Lied 201

Ilse Pelem

Sections

Downloads

Vir Sang: ‘n PDF-dokument wat ’n melodielyn en lirieke bevat. In sommige gevalle bevat die dokument ook akkoorde.

Vir Begeleiding: ‘n PDF-dokument wat meerstemmige begeleiding vir orrel en/of klavier bevat. In sommige gevalle bevat hierdie dokument ook die lirieke van die lied.

Opname: Opname van van die lied, beskikbaar as mp3-lêer.

Aanbieding: ‘n Powerpoint aanbieding van die lied se lirieke.

Lirieke

1. Lofsing die Heer, buig voor Hom neer;
bewys aan Hom die eer.
Laat elke mond Hom loof en prys
en Hom erken as Heer
en Hom erken as Heer
en Hom, ja Hom erken as Heer.

2. Lof aan die Heer, verheerlik Hom;
wees vrolik, juig en sing.
Laat al wat leef Hom dank en prys,
aan Hom die hulde bring,
aan Hom die hulde bring,
aan Hom, aan Hom die hulde bring.

3. Lofprys die Heer, besing sy Naam -
sy hele skepping juig.
Laat almal saam Hom eer betoon
en voor hul koning buig,
en voor hul koning buig,
en voor, ja voor hul koning buig.

Geskiedenis

Teks
“Joy to the world” is geskryf deur Isaac Watts en vir die eerste maal gepubliseer in sy Psalms of David Imitated in the language of the New Testament (Londen, 1719) met die subopskrif “The Messiah’s coming and kingdom”. Dit is ’n parafrase van die tweede helfte van Psalm 98. In sy voorwoord skryf Watts soos volg: “I have fully expressed what I esteem to be the first and chief Sense of the holy Scriptures…”. Tom Gouws maak ’n Afrikaanse vertaling van die teks wat in Jeugsangbundel 2 (1993) opgeneem is: “Ere aan God, bring hom die eer”, maar ’n ander teks van Andries Breytenbach (#151) word in die Liedboek (2001) geplaas.

Isaac Watts (*17 Julie 1674, Southampton; †25 November 1748, Londen) word beskou as die vader van die Engelse himnodie en het geargumenteer ten gunste van die sing van hymns teenoor die praktyk van die Calviniste om slegs metriese psalms te sing. Hy skryf meer as 600 kerkliedere en psalmparafrases wat aanvanklik heelwat teenstand gekry het. Hy wys ’n geleentheid om aan Oxford te studeer van die hand en skryf in aan die onafhanklike kollege in Stoke Newington. Nadat hy sy studies hier in 1694 afgehandel het, skryf hy baie kerkliedere wat aan die begin van die 18de eeu uitgegee is. Vanaf 1696 tot 1701 is hy die onderwyser van die kinders van sir John Hartopp en in 1702 word hy assistent en later seniorpredikant van die Dissenting Mark Lane gemeente in Londen. Hy bly hier tot aan die einde van sy lewe alhoewel hy na ’n siekte in 1712 as ’n semi-invalide en gas gewoon het in die huis van sir Thomas Abney. Hy skryf meer as 60 boeke oor ’n wye reeks van onderwerpe insluitende astronomie, geografie en logika. Watts word egter die beste onthou vir sy meer as 600 liedtekste en psalmparafrases wat in verskeie bundels verskyn het: Horae Lyricae (1706), Hymns and Spiritual Songs (1707), Divine Songs … for the Use of Children (1715), The Psalms of David Imitated in the Language of the New Testament (1719) en Sermons and Hymns (1721-1727).

Thomas (Tom) Gouws (*2 Augustus 1961, Mafikeng; †25 Julie 2018, Pretoria) matrikuleer in 1979 aan die Hoërskool Mafikeng. In die volgende jaar sit hy sy studies voort aan die destydse PU vir CHO (nou NWU) waar hy in 1982 ’n BA-graad en in 1983 die HOD(N) verwerf. Hy word in 1984 aangestel as Afrikaans en Wiskunde onderwyser aan die Potchefstroom Gimnasium en voltooi ook sy BA Hons met lof. In 1985 word hy junior dosent in die department Afrikaans en Nederlands aan die PU vir CHO en verwerf ook die graad MA met lof met ’n verhandeling oor die poësie van Antjie Krog. Gouws aanvaar in 1986 ’n pos as dosent aan die PU vir CHO se Vaaldriehoekkampus. In 1988 verhuis hy na Pretoria waar hy aangestel word as dosent in die Departement Afrikaans van die UP en sy doktorsgraad verwerf. Na ’n kort tydjie as professor en hoof van die department Afrikaans, en later ook viserektor, aan die Universiteit van Bophutha- swana in Mafikeng, vestig hy hom weer in Pretoria. Na ’n kragdadige bekering in 1993, verlaat hy die akademie. Hy dien op die besture van verskeie groot maatskappye en staan aan die hoof van Elijah Africa, ’n internasionale bedieningsnetwerk. Gouws is veral bekend vir sy gedigte en sy debuutbundel Diaspora verskyn in 1990. Hierna volg onder meer Troglodiet (1995), Syspoor (2002), Ligloop (2010) en Stigmata (2012). Hy is vereer met die Nagtegaalprys vir sy drama Nag van die lang messe (2005) en die Orde van die Goue Pen word in 2015 aan hom toegeken deur die Cordis Trust vir sy buitengewone langtermynbydrae tot die bevordering van die Afrikaanse woordkuns.

Melodie
Die melodie ANTIOCH (ook bekend as MESSIAH, COMFORT, HOLY TRIUMPH) is ge- skryf deur Lowell Mason en het verskyn in Nommer 3 van Occasional Psalm and Hymn Tunes (1836) wat deur Mason saamgestel is. Hierin dra dit ’n subopskrif “Arr. from Handel” en dit word aanvaar dat Mason die verwerking gemaak het. Die melodie verwys na drie dele uit die Messias van Handel: twee koorgedeeltes naamlik “Lift up your heads”, “Glory to God in the highest” en die tenoor-resitatief “Comfort ye My people”. Die melodie is as COMFORT anoniem gepubliseer in Thomas Clarke se The Congregational Harmonist (1828) en William Holford se Voce di melodia (1835). Alhoewel dit in die 19de eeu mode was om melodieë volgens gemoedstoestande te benoem soos “comfort”, “sympathy” en “frailty”, kan die titel COMFORT bloot verwys na die verband van die melodie met die resitatief van Handel.

Die metamorfose van JOY TO THE WORLD begin reeds drie jaar vroeër in Thomas Hawkes se A Collection of tunes (Watchet, Somerset, 1830) en William Holford se Voce di melodia (Londen, 1835). Mason se rol hierin was om vier note te verander sodat die melodie op Watts se teks kon inpas meer as ’n eeu nadat Watts dit geskryf het. Met die publikasie van Mason se Occasional Psalms and hymns tunes (1836) vat die melodie pos in die VSA en hy herbenoem dit as ANTIOCH, waarskynlik na aanleiding van die stad Antiochië (sien Hand 11:26) waar die dissipels vir die eerste keer Christene genoem is. In sy huidige vorm verskyn die lied in Mason se versameling The modern Psalmist; a Collection of Church Music; comprising the most Popular Psalm and Hymn Tunes (Boston, 1839). Die melodie is ietwat hersien in ’n latere uitgawe, naamlik The National Psalmist; A Collection of the Most Popular and Useful Psalm and Hymn Tunes (Boston, 1848).

Lowell Mason (*8 Januarie 1792, Medfield, Massachusetts; †11 Augustus 1872, Orange, New York) het as kind reeds talle musiekinstrumente leer speel. Hy koop musiekboeke, sing in die koor en word op 16 jaar die dirigent van ’n koor in Massachusetts. Hy gaan na Savannah, Georgia, in 1812. Daar gee hy musiekonderrig, organiseer “singing schools” en help met die stigting van The Boston Handel and Haydn Society Collection of Church Music (1822). Hierdie bundel het 17 uitgawes beleef en meer as 50 000 kopieë is verkoop. Hy vestig hom in Boston in 1827 en word die musiekdirekteur van drie kerke. Later is hy die koorleier van die Bowdoin Street Church. Hy sit sy werk voort as kerkmusikus, onderwyser, komponis en skrywer en help ook met die stigting van die Boston Academy of Music in 1833. Mason stel musiek bekend in die openbare skoolsisteem en maak dit sy lewenstaak om kerkmusiek te bevorder deur mense te leer om note te lees. Onder sy veelvuldige publikasies kan tot 1 697 melodieë vir geestelike liedere gevind word. Dit sluit in The Choir (1832), The Boston Academy’s Collection (1835), Carmina Sacra (1841), The Psaltery (1845), The National Psalmist (1848), Cantica Laudis (1850), en The Hallelujah (1854). Mason se melodieë was wyd in gebruik gedurende sy leeftyd en kom vandag nog voor in vele kerkliedboeke. Onder sy populêrste melodieë is: MISSIONARY HYMN (“From Greenland’s icy mountains”), DENNIS (“Blest be the tie that binds”), ANTIOCH (“Joy to the world, the Lord is come”), BETHANY (“Nearer, my God, to thee”), HAMBURG (“When I survey the wondrous cross”), WORK SONG (“Work! for the night is coming”) en OLIVET (“My faith looks up to thee”). Mason was een van die invloedrykste Amerikaanse kerkmusici en musiekopvoedkundiges van sy tyd.

Bronne
CDH; CWH: 83; HC: 39-41; HLH: 71; Knight: 114; PHH: 487-488; Wilson: 1986; www.litnet.co.za