Lied 377

Ilse Pelem

Sections

Downloads

Vir Sang: ‘n PDF-dokument wat ’n melodielyn en lirieke bevat. In sommige gevalle bevat die dokument ook akkoorde.

Vir Begeleiding: ‘n PDF-dokument wat meerstemmige begeleiding vir orrel en/of klavier bevat. In sommige gevalle bevat hierdie dokument ook die lirieke van die lied.

Opname: Opname van van die lied, beskikbaar as mp3-lêer.

Aanbieding: ‘n Powerpoint aanbieding van die lied se lirieke.

Lirieke

1. O Lam van God, onskuldig,
wat moedig en geduldig
aan daardie kruishout ly -
verdien dan nie my sonde
die slae en die wonde?
Ek weet, ek wÈÈt dit is vir my!

2. Hier waar ek dankbaar nader,
o Midd'laat, by die Vader,
prys ek u liefde groot!
U gee my nuwe lewe,
die nuwe, ew'ge lewe,
en sterf daarvoor die wrede dood.

3. Sou ek U dan nie prys nie;
aan U my dank bewys nie -
al wag my ook 'n kruis.
Aan U my lofgebede!
U skenk die ware vrede;
U bring my na die Vaderhuis.

Geskiedenis

Teks 
Die Duitse teks “O Welt, sieh’ hier dein Leben” is geskryf deur Paul Gerhardt (#156) en in 1647 gepubliseer in die derde uitgawe van Johann Crüger se toonaangewende bundel Praxis Pietatis Melica. Die teks is waarskynlik geskryf deur Gerhardt toe hy ’n student was aan die Universiteit van Wittenberg aan die einde van die Dertigjarige Oorlog (1618-1648). Dit is egter ’n kontrafak van ’n veel ouer volkslied. In ’n Gesangbuch (Eisleben, 1598) word dit geassosieer met Johann Hesse (1490-1547) se sterwenslied “O Welt, ich muss dich lassen”. Daar word gemeen dat hierdie teks weer ’n parafrase van ’n ouer volkslied is, “Innsbruck ich muss dich lassen” – dus ’n tweede kontrafak. 

Izak de Villiers (#153) het vir die 1978-bundel ’n vrye verwerking in Afrikaans van Gerhardt se teks geskep en die teks versorg vir die weergawe in die Liedboek (2001). 

Melodie 
Die melodie O WELT ICH MUSS DICH LASSEN (ook genoem INNSBRUCK) is waarskynlik afkomstig van ’n 15de-eeuse volkslied “Innsbruck ich muss dich lassen” en is in 1495 opgeteken as die boonste stem van ’n vierstemmige kunslied deur Heinrich Isaac. Dit is vir die eerste keer gepubliseer in George Forster se Ein Ausszug guter alter newer Teutscher Liedlein, einer rechten Teutschen art, auff allerley Instrumenten zubrauchen, ausserlesen (Nürnberg, 1539) waar dit die toonsetting was van die sekulêre lied “Innsbruck, ich muss dich lassen”. Die melodie O WELT ICH MUSS DICH LASSEN is ’n merkwaardige melodie en veelvuldige kontrafak. Die melodie kan ouer wees as Isaac se lied en dateer dalk uit die middel van die 15de eeu. Dit is egter nie seker dat Isaac die melodie gekomponeer het nie en dit kan selfs ’n ouer volkslied wees. In 1598 word die melodie aangetref in ’n parodie van die oorspronklike sekulêre teks deur Johann Hesse (1490-1547), die pastor van St Maria Magdalene-kerk in Breslau: “OWelt ich muss dich lassen”. Hierdie kombinasie is gepubliseer in die Eisleben Gesangbuch (1598). Dit is ook gepubliseer in Bartholomäus Gesius (#256) se boek Das ander Theil des andern newen Operis Geistlicher Deutscher Lieder (Frankfurt an der Oder, 1605). As kerklied wen die melodie aan populariteit toe Paul Gerhardt die teks “O Welt, sieh hier dein Leben” daarvoor geskryf het. Teen die tyd dat dit in J Crüger se Praxis Pietatis Melica (Berlyn, 1647) verskyn het, het die melodie ’n isometriese gestalte aangeneem en is dit ook verbind met Paul Gerhardt se teks “Nun ruhen alle Wälder” (sien Lied 557). Die geritmiseerde weergawe wat in die Liedboek is, is nader aan Isaac se weergawe. Heinrich Isaac (ook Hendrik Isaac Huygens) (*c 1450-1455 in Vlaandere of Brabant; 

†26 Maart 1517, Florence) se vroeë lewe is onbekend. Dis eers in 1484 dat daar ’n betaalstaat vir sy dienste as komponis voorkom in die rekords van die Tiroolse hof. Vanaf 1485 tot 1493 was hy ’n sanger in die doopkapel aan die San Giovanni-kerk in Florence en studeer hy onder die befaamde orrelis Antonio Scarcialupi (1416-1480). In 1480 werk hy skynbaar aan die hof van Lorenzo de’ Medici in Florence en in 1484 aan die hof van die hertog van Ferrara. Vanaf 1497 word hy hofkomponis van keiser Maximillian I in Innsbruck en was terselfdertyd (1497-1500) werksaam aan die hof van Frederik die Wyse in Torgau (Sakse). Sedert 1512 is Isaac ’n permanente inwoner van Florence. In 1508 kry hy opdrag van die Kapittel (Vergadering van Kanons) van die Katedraal van Constanz om ’n “Offizien-Jahrgang” te maak en dit loop uit op die “Choralis Constantinus” – ’n werk wat vir die eerste keer ’n meerstemmige weergawe van die “Proprium Missae” van die kerklike jaar daarstel. Isaac sterf voor voltooiing daarvan en dit word deur Ludwig Senfl (c 1490-1543) voltooi. Isaac het die bekendste geword vir die lied “Innsbruck, ich muss dich lassen”. 

Bronne 
CDH; CGLB: 864-866; CWH: 139, 595; HC: 307; HCLBW: 302-303; Hymnary.org