Lied 330

Ilse Pelem

Sections

Downloads

Vir Sang: ‘n PDF-dokument wat ’n melodielyn en lirieke bevat. In sommige gevalle bevat die dokument ook akkoorde.

Vir Begeleiding: ‘n PDF-dokument wat meerstemmige begeleiding vir orrel en/of klavier bevat. In sommige gevalle bevat hierdie dokument ook die lirieke van die lied.

Opname: Opname van van die lied, beskikbaar as mp3-lêer.

Aanbieding: ‘n Powerpoint aanbieding van die lied se lirieke.

Lirieke

1. Die volk wat in die donker wandel,
oor hulle het 'n lig geskyn:
Die Christus, Lig oor alle lande,
laat angs en duisternis verdwyn!
U het die volk vermenigvuldig;
hul vreugde het U groot gemaak.
Soos in die oestyd juig hul vrolik
waar hul mét U oorwinning smaak.

2. Die juk wat swaar op ons gedruk het,
het U met wondermag verbreek.
Die vyande wat ons verskrik het,
verdwyn wanneer u almag spreek:
'n Kind is vir u volk gebore,
'n Seun het U aan ons gegee -
die heerskappy is op sy skouer,
met mag en eer is Hy beklee.

3. Hy's Wonderbaar, 'n Eew'ge Vader;
Hy's Raadsman; Hy is Sterke God;
en Hy vermeerder in genade
sy heerskappy as Vredevors.
Hy kom met vrede sonder einde,
versterk dit deur geregtigheid -
met ywer sal Hy dit bevestig
van nou af tot in ewigheid.

Geskiedenis

Teks 
“Daar is uit ‘s werelds duist’re wolken” is oorspronklik geskryf deur die Nederlandse teoloog Nicolaas Beets en is gebaseer op Jesaja 9. Dit verskyn as ’n Kerspsalm in Het Boek der Psalmen nevens de Gesangen bij de Hervormde Kerk van Nederland in gebruik 

(Arnhem en Nijmegen, 1839) waar die melodie as ’n “nieuwe zangwijse” aangedui word. Die lied is ook opgeneem in die Nederlandse Vervolgbundel van die Hervormde Kerk (1868). Prof Adrianus van Selms het dit in Afrikaans vertaal in die AGB (1944). Attie van der Colf (#164) het ’n nuwe teks gemaak wat in die 1978-bundel en die Liedboek (2001) opgeneem is. 

Nicolaas Beets (*13 September 1814, Haarlem; †13 Maart 1903, Utrecht) was ’n bekende Nederlandse teoloog, skrywer en digter (skuilnaam Hildebrand). Beets is al vroeg raakgesien deur letterkundiges veral na die publikasie van sy sketse oor die burgerlike lewe in Camera obscura (1839). Hy studeer teologie in Leiden (1833-1839) waar hy ’n doktorsgraad cum laude verwerf. In 1840 word hy predikant in Heemstede. In 1854 verhuis hy na Utrecht waar hy tot 1875 as predikant werk. Vanaf 1874 tot 1884 was hy professor in kerkgeskiedenis aan die Universiteit van Utrecht. 

Adrianus van Selms (*22 Januarie 1906, Amsterdam; †30 April 1974, Pretoria) begin in 1923 met sy akademiese studies in Utrecht. Hy lê die kandidaatseksamens in Teologie en Semitiese Tale af en word in 1930 predikant in Hansweert (Zeeland). In 1935 aanvaar hy ’n beroep na Culemborg. Hy studeer verder aan die Universiteit van Utrecht waar hy in 1933 ’n doktorsgraad behaal oor “Die Babiloniese terme vir sonde”. Nou reeds is sy belangstelling in die Ou Testament en argeologie duidelik en publiseer hy reëlmatig artikels hieroor. Met sy aanvaarding van ’n senior lektoraat in Semitiese Tale aan die UP in 1938 was hy reeds ’n gevestigde akademikus en skrywer. Sy talryke publikasies word steeds hoog aangeslaan deur kollegas en hy word onthou as briljante geleerde, uitnemende filoloog en teoloog. Hy het as inspirerende dosent daarin geslaag om ’n kritiese gees in sy studente wakker te maak. 

Melodie 
Die melodie wat as ’n“nieuwe zangwijse” aangedui is in die 1839 Nederlandse Psalmboek is geskryf deur Johannes Bastiaans en word weer gepubliseer met die teks van Beets in die Vervolgbundel van die Hervormde Kerk (1868). 

Johannes Gijsbertus Bastiaans (*31 Oktober 1812, Wilp, Deventer; †16 Februarie 1875, Haarlem) was ’n bekende Nederlandse 19de-eeuse orrelis, komponis en musiekteoretikus. Hy het sedert sy 10de jaar musieklesse geneem in Deventer. In 1832 verhuis hy na Rotterdam waar hy as horlosiemaker werk. Sy voog is gekant teen sy musiekloopbaan, maar hy volhard daarmee. Hy maak kontak met ’n jong Duitse orrelis, CF Hommert (1811-1838), wat in 1834 in Rotterdam kom woon het. Hommert stel hom bekend aan die polifone kuns van JS Bach en op sy aanbeveling kan Bastiaans in 1836 uiteindelik na Dessau vertrek waar hy sy musiekstudies voortsit. Hy sluit sy studies af deur les te neem by Felix Mendelssohn (1809-1847) en Carl Ferdinand Becker (1804-1877) in Leipzig. Met sy terugkeer na Nederland word hy in 1839 orrelis van die Doopsgesinde Gemeente in Deventer. Vanaf 1840-1858 is hy orrelis van die Zuiderkerk in Amsterdam. Daarna was hy tot met sy dood stadsorrelis en beiaardier in Haarlem. Hy gee ook klas aan die Skool vir Blindes en die Musiekskool in Amsterdam. Bastiaans beywer hom sterk vir die bekendstelling van JS Bach se komposisies en onder sy leiding kom die Amsterdamse Bachvereniging in 1850 tot stand. 

Wat sy komposisies betref, is Bastiaans vir lank net onthou vir enkele kerkliedmelodieë wat gewild was. Waar dit die kerkmusiek aangaan, beywer hy hom, naas vele komposisies soos kantates en meerstemmige korale, vir die behoud van oorspronklike ritmes van ou melodieë. Hiervan is sy bundel Honderd vierstemmige Koralen met Nederlandsche Texten (Amsterdam, 1870) en sy insette in die Vervolgbundel (1869/1870) voorbeelde. Die musikale versorging van die Vervolgbundel is in 1866 aan hom opgedra en hy komponeer ook sowat 30 melodieë vir eietydse kerkliedere daarvoor. Verder stel hy ook ’n Koraalboek (Haarlem, 1869) saam vir gebruik by die Vervolgbundel. ’n Ander melodie van hom in die Liedboek is ONTWAAK! (Lied 481). 

Bronne 
BPVN; DBNL; e-poskorrespondensie met Pieter M Venter, 12 Julie 2016; Oberholzer, 1992:67-82.