Lied 188

Sections

Lirieke

1. Kom, dank nou almal God
met hart en mond en hande;
loof Hom wat wonders doen
tot in die verste lande.
Van vroeg, van kindsbeen af,
het Hy ons trou bewaar
en tot vandag toe nog
geseën en gespaar.

2. O God, so ryk en goed,
gee ons solank ons lewe
altyd 'n blye hart;
as dit u wil is: vrede.
Laat u genade ons
beveilig teen gevaar,
in donker ure ons
van struikeling bewaar.

3. Lof, eer sing ons voor God,
die bron van alle lewe -
die Vader, Seun en Gees,
almagtig en verhewe.
Drie-enig God, ons roem
u krag en majesteit.
O Heer, ons wil U noem:
ons God in ewigheid!

Geskiedenis

Teks
Martin Rinckart se oorspronklike teks “Nun danket alle Gott” het waarskynlik reeds in die 1636-weergawe van sy Jesu Hertz­Büchlein (Leipzig) verskyn. Dit was bedoel vir huisgebruik as ’n dankgebed na die maaltyd en is volgens die digter geskryf tussen 1630 en 1631. Dit is dus nie, soos algemeen aanvaar word, as danklied vir die Vrede van Wesfale (1648) geskryf nie. Dit het wel as kerklied bekend geword na die publikasie daarvan in Johann Crüger (#156) se Praxis Pietatis Melica (1648). Dit is weer gepubliseer in die tweede uitgawe van Rinckhart se Jesu Hertz­Büchlein (Leipzig, 1663). Laasgenoemde is die vroegste oorgelewerde kopie van hierdie bundel. Daar word soms na hierdie lied verwys as die Duitse Te Deum en dit het mettertyd ’n grootse loflied geword. Felix Mendelssohn (1809-1847) het dit onder meer gebruik in die Lobgesang van sy Simfonie Nr 2 Opus 52 (1840) wat geskryf is vir die 400-jarige herdenking van die ontstaan van die Gutenberg Bybel.

In die Evangelische Gezangen (1806) verskyn ’n Nederlandse vertaling deur Johannes Riemens. Die lied is ook opgeneem in die Nederlandse Liedboek voor de Kerken (1973) met ’n teks van Jan Wit (#483). J Baumbach (#153) het Rinckart se teks in Afrikaans vertaal vir sy gesangeboek Cantate (1934) en Izak de Villiers (#153) het die teks verwerk vir die 1978-bundel. De Villiers se teks is onveranderd oorgeneem in die Liedboek (2001).

Martin Rinckart (*23 April 1586, Eilenburg, Sakse; †8 Desember 1649, Eilenburg) ontvang sy basiese skoolopleiding aan die Thomasschule in Leipzig. Hier sing hy in die koor onder leiding van Sethus Calvisius (1556-1615). Hy was ’n digter en tydge- noot van Johann Heermann (#522). In 1602 begin hy met teologiese studies aan die Universiteit van Leipzig waar hy in 1616 gradueer. Hy woon en werk vir die grootste deel van sy beroepsloopbaan as pastor in Eilenburg. Hy was ’n goeie musikus en het, naas teologiese werke, 60 liedere geskryf waarvan “Nun danket alle Gott” die bekendste is.

Melodie
Die melodie NUN DANKET ALLE GOTT is geskryf deur Johann Crüger (#156) en in sy Praxis Pietatis Melica (Berlyn, 1647) gepubliseer. Dit is gebruik saam met die teks van Rinckart. Crüger word meesal as die skrywer van die melodie aanvaar, maar daar is kommentatore wat dit wil hê dat Rinkart dit self geskryf het. Sedert Christoph Runge se Gesangbuch van 1653, waarin Johann Crüger se voorletters by die melodie aangebring is, word die melodie toegeskryf aan Crüger. Die himnologiese titel van die melodie is afgelei van die openingsreël van Rinckart se teks. Die melodie is ritmies aangepas in die Liedboek (2001).

Bronne
Cillié: 53-54; HCLBW: 542-543; Hymnary.org; KLEG: 255-256; PHH: 618-619.