luister na my bede:
Aan U, die God van vrede,
wil ek my loflied wy.

2. U het my uit genade
getrou, o Heer, bewaar -
teen ramp en skrik en skade,
teen elke groot gevaar.
Ek is aan U verbind,
aan U behoort my dae.
Met al my twyfelvrae
bly ek nog steeds u kind.

Geskiedenis

Teks 
George Niege het die oorspronklike Duitse teks, “Aus meines Herzens Grunde”, geskryf. Dit is vir die eerste keer gepubliseer in die Creutzbuechlein (1585, Herford) van Magister Leonhard Jacobi, met ’n eie melodie deur Niege. Hierdie melodie is nie die een wat in die Liedboek opgeneem is nie. ’n Teks in Platduits word ook gevind in die Bremer Gesangbuch (1589). In 1592 verskyn vier verskillende publikasies met teksvariante hiervan wat daarop dui dat die lied reeds wyd verspreid was. Die eerste Afrikaanse teks kom voor in Die Halleluja (1951). Izak de Villiers (#153) het die teks hersien vir die 1978-bundel en dit ingekort tot net twee strofes in die Liedboek (2001). 

George Niege (Nigidius) (*25 November 1525, Allendorf/Werra; †4 Julie 1589, Rinteln) ontvang sy eerste musiekonderrig van sy vader en sing ook vanaf 1534 vir ’n kort tydjie as koorknaap in die Hofkapelle in Kassel. Hy studeer in 1542 as beurshouer aan die Universiteit Marburg (by Allendorf ) en word sterk beïnvloed deur die Lutheranisme. Hy onderbreek sy studies in 1546 om soldaat te word en veg onder meer in Skotland. Dit is eers in 1567 dat hy daarin slaag om ’n siviele pos te bekom. Hy tree op as sekretaris vir verskeie adellike grondbesitters in Minder-Ravensberg en word ook later magistraat van Lage. Hy woon in Herford vanaf 1585, maar verhuis na Rinteln in 1587. Niege probeer te vergeefs om ’n uitgewer te vind vir sy geestelike gedigte. Eers in 1585 word van sy gedigte in die aanhangsel van Jacobi se Creutzbüchlein gepubliseer. Sy digwerk word gekenmerk deur sy sterk Lutherse oortuigings. 

Melodie 
AUS MEINES HERZENS GRUNDE is ’n anonieme 16de-eeuse Duitse melodie. Dit word vir die eerste keer aangetref in Wolder se New Catechismus Gesangbüchlein (Hamburg, 1598). Hier word dit gebruik by J Walter (1496-1570) se teks “Herzlich tut mich erfreuen”. Dit was reeds vroeër gepubliseer in die bekende uitgewer van die vroeë Reformasie, Georg Rhau (1488-1548) se Bicinia germanica (Wittenberg, 1545). Die meeste bronne skryf die melodie toe aan David Wolder. Die melodie kom met klein verskille byna gelyktydig in verskeie 16de-eeuse liedboeke voor. Dit laat die vermoede ontstaan dat dit reeds wyd bekend was as ’n sekulêre lied in die 16de eeu: “Herzlich tut mich erfreuen die fröhlich Sommerzeit, all mein Geblüt verneuen der Mai viel Wollust geit.” Hieruit blyk dit dat Walter se teks ’n kontrafak was van die reedsbestaande volklied. Verskeie bronne dui die melodie aan as tradisioneel Duits. 

David Wolder (*?, Hamburg; †11/14 Desember 1604, Hamburg) studeer vanaf 1568 teologie aan die Universiteit van Rostock waar hy in 1573 ’n meestersgraad verwerf. Hy word tuisonderwyser by die teoloog Lucas Bachmeister in Rostock, maar word in 1577 as predikant na die St Petrikerk in Hamburg beroep. Hy behou hierdie amp tot met sy dood. Wolder was deur sy lewe nou betrokke by die skryf en uitgee van Bybelse kommentare, Bybeltekste van die Ou Testament in Hebreeus en die werk van Luther. Vir die himnologie is van belang die Categismus Gesangbüchlein (Hamburg, 1598) wat deur hom saamgestel is. Hierin is 250 liedere van Luther en ander digters georden volgens die hoofstukke van die Kategismus. Vier van sy eie liedere is hierin opgeneem. 

Bronne 
Cillié: 298, 526; CWH: 29; HLH: 56, 389; Hymnary.org; KLEG: 231; Liederdatenbank; www.bach-cantates.com; www.deutsche-biographie.de; www.volksliedsammlung.de