Lied 522

Ilse Pelem

Sections

Downloads

Vir Sang: ‘n PDF-dokument wat ’n melodielyn en lirieke bevat. In sommige gevalle bevat die dokument ook akkoorde.

Vir Begeleiding: ‘n PDF-dokument wat meerstemmige begeleiding vir orrel en/of klavier bevat. In sommige gevalle bevat hierdie dokument ook die lirieke van die lied.

Opname: Opname van van die lied, beskikbaar as mp3-lêer.

Aanbieding: ‘n Powerpoint aanbieding van die lied se lirieke.

Lirieke

1. U liefde en u trou,
o Heer, omvat die aarde;
dit is getuienis
van u versorgingsdade.
Ook ek het hier 'n plek,
'n tuiste in die land,
ek glo en ek bely:
U het my hier geplant.

2. U wat vermoëns gee,
o Bron van alle goedheid -
ek vra 'n vaste gees
en bid vir my gesondheid.
Laat my die sin ervaar
om U daarmee te dien,
want U het my genooi
om na U op te sien.

3. Gee vir my dagtaak, Heer,
die insig in wat saak maak
waar ek met ander werk
of waar ek oor my huis waak.
Gee dat ek in my amp
my roeping waardig bly;
bo-al my plig kan doen,
aan U my offer wy.

4. Gee my inskiklikheid
teenoor my naaste, Here,
om met my medemens
in harmonie te lewe.
Die vrede bo verstand
wat net U stuur, bid ek:
Laat dit my hart beheers
en oor my denke strek.

5. Is dit u wil vir my
dat ek in voorspoed lewe,
leer my erkentlikheid
aan U, my Heer, die gewer.
Maar as ek teenspoed tref
en droefheid ook moet ly,
wil U my dan vertroos,
my daardeur begelei.

6. Is dit u wil vir my
om oud te word in jare,
gee my dan waardigheid,
'n kroon van gryse hare.
En wanneer ek moet sterf
laat rus my in die grond
om eenmaal op te staan
in ewig môrestond.

Geskiedenis

Teks 
Johann Heermann publiseer die teks “Ach Jesu! dessen Treu” vir die eerste keer in sy Devoti Musica Cordis (1630), waarin dit die opskrif “ ’n Gebed vir elke dag” het. In sy KirchenliederLexikon (1878-1879, Gotha) skryf Albert FW Fischer dat dit een van die digter se mees gebruikte liedere is. Soos ’n paar ander liedere, is hierdie een ook gebruik om soldate by te staan in gevegte. Dit was die geval op 5 Desember 1757 toe die Pruise onder Frederik die Grote teen ’n groot oormag van die Oostenrykse weermag by Leuthen in Silesië te staan gekom het. Net voor die aanvang van die geveg het sommige soldate die tweede strofe van Heermann se lied begin sing. Frederik die Grote het dit toegelaat en na afloop van die geveg, wat in die Pruise se guns beslis is, het hy opgemerk hoe sterk die krag van godsdiens is. Die Afrikaanse teks in die Liedboek (2001) is geskryf deur JA (Jimmy) Loader (#310). Die teks is in 1997 in Pretoria geskryf voordat hy na Wene beroep is. Die bedoeling daarvan was om ’n eenvoudige gebed te skryf vir elke dag wat tegelyk universeel is en die alledaagse in die ewigheidsdimensie te anker. 

Johann Heermann (*11 Oktober 1585, Baudten, Silesië; †17 Februarie 1647, Lissa, Pole) gaan skool in Wohlau, Fraustadt, aan die St Elizabeth Gymnasium in Breslau, en die Gymnasium in Brieg. Na ’n kort verblyf in Straatsburg keer hy in 1610 weens siekte terug na Baudten. Op aanbeveling van die baron Wenzel von Rothkirch, word hy in 1611 aangestel as hulpprediker in Koben en later ook die Lutherse pastor van die dorp. Sy bediening is verskeie kere onderbreek deur die Dertigjarige Oorlog. Na 1623 ervaar hy erge keelinfeksie – tot so ’n mate dat hy moes ophou preek in 1634. In Oktober 1638 tree hy af in Lissa waar hy bly tot met sy dood. Heermann word beskou as die mees invloedryke skrywer van koraaltekste tussen Martin Luther en Paul Gerhardt. Rondom 1605 begin hy om Latynse gedigte te skryf en is gekroon tot Poet Laureate in Brieg op 8 Oktober 1608. 

Heelwat van sy liedtekste word gewild in sy leeftyd en het in verskeie liedboeke verskyn. Dit sluit onder meer in Devoti Musica Cordis = Hausund HertzMusica (Leipzig en Breslau, 1630) wat 49 liedere bevat het. ’n Tweede uitgawe in 1636 bevat 64 en die derde uitgawe van 1644 bevat 69 liedere. Die Sontagsund FestEvangelia (Leipzig en Breslau, 1636) bevat liedere oor die evangelies vir Sondae en feesdae. 

Melodie 
Die melodie O GOTT, DU FROMMER GOTT word gedateer Regensburg 1675 en verskyn anoniem in die derde uitgawe van Neuvermehrtes Gesangbuch (Meiningen, 1693). Vir ’n lang tyd is die melodie toegeskryf aan Johann George Christian Störl (1675-1719) omdat daar geglo is dat die melodie vir die eerste keer verskyn het in sy Choralbuch (1710). Sommige geleerdes dink weer dit is afgelei van ’n Thuringense melodie terwyl ander bronne meen dat die melodie deur Ahasverus Fritsch (16291701) geskryf is en reeds voorkom in sy HimmelsLust und WeltUnlust (Jena, 1679) waar dit geset is op die teks van “Die Wollust dieser Welt”. Hierdie melodie word ook genoem REGENSBURG (na aanleiding van die publikasie van 1675) of dra die subtitel MEINIGEN (na aanleiding van die 1693-publikasie). Dit moet onderskei word van ’n ander melodie wat ook O GOTT, DU FROMMER GOTT heet en aangedui word as BRUNSWYK (Lied 307). 

Bronne
CDH; CWH: 477; e-poskorrespondensie met Jimmy Loader, Augustus 2015; Hymnary.org; KLEG: 135-137; PHH: 749-750.