Lied 359

Sections

Lirieke

1. Engele, met glans omgewe,
sing in die nag: "Aan God die ere".
Herders hoor, hul loof die Here.
Oor die veld klink die goeie nuus:

2. Hy, die Christus, is gebore
soos daar beloof is lank tevore.
Prysend sing die eng'lekore -
God se vrede het nou gekom.

3. Eindelik is daar bevryding
deur die Verlosser se verskyning.
Herders juig oor hierdie tyding -
haastig gaan hul om Hom te sien.

4. Ons wil U ook prys, o Here,
saam met die herders bring ons ere.
Oor en oor - ja, talle kere,
sal ons hulde aan Jesus bring.

Geskiedenis

Teks 
Die herkoms van die teks “Quem pastores laudavere” is onseker. Dit dateer waarskynlik uit die 15de eeu, maar sommige bronne dateer dit reeds as 14de-eeus. Twee laat 14de-eeuse manuskripte, respektiewelik afkomstig uit Stiermarken en Beiere, bied die “Quem pastores” aan in verbinding met nog ’n Middeleeuse Kerslied: “Nunc angelorum gloria”. 

Die vroegste bron van “Quem pastores” is ’n manuskrip uit die Hohenfurtklooster (MS. 28) wat dateer uit 1410. Instruksies om die lied uit te voer met kantory en gemeente kom voor in ’n Ordo cantionum (1545) uit Dessau. Ooreenkomstige voorskrifte kom ook voor in Matthäus Ludecus se Missale (Wittenberg, 1589). Daar bestaan baie weergawes uit die 16de eeu, maar die mees bekende een kom uit Michael Praetorius (1571-1621) se Musae Sioniae (Deel 5, 1607), met ’n Duitse teks “Den die Hirten lobeten sehre”. 

Die Afrikaanse teks van Louwrens Strydom (#174) wat postuum in die Liedboek (2001) gepubliseer is, is gebaseer op Lukas 2:8-20. 

Matthäus Ludecus (*c 1540, Wilsnack; †1606, Havelberg) was biskop aan die katedraal in Havelberg. Hy gee ’n Missale (Wittenberg, 1589) uit wat bedoel was vir die ordening van die liturgie na Lutherse beginsels. Hierdie Missale bevat, naas Cantica, Preces en Lectiones sacrae, ook die eerste deel van die lied “Den die Hirten lobeten sehre”. 

Melodie 
Alhoewel die melodie DEN DIE HIRTEN LOBETEN SEHRE (ook QUEMPAS en QUEM PASTORES) algemeen aangedui word as ’n 14de-eeuse Kerslied, is die vroegste bron van die melodie ’n manuskrip uit ’n klooster in Hohenfurt (c 1410). Later word dit ook gevind in die Kancionál: Piesně chval božských (Songs of divine praises, Praag, 1541) wat saamgestel is vir die Boheemse Broeders deur Jan Roh (1487-1547). ’n Verdere bron is Ein Schlesich Singebüchlein aus Götterlicher Schrifft (Breslau, 1555) wat uitgegee is deur Valentin Triller (c 1493 tot c 1573). Hierin is dit met die Duitse sowel as ’n Latynse teks, “Quem pastores laudavere”, afgedruk. Die aanvang van die Latynse teks gee aanleiding tot die alternatiewe melodietitel QUEMPAS/QUEM PASTORES. 

Bronne 
CDH; Cillié: 186; CWH: 63; Hymnary.org; KLEG: 203; Lindquist.